II SA/Gd 1238/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi MD na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 16 marca 2001r., nr [...] w przedmiocie udzielenia odroczenia przeszkolenia wojskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 1 lutego 2001r., nr [...] II. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na rzecz M.D. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania III. decyzje określone pkt.I wyroku nie mogą być wykonane. Decyzją nr 790 z dnia 16 marca 2001 r., powołując się na art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt.l kpa Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia 1.02.2001 r. Wojskowego Komendanta Uzupełnień, odmawiającą M.D. udzielenia odroczenia przeszkolenia wojskowego ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 1992 r. Nr 4 , poz.16 ze zm. ) absolwenci szkół wyższych są obowiązani do odbycia przeszkolenia wojskowego. Poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później, niż w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia , w którym stali się absolwentami tych szkół (art. 93 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 4 w/w ustawy odroczenia udziela się na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak, niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy dwudziesty siódmy rok życia. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie przysługuje uprawnienie do udzielenia mu odroczenia, ponieważ termin ukończenia nauki przypada na rok 2004 r. , w którym to poborowy kończy 28 rok życia. W tej sytuacji brak podstaw do udzielenia poborowemu odroczenia. Ponadto aby powołać poborowego ( absolwenta szkoły wyższej) do odbycia przeszkolenia wojskowego muszą być spełnione obiektywne kryteria - uznanie poborowego za zdolnego do czynnej służby wojskowej oraz przeznaczenie go do odbycia przeszkolenia wojskowego ( § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 czerwca 1992 r. w sprawie zasadniczej służby wojskowej i nadterminowej zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego Dz. U. z 1992 r. Nr 56, poz. 277 ze zm.). M.D. jest zdolny do służby wojskowej oraz został przeznaczony do odbycia czynnej służby wojskowej w formie przeszkolenia wojskowego , które w jego przypadku ma trwać sześć, a nie dwanaście miesięcy, jak w przypadku poborowych , którzy nie są absolwentami szkół wyższych. W tej sytuacji brak jest prawnych przeszkód w odbyciu przeszkolenia wojskowego. Skargę na powyższą decyzję wniósł M.D., wnosząc o jej, uchylenie. Wskazał, że wobec faktu, iż kontynuuje naukę - jest studentem informatyki na UMK - ma do niego zastosowanie rozdział 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W sprawach odraczania służby wojskowej absolwentom szkół wyższych, a takim jest skarżący, stosuje się odpowiednio, zgodnie z art. 93 ust. 3 w/w ustawy, art. 38 - 43 ustawy. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 4 odroczenia służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej , jeżeli jest on studentem -na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak, niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy ukończy 27 rok życia. Skarżący ukończy 27 lipca 2001 r. dopiero dwudziesty piąty rok życia, wobec czego spełnia ustawowe warunki odroczenia służby wojskowej zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 93 ust. 3 ustawy. W zaskarżonej decyzji stwierdzono , że ubiegającemu się o odroczenie odroczenie to nie należy się, bowiem termin ukończenia nauki przypada na 2004 r. , w którym kończy on 28 rok życia. Z przytoczonych faktów i przepisów wynika, ze skarżącemu przysługuje odroczenie służby wojskowej na czas pobierania nauki w szkole wyższej do końca roku szkolnego, tj. do 30 września 2003 r. W tej sytuacji zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, popierając dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości min. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jest zasadna. "Absolwenci szkół wyższych", zgodnie z treścią art. 91 ustawy z dnia o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 1992 r. Nr 4 poz. 16), to poborowi, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem jednolitych studiów magisterskich lub studiów wyższych zawodowych, a jeżeli bezpośrednio po ukończeniu studiów wyższych zawodowych podjęli naukę na uzupełniających studiach magisterskich -także poborowi, którzy ukończyli ostatni rok nauki przewidziany programem tych studiów -choćby studiów nie ukończyli, a studia były prowadzone w systemie dziennym, wieczorowym lub zaocznym. Absolwenci szkół wyższych są obowiązani, z zastrzeżeniem art. 95 i 96, do odbycia przeszkolenia wojskowego ( art. 92 ust. 1 ustawy). Przeszkolenie wojskowe odbywa się w jednostkach wojskowych w wymiarze do sześciu miesięcy( art. 93 ust. 1 ustawy). Art. 93 ust. 2 w/w ustawy stanowi natomiast, że poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później niż w ciągu osiemnastu miesięcy od dnia, w którym stali się absolwentami szkół wyższych, a jeżeli powołanie w tym terminie nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od organów wojskowych albo z powodu złożenia wniosku o skierowanie do odbycia służby zastępczej - w ciągu następnych osiemnastu miesięcy. Mimo powyższego zapisu ustawy jej art. 93 ust. 3 przewiduje również możliwość odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół wyższych - w sprawach tych stosuje się odpowiednio art. 38-43 ustawy. Art. 39 ust. lpkt 4 ustawy stanowi, że odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze względu na pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem - na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy kończy dwudziesty siódmy rok życia. Z powyżej przywołanych przepisów wynika, że treść przepisu art.93 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ma zastosowanie wówczas, gdy nie zachodzi sytuacja określona przepisem art. 93 ust. 3 ustawy, a gdy absolwent szkoły wyższej kontynuuje naukę w szkole wyższej - możliwe jest odroczenie przeszkolenia wojskowego. W innym wypadku zbędne byłoby umieszczenie w treści ustawy art. 93 ust. 3 -wystarczyłby bowiem jedynie przepis art. 93 ust. 2, nakazujący poborowym odbycie przeszkolenia wojskowego w ciągu 18 miesięcy od dnia gdy stali się absolwentami( lub w ciągu następnych 18 miesięcy zgodnie z brzmieniem tego przepisu). Skarżący , będący absolwentem szkoły wyższej naukę w szkole wyższej kontynuował, wobec czego możliwe było udzielenie mu odroczenia odbycia przeszkolenia wojskowego do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym miał on ukończyć 27 rok życia. Z cytowanych wyżej przepisów nie wynika, by udzielenie odroczenia przeszkolenia wojskowego mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy okres odroczenia obejmie cały czas trwania kontynuowanej nauki w szkole wyższej, a jedynie czas udzielonego odroczenia został ograniczony końcem roku szkolnego w roku , w którym poborowy kończy 27 rok życia. Zasadnie więc skarżący wywodzi, że spełniał on ustawowe warunki do udzielenia mu odrotczenia przeszkolenia wojskowego. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja narusza prawo. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 1.02.2001 r. nr 65/2001 na mocy art. 145 § 1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz.1270). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji będą mieć na uwadze powyższe uwagi i aktualny stan faktyczny. Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonane. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.