II SA/Gd 1232/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 września 2024 r. nr SKO Gd/3947/24 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Skarga M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 września 2024 r., nr SKO Gd/3947/24, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2024 r. skarżąca zwróciła się o wydanie zaświadczenia dotyczącego zgodności budowy budynku rekreacyjnego na działce nr [...], w obrębie ewidencyjnym S., gmina K., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2024 r., nr WPPiN.6724.71.2024.PF, wydanym na podstawie art. 123 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) w zw. z art. 48b ust. 2 pkt 1 lub art. 48b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725), Wójt Gminy K. odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 września 2024 r., nr SKO Gd/3947/24, wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572.) - zwanej dalej jako k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Uzasadniając wydane postanowienie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona w treści postanowienia wydanego przez organ I instancji. Postanowienie to zostało odebrane przez skarżącą w dniu 15 lipca 2024 r. W związku z powyższym, termin do wniesienia zażalenia przez skarżącą upłynął w dniu 22 lipca 2024 r. Skarżąca złożyła zaś zażalenie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 24 lipca 2024 r., nie składając przy tym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Tym samym, zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 2 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 września 2024 r. jest zgodne z prawem. Mocą kontrolowanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stwierdził uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 2 lipca 2024 r. Stanowiący podstawę prawną kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że regulacja ustanowiona w art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania (zażalenia) to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, LEX nr 2748549). Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie (zażalenie) wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania (zażalenia) merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), zgodnie z art. 134 k.p.a. (w przypadku zażalenia - w zw. z art. 141 i art. 144 k.p.a.). W razie przekroczenia terminu organ odwoławczy nie bada zatem odwołania (zażalenia) pod kątem merytorycznym, lecz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie stwierdziło, że zażalenie skarżącej na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 27 września 2024 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zgodnie z treścią art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (§ 1). Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, że postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 27 września 2024 r. odebrane zostało przez skarżącą w dniu 15 lipca 2024 r. Tym samym, jak słusznie stwierdziło Kolegium, termin do wniesienia zażalenia upływał dla skarżącej w dniu 22 lipca 2024 r. W terminie tym skarżąca nie wniosła jednakże zażalenia. Zażalenie wniesione zostało przez skarżącą w dniu 24 lipca 2024 r. a więc po terminie do tego przewidzianym. To zaś uzasadniało stwierdzenie uchybienia terminu. Z kolei, zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie mógł zostać rozpoznany przez Sąd, gdyż sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia takiego wniosku. Wyłączne kompetencje w tym zakresie posiada organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 września 2024 r. jest zgodne z prawem a wniesiona skarga zasługuje na oddalenie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.