II SA/Gd 1232/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-02-25

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka, sędzia WSA Alina Dominiak, asesor WSA Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia przydzielonej kwatery stałej przez stronę postępowania administracyjnego może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przydziale tej kwatery na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu jej bezprzedmiotowości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., stosując go w sytuacji, gdy decyzja o przydziale kwatery nie stała się bezprzedmiotowa. Odmowa przyjęcia kwatery przez stronę nie jest jednoznaczną rezygnacją z uprawnień, zwłaszcza gdy strona kwestionuje wygaśnięcie decyzji. W takich przypadkach właściwszym rozwiązaniem byłoby uchylenie decyzji o przydziale na podstawie art. 155 k.p.a., wymagające zgody strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej. Skarżący odmówił przyjęcia przydzielonej kwatery, co organ pierwszej instancji uznał za podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do sądu administracyjnego podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując m.in. sposób doręczenia decyzji i zasadność żądania zwrotu kosztów najmu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i orzekł o braku możliwości wykonania uchylonych decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Alina Dominiak asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia 3 marca 2001 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia 28 grudnia 2000 r., nr [...], 2/ zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] na rzecz skarżącego G. K. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3/ ustała, że zaskarżona decyzja oraz decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia 28 grudnia 2000 r., nr [...] nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 6 listopada 2000 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], powołując się na art. 30 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 86, poz. 433 ze zm.) przydzielił skarżącemu osobną kwaterę stałą położoną w [...] przy ulicy [...] o powierzchni użytkowej [...] i powierzchni mieszkalnej [...], przyjmując, że osobą uprawnioną do zamieszkania w niej oprócz skarżącego jest jego żona. Skarżący w dniu 27 grudnia 2000 r. odmówił przyjęcie przydzielonej mu kwatery o czym uczynił wzmiankę na decyzji o przydziale. Decyzją z dnia 28 grudnia 2000 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], powołując się na treść art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 6 listopada 2000 r. w przedmiocie przydziału G. K. osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z przydzielonej kwatery, wobec czego decyzja z dnia 6 listopada 2000 r. stała się bezprzedmiotowa. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, określając ją jako przedwczesną, zaś zobowiązanie do zwrotu świadczenia na pokrycie kosztów najmu w kwocie [...] zł za nieuzasadnione. Wskazując na treść art. 61 kc podniósł, że nie jest tak, by można było uznać, iż oświadczenie woli Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotarło do niego w taki sposób, aby mógł się z nim zapoznać. Wskazał, że jego żona odmówiła przyjęcia przesyłki poleconej z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a on pokwitował odbiór decyzji osobiście w biurze WAM w dniu 27 grudnia 2000 r. Skarżący zakwestionował ponadto zwrot kosztów za najem lokalu mieszkalnego wywodząc, że nie ma podstaw do żądania zwrotu tych kosztów za grudzień 2000 r., oraz twierdząc, że świadczenie to zostało skonsumowane i skarżący nie jest już wzbogacony. Rozpoznając odwołanie skarżącego Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z dnia 3 marca 2001 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że przedmiotem postępowania odwoławczego może być wyłącznie decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia 28 grudnia 2000 r. Nr [...], natomiast rozpoznaniu nie może podlegać kwestia zwrotu kosztów najmu. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. 162 k.p.a. organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji może stwierdzić jej wygaśnięcie gdy decyzja ta stała się bezprzedmiotowa. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżący odmówił przyjęcia kwatery stałej. Zdaniem organu zarzuty skarżącego odnoszące się do nieskutecznego doręczenia decyzji i niemożności zapoznania się z jej treścią nie mogą odnieść oczekiwanego skutku, bowiem skarżący decyzję odebrał osobiście w dniu 28 grudnia 2000 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący przytoczył zarzuty jakie zawarł w odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia 28 grudnia 2000 r. Ponownie wskazał, że decyzję o przydziale osobnej kwatery stałej odebrał osobiście w dniu 27 grudnia 2000 r., zaś ewentualny zwrot kosztów najmu winien dotyczyć należności za styczeń 2001 r., a w tym miesiącu świadczenia nie otrzymał. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, lecz nie ze względów w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołały jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśniecie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Kodeks postępowania administracyjnego nie wyjaśnia jak należy interpretować pojęcie "bezprzedmiotowości decyzji administracyjnej". W doktrynie natomiast wskazano, że o bezprzedmiotowości decyzji można mówić, gdy przestał istnieć podmiot stosunku administracyjnoprawnego, gdy uprawnienia i obowiązki określone w decyzji są związane z określoną rzeczą, a nastąpi jej likwidacja, zniszczenie lub takie przekształcenie, które oznaczać będzie, że wykonanie decyzji lub dalsza realizacja uprawnień w niej określonych nie będzie możliwa, gdy uprawniony podmiot w sposób nie budzący wątpliwości zrezygnuje z realizacji uzyskanych uprawnień, gdy nastąpi zmiana stanu faktycznego albo zmiana stanu prawnego uniemożliwiająca wykonanie decyzji (Tadeusz Woś: "Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej (art. 162 k.p.a.)", Państwo i Prawo 1992 r. nr 7, s. 51-55). W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przytoczonych wyżej okoliczności. Mogą wprawdzie powstać wątpliwości, czy skarżący odmawiając przyjęcia kwatery nie zrezygnował z uprawnień przyznanych mu decyzją o przydziale kwatery. Wskazać jednakże należy, że rezygnacja z uprawnień winna być niewątpliwa. W niniejszej sprawie wątpliwości, co do rezygnacji przez skarżącego z uprawnień uzyskanych na podstawie decyzji o przydziale kwatery, wywołuje zaś to, że skarżący rezygnując z kwatery jednocześnie wnosi odwołanie od decyzji, którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji o jej przydziale. Na marginesie zauważyć należy, iż właściwsze w tej sytuacji byłoby uchylenie decyzji o przydziale kwatery na podstawie art. 155 k.p.a. Wydanie decyzji na tej podstawie jest uzależnione od zgody strony. W związku z tym interesy skarżącego byłyby lepiej chronione, gdyż organ administracji byłby zobowiązany uzyskać jego wyraźną zgodę na uchylenie decyzji o przydziale kwatery. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że podejmując zaskarżoną decyzję organy administracji naruszyły przepis postępowania - art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., stosując go w sprawie, w której decyzja nie była bezprzedmiotowa. Z tego względu Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego zważyć należy, że Sąd, choć nie jest związany zarzutami skargi, związany jest przedmiotem rozstrzygnięcia, co oznacza, iż może zajmować się tylko decyzją zaskarżoną i dokonać oceny jej legalności, czyli zgodności z prawem. W związku z tym sąd nie może odnieść się do podnoszonej przez skarżącego kwestii zwrotu kosztów najmu, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Jeżeli chodzi o powoływanie się przez skarżącego na treść art. 61 kc, to wskazać należy, że przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło