II SA/Gd 1254/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. i S. S. na decyzję Wojewody z dnia 24 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 25 stycznia 2002 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 105 § 1 i 2 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę, wydanego w dniu 13 października 1992 r. dla Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na E. S. i S. S. Organ administracji wskazał, że E. i S. S. pismem z dnia 17 grudnia 2001 r. domagali się przeniesienia opisanego wyżej pozwolenia na budowę na ich rzecz. W uzasadnieniu organ wskazał, iż E. S. oraz S. S. składając przedmiotowy wniosek nie załączyli do niego dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane oraz zgody inwestora, na rzecz którego pozwolenie to zostało wydane (art. 40 Prawa budowlanego). Prezydent Miasta uznał również, że skoro odrębną ostateczną decyzją administracyjną z dnia 13 września 1999 r. udzielono wnioskodawcom pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-biurowego przy ul. S. 16 w G. to bezprzedmiotowe jest postępowanie dotyczące przeniesienia pozwolenia na budowę obiektu, który został już wykonany. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i S. S., w którym przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania związanego z realizacją przedmiotowego budynku biurowo – handlowego wskazując w szczególności, że ostateczna decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę tego pawilonu z dnia 13 października 1992 r. wydana została z naruszeniem prawa, gdyż faktycznie to oni, a nie spółdzielnia byli inwestorami. Wydanie decyzji na spółdzielnię było konsekwencją błędnej wykładni przepisów prawa budowlanego, iż nie posiadali oni prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołujący podnieśli, iż Spółdzielnia A posiadała decyzję o pozwoleniu na budowę i nie było potrzeby występowania o drugą. Taka potrzeba powstała dopiero, gdy pojawili się nowi inwestorzy, którzy kupili "rozpoczętą budowę pawilonu świetlicowego" po sporządzeniu nowego projektu budynku mieszkalno-handlowego. Nadto odnosząc się do uzasadnienia decyzji, wywodzili, iż nie ma podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja została zakończona, bowiem decyzja pozwolenie na użytkowanie wydane zostało tylko dla "wykończonych części obiektu". Roboty budowlane nadal trwały, o czym świadczy przedłużenie robót wykończeniowych piętra budynku do 31 grudnia 2002 r., decyzją z dnia 12 listopada 2001 r. Wojewoda decyzją z dnia 24 kwietnia 2002 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił przeniesienia pozwolenia na budowę, wydanego w dniu 13 października 1992 r. dla Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na rzecz E. S. i S. S. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż stosownie do art. 40 Prawa budowlanego przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga przedłożenia zgody strony na rzecz, której został ona wydana, wykazania prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane przez wnioskodawców oraz przedłożenia zgody przez wnioskodawcę na przyjęcie wszystkich warunków tej decyzji. E. i S. S. nie przedłożyli ani zgody dotychczasowego inwestora ani też nie wykazali się prawem do dysponowania przedmiotowa nieruchomością na cele budowlane. Ponadto Wojewoda wyjaśnił, iż wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie kończy proces budowlany i uniemożliwia przeniesienie pozwolenia na budowę na inny podmiot. Natomiast nałożenie decyzją z dnia 13 września 1999 r. obowiązku wykonania robót wykończeniowych nie ma wpływu na ocenę, iż obiekt ten przyjęty został do użytkowania. Organ odwoławczy stwierdził także, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia, iż niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, należało więc rozpatrzyć sprawę merytorycznie. Odnosząc się natomiast do zarzutów związanych z nieprawidłowościami dotyczącymi wydania decyzji pozwolenie na budowę w 1992 r., organ odwoławczy wskazał, iż kontrola prawidłowości wydania ostatecznej decyzji może nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych określonych w k.p.a. Skargę na tą decyzję wnieśli E. S. i S. S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, gdyż w ich ocenie przy uwzględnieniu całości okoliczności, w jakich doszło do realizacji inwestycji, to pozwolenie na budowę winno być na nich przeniesione. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga nie mogła być uwzględniona albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowił, że organ, który wydał decyzję, określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z przedstawione wyżej normy prawnej wynika, że warunkiem przeniesienia pozwolenia na budowę na rzecz innego inwestora jest: • niezakończenie budowy, przez co rozumie się prowadzenie robót budowlanych i brak zgłoszenia inwestora o ich zakończeniu, • zgoda strony na rzecz, której decyzja została wydana, • wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, rozpoznając sprawę organ administracji zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji. W dniu wydania zaskarżonej decyzji inwestor nie spełniał żadnego z tych warunków, gdyż budowa została prawnie zakończona poprzez wydanie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 września 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowo – biurowego przy ul. S. [...] w G. To jest obiektu budowlanego, którego dotyczyło pozwolenie na budowę z 1992 r. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący posiadają wyłącznie roszczenie o zwrot nakładów dokonanych na nieruchomość przy ul. S. [...] w G., stanowiącą własność Gminy Miejskiej w G. i będącą w użytkowaniu wieczystym "A" w G.. Wynika to z pisemnej umowy z dnia 8 czerwca 1992 r. znajdującej się na karcie 2 akt organu pierwszej instancji (115) oraz z prawomocnego wyroku sądu powszechnego, to jest Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 sierpnia 1998 r., sygn. akt [...], którym to wyrokiem oddalono powództwo E. i S. S. o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy pawilon handlowo-biurowy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, jest próbą uzyskania przez skarżących potwierdzenia prawa własności do tej nieruchomości (użytkowania wieczystego), co z przyczyn oczywistych nie może być zrealizowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podział kompetencji pomiędzy sądy powszechne a sądy administracyjne wynika zarówno z Konstytucji, jak i z ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dlatego też w przepisach prawa budowlanego w sposób jasny i konsekwentny nakładany jest na inwestorów obowiązek wykazania się cywilnoprawnym uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez co należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (por. art. 3 pkt 11 w związku z art. 40 aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego). Wyjaśnić należy również skarżącym, że rozwiązanie ich skomplikowanej sytuacji prawnej, będącej konsekwencją nabycia wyłącznie nakładów na cudzą nieruchomość bez zapewnienia sobie prawa i roszczenia do gruntu, na którym nieruchomość ta się znajduje, winno nastąpić w drodze ugody z właścicielem (użytkownikiem wieczystym gruntu). Organy administracji nie posiadają kompetencji do oceniania ważności umów cywilnoprawnych, ograniczając się aktualnie do przyjęcia od inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 40 ust. 1 tego prawa). Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.