II SA/Gd 1249/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na decyzję Wojewody z dnia 15 kwietnia 2002r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o zwrot nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 18 lutego 2002r. Prezydent Miasta na podstawie art. 9a, 136 ust. 3, 137 ust. 1 pkt l i ust. 2, art. 138 ust. 2, art. 139, 140 ust. 1 i 2, art. 141 ust. 2 i 4, 142, art. 217 ust. 2 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2000 roku Nr 46, póz. 543), orzekł o zwrocie zabudowanej części nieruchomości o łącznej powierzchni 1286m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w T. przy ul. [...], w obrębie ewidencyjnym nr [...], zapisanej księdze nieczystej KW [...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym, oznaczonej działkami geodezyjnymi: nr [...] o powierzchni 938m2, nr [...] o powierzchni 348m2, na rzecz: L. W. G. oraz G. D. S. W punkcie 4 decyzji I instancji organ zawarł ustalenie, że umowa dzierżawy, zawarta pomiędzy Skarbem Państwa a "A" Spółką z o.o. w W., dotycząca części zwracanej nieruchomości, odpowiadającej nowo wydzielonej działce nr [...], wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A Sp. z o.o. w W., zarzucając organowi I instancji, iż jego decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż wydając ją nie wziął pod uwagę faktu, iż na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę z dnia 14 stycznia 2002 r. znak [...] [...] firma A Sp. z o.o. nabyła prawo do zabudowy nieruchomości, w tym działki nr [...] stanowiącej przedmiot zwrotu. Odwołujący się uważają, że osoby na rzecz, których organ I instancji zamierzał dokonać zwrotu były stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę i w zakreślonym terminie nie złożyły odwołania od wydanej decyzji przez co wyraziły zgodę na zabudowę działki nr [...] i pozbawienie siebie możliwości jej zwrotu. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2002r. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że odwołanie firmy A Sp. z o.o. nie może być rozpatrzone, gdyż podmiot ten nie ma przymiotu strony pomimo tego, że z treści odwołania wynika, iż firma A Sp. z o.o. uważa się za stronę postępowania w sprawie o zwrot części nieruchomości niezabudowanej o łącznej powierzchni 1286 m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w T. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW [...], oznaczonej geodezyjnie działkami nr [...] i nr [...]. W ocenie organu decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na którą powołuje się odwołujący nie daje jej żadnych praw do nieruchomości. Skuteczne pod względem prawnym odwołanie może pochodzić wyłącznie od strony, która ma interes prawny i faktyczny do występowania w danej sprawie (art. 28 Kpa). Swojego interesu prawnego w niniejszej sprawie Firma A Sp. z o.o. nie wykazała w sposób przewidziany prawem (przeświadczenie o przysługującym prawie nie wystarczy). Skargę na powyższą decyzję wniosła A Sp. z o.o. w W. zarzucając powyższej decyzji niezgodność z prawem i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji jakoby nie miała przymiotu strony. Skarżąca wskazuje, że organ odwoławczy pomija fakt, iż decyzja o zwrocie nieruchomości zawiera także rozstrzygnięcie o umowie dzierżawy zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a firmą A Sp. z o.o. dotyczącą części zwracanej nieruchomości, odpowiadającej działce [...]. Na podstawie wymienionej decyzji orzeczono o wygaśnięciu z mocy prawa tej umowy. Rozstrzygnięcie dotyczy więc sfery praw Spółki, która była stroną umowy dzierżawy. Zdaniem skarżącej nie powinno zatem budzić wątpliwości, że postępowanie o zwrot nieruchomości dotyczy również interesu prawnego A, a w konsekwencji Spółce naszej w oparciu o przepis art. 28 kpa, służy przymiot strony w tym postępowaniu. Skarżąca podnosi również, iż uzyskała ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Na podstawie tej decyzji Spółka nabyła określone uprawnienia, w tym również uprawnienie do zabudowy działki [...]. W ocenie skarżącej organ orzekający błędnie przyjmuje, iż Spółka dysponuje tylko decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie dostrzegając, że uprawnienia te są znacznie szersze i wynikają z pozwolenia na budowę. Zwrot nieruchomości oddziaływuje bezpośrednio na sferę prawną Spółki, co wskazuje na to, że Spółka ma interes prawny i faktyczny do występowania w sprawie o zwrot nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Organ II instancji błędnie uznał, iż spółka A nie ma przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. W tym miejscu wskazać należy treść art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z którym najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Jak to wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 13.10.2003r. (OPS 6/03, ONSA) najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej z właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, to jest Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (art. 28 kpa w związku z art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku dzierżawcy nieruchomości. W w/w uchwale wyrażono stanowisko, iż źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku regulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym- bycia stroną tego postępowania, o jakiej mowa w art. 28 kpa. Na gruncie powyższego stanowiska, analizując przepis art. 138 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., należy uznać, że dzierżawca wywłaszczonej nieruchomości ma interes prawny, do bycia stroną postępowania o jej zwrot. Postępowanie o zwrot nieruchomości ma wpływ na jego sytuację prawną gdyż w przypadku zwrotu tej nieruchomości, po upływie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna, jego prawo dzierżawy wygasa z mocy prawa niezależnie od woli stron co do dalszego trwania tego stosunku po zmianie właściciela nieruchomości. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2002r. sygn. akt III RN 128/02, Monitor Prawniczy 2003/1/4). Ta okoliczność wynikająca z przepisu art. 138 ust. 2 w/w ustawy została ujęta w pkt. 4 decyzji organu I instancji. Zauważyć też należy, iż przymiot strony przysługuje dzierżawcy niezależnie od tego czy poczynił jakiekolwiek nakłady na wywłaszczoną nieruchomość. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1, pkt 1, lit.a orzekł jak w sentencji .