II SA/Gd 123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. i A. G.-P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. R. P. i A. G.-P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2017 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2017 r., nr [..], w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego – domku holenderskiego usytuowanego na działce nr [..], obr. ewid. K., gmina K., i terminu do wykonania tego obowiązku wyznaczając nowy termin do dnia 31 marca 2018 r., zaś w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazując, że jego wykonanie łączyłoby się z koniecznością rozbiórki przedmiotowego obiektu, a to z kolei wymaga poniesienia znacznych kosztów związanych z wynajęciem i opłaceniem ekipy rozbiórkowej. Nadto, wykonanie przedmiotowego postanowienia, w razie jej uchylenia przez Sąd, naraziłoby skarżących na szkodę odpowiadającą wysokości kosztów odbudowy budowy. Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazali na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym nakaz rozbiórki, ze swe istoty, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przepisy art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przywołanej regulacji wynika, że istnieją dwie alternatywne przesłanki wstrzymania przez sąd zaskarżonego aktu, a są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Przy czym przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, tj. np. w sytuacji, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienia NSA z dnia 10 marca 2010 r., I FSK 184/109; z dnia 17 października 2007 r., I OZ 786/07; z dnia 2 lutego 2016 r., II OZ 87/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej zapewnia stronie tymczasową ochronę jej praw, zatem to na stronie domagającej się wstrzymania wykonania aktu ciąży obowiązek wykazania ww. przesłanek. Strona ta powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, a uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu. Co więcej, nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu ogólnych i niekonkretnych twierdzeń, gdyż twierdzenia te powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r., II FSK 502/09, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając rozpoznawany wniosek Sąd nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia, gdyż skarżący nie wykazali, ażeby w ich konkretnej sytuacji faktycznej wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem pociągnęło za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowało trudne do odwrócenia skutki. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie jest wystarczające dla uwzględnienia niniejszego wniosku. Podkreślić należy, że argumentacja podnoszona we wniosku opiera się na negatywnych skutkach związanych z rozbiórką przedmiotowego obiektu, podczas gdy zaskarżone postanowienie takiego skutku w postaci rozbiórki nie może wywołać. W niniejszej sprawie bowiem przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w zakresie nakładającym grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się od obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [..] z dnia 9 czerwca 2017 r. tj. rozbiórki obiektu budowlanego – domku holenderskiego wraz z drewnianym tarasem. Mając na uwadze charakter zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że dolegliwość finansowa związana z obowiązkiem uiszczenia grzywny stanowi istotę zastosowania tego środka przymusu w postępowaniu egzekucyjnym, trudno zatem upatrywać w nim przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenie to jest o tyle trafne, że skarżący może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny wykonując obowiązek określony w tytule wykonawczym (art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego nie wywołuje skutku trudnego do odwrócenia (zob. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2017 r., II OZ 201/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie natomiast do treści art. 126 u.p.e.a., nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, orzeczona grzywna w celu przymuszenia może być zwrócona w wysokości 75% lub w całości. Zagwarantowanie wykonania obowiązku publicznoprawnego jest uzasadnieniem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, skoro w u.p.e.a. skarżący ma zapewnioną ochronę, której skuteczność jest uzależniona od woli samego skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., II OZ 1080/15, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego, że uzasadnienie wniosku nie dotyczy przedmiotu sprawy, podnoszona w nim argumentacja wskazująca na wystąpienie przesłanek, od których zależy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie może przemawiać za przyznaniem skarżącym ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dodatkowo zaznaczyć należy, że strona skarżąca decydując się na złożenie wniosku o wstrzymanie winna w sposób przekonywujący umotywować istnienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 3 p.p.s.a., w oparciu o którą zgłasza wniosek. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący powołując się na wystąpienie przesłanki znacznej szkody majątkowej nie przedłożyli dokumentacji źródłowej, która pozwoliłaby na skonfrontowanie wysokości orzeczonej grzywny z ich sytuacją majątkową i finansową. Sąd próżno ich także poszukiwał w aktach sprawy. Porównanie tych danych pozwoliłoby natomiast na ocenę charakteru przewidywanej szkody. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.