II SA/Gd 1278/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-04-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Diana Trzcińska, Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.), Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kempingowa, posadowiona na kołach i stalowych podporach na wylewce betonowej, pełniącą funkcję rekreacyjną, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę po upływie 180 dni od jego posadowienia?Ratio decidendi
Przyczepa kempingowa przystosowana do pełnienia funkcji mieszkalnej lub rekreacyjnej, posadowiona na gruncie w sposób zapewniający stabilność (np. na kołach i podporach na wylewce betonowej), może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Jeśli taki obiekt funkcjonuje na danej nieruchomości dłużej niż 180 dni, jego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a jego posadowienie bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. zaskarżyła postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane przy przyczepie kempingowej posadowionej bez pozwolenia na budowę. Przyczepa, pełniąca funkcję rekreacyjną, była ustawiona na kołach i stalowych podporach na wylewce betonowej. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako budowlanego i zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 3 października 2024 r. nr WOP.7722.160.2024.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
M. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (dalej jako: "organ I instancji", "PINB"), postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r., sprostowanym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2024 r., wstrzymał M. P. (dalej jako: "strona", "inwestor", "skarżąca") roboty budowlane przy obiekcie budowlanym - przyczepie kempingowej parterowej ustawionej pod wiatą, nietrwale związanej z gruntem - posadowionej bez wymaganego pozwolenia na budowę na kołach i stalowych podporach ustawionych na wylewce betonowej. Przyczepa pełni funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 2,40 m x 5,40 m i zlokalizowana jest na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Organ poinformował także o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, zgodnie z przepisem art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej jako: "ustawa", "Prawo budowlane"). Dodatkowo poinformował o obowiązku wykonania niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz terenu budowy przed dostępem osób niepowołanych.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: "PWINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 3 października 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany przyczepa kempingowa, parterowa, ustawiona pod wiatą, posadowiona na kołach i stalowych podporach ustawionych na wylewce betonowej, pełniąca funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 2,40 m x 5,40 m, na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Obiekt znajduje się na działce od 2020 r.
Kwestią sporną w sprawie jest to, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym czy też pojazdem mechanicznym (przyczepą), a w konsekwencji - czy podlega przepisom Prawa budowlanego.
Przywołując treść przepisów art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 5, a także art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, PWINB wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z protokołu kontroli z dnia 6 maja 2024 r. wynika, iż przedmiotowy obiekt posiada ściany, dach, wydzielony jest w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Sporny obiekt - przyczepa kempingowa - posadowiony jest na kołach i stalowych podporach ustawionych na wylewce betonowej co powoduje, że obiekt jest ustabilizowany i opiera się czynnikom zewnętrznym. Posiadanie kół pozwala, zdaniem organu, stwierdzić, że obiekt może być przewidziany do przeniesienia w inne miejsce. Organ zauważył, że w niniejszym przypadku nie osadzono go na fundamentach, jednak okoliczność, że obiekt jest trwale związany z gruntem potwierdza fakt, że posadowiony został w 2020 r. W konsekwencji PWINB nie podzielił stanowiska organu I instancji, że jest to obiekt nietrwale związany z gruntem.
Zdaniem organu odwoławczego okoliczność "transportu co parę miesięcy" przedmiotowego obiektu, nie wyklucza jego trwałego połączenia z gruntem, a użytkowanie go od 2020 r. na jednej działce (nr [...]) potwierdza, że jest on obiektem budowlanym, który podlega regulacji Prawa budowlanego. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych PWINB wyjaśnił, że posadowienie przyczepy mobilnej w określonym miejscu w sposób zapewniający jej stabilność z przeznaczeniem na cele mieszkalne czy rekreacyjne na określonej nieruchomości jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Możliwość przeniesienia takiego obiektu w inne miejsce nie ma przy tym znaczenia, ponieważ możliwość zdemontowania go jest jedynie okolicznością mogącą przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, a nie jego trwałości jego związania z gruntem.
Reasumując PWINB stwierdził, że w odniesieniu do definicji obiektu budowlanego zawartego w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przedmiotowy obiekt jako tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt 5) jest budowlą.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że funkcja przedmiotowego obiektu została ustalona podczas przeprowadzonych oględzin w dniu 6 maja 2024 r. Obecna na oględzinach inwestorka nie kwestionowała ustaleń dokonanych w trakcie sporządzania protokołu oględzin, który został przez nią podpisany, a z którego jednoznacznie wynika rekreacyjna funkcja przyczepy. Także w zażaleniu skarżąca określiła funkcję przyczepy jako rekreacyjną. W konsekwencji PWINB podzielił stanowisko organu I instancji w określeniu funkcji przedmiotowego obiektu budowlanego, przyczepy kempingowej - jako funkcja rekreacyjna.
Następnie, przywołując treść przepisu art. 28 oraz art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego PWINB wskazał, że sporny obiekt powstał w 2020 r., a zatem na moment kontroli przeprowadzonej w maju 2024 r. istniał już ponad 180 dni. Powyższe oznacza, że jego budowa, jako obiektu tymczasowego trwale związanego z gruntem, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorka nie posiadała. Po stwierdzeniu, że przedmiotowy obiekt budowlany jest samowolą, organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie w trybie art. 48 Prawa budowlanego oraz poinformował stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu, o konieczności dokonania opłaty legalizacyjnej, a także o konsekwencjach niezłożenia/wycofania wniosku o legalizację.
PWINB wskazał jednocześnie, że procedura legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli w ocenie strony tego rodzaju postępowanie jest z jakiegokolwiek względu dla niej zbyt uciążliwe, to legalizacji przeprowadzać nie musi, licząc się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki obiektu.
Wyjaśniając kwestię związaną z ustaleniem wysokości opłaty legalizacyjnej organ odwoławczy, przywołując art. 49d oraz art. 59f pkt 1-3 Prawa budowlanego wskazał, że z uwagi na fakt, iż przedmiotowy obiekt budowlany, zakwalifikowany został jako obiekt budowlany - przyczepa kempingowa i nie jest budynkiem w myśl art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, lecz budowlą - zgodnie z art. 3 pkt 3, to obliczając opłatę legalizacyjną, przedmiotowy obiekt należy zaliczyć do kategorii VIII - inne budowle.
Końcowo organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 48a ust. 1 i 3 Prawa budowlanego wskazał, że z uwagi na wniesienie zażalenia złożenie wniosku o legalizację możliwe jest w terminie 30 dni od wydania postanowienia ostatecznego, czyli od dnia 3 października 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I i II instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, w której: PWINB nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, ergo podlega reglamentacji przepisom Prawa budowlanego, czym dopuścił się również naruszenia art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy nie ustalił czy przyczepa kempingowa jest zarejestrowana jako pojazd mechaniczny, czy pełni funkcję jako pojazd mechaniczny, czy skarżąca - jako właścicielka przyczepy kempingowej - posiada obowiązkowe ubezpieczenie OC związane z posiadaniem przyczepy i posługiwaniem się nią, w szczególności w kontekście treści zażalenia skarżącej, z którego wynika, że przyczepa kempingowa, poza funkcją rekreacyjną, pełni również funkcję transportową, jest użytkowana poza terenem działki skarżącej i jest przemieszczana z miejsca na miejsce.
Podniosła ponadto, że PWINB nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie tego, czy stalowe podpory, na których podczas oględzin ustawiona była przyczepa kempingowa stanowią element wyposażenia owej przyczepy, czy też nie, co jest istotne w kontekście ustalenia charakteru obiektu i jego kwalifikacji. W jej ocenie PWINB nie wyjaśnił na jakiej podstawie zakwalifikował sporny obiekt jako budowlę wzniesioną z użyciem wyrobów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. nie dokonał ustaleń, czy obiekt faktycznie został zrealizowany przy użyciu wyrobów budowlanych, w tym z jakiego materiału został wybudowany, co doprowadziło do bezkrytycznego i arbitralnego uznania, że obiekt objęty postępowaniem wypełnia definicję obiektu budowlanego.
Zarzuciła także, że PWINB nie ustalił, czy przyczepa kempingowa będąca własnością skarżącej znajduje się na terenie działki nr [..] nieprzerwanie od 2020 r., czy też od tego czasu była przenoszona w inne miejsca, co miałoby wpływ na jej ewentualną kwalifikację w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i ustalenie, czy jej posadowienie wymaga zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. W jej ocenie PWINB błędnie ustalił, że przyczepa kempingowa pełni funkcję rekreacji indywidualnej tylko na podstawie tego, że skarżąca nie wpisała uwag co do funkcji pojazdu w trakcie oględzin terenu działki w sytuacji, w której organ winien podjąć aktywność w zakresie ustalenia, czy pojazd ten faktycznie wykorzystywany jest na cele rekreacyjne, czy też wyłącznie został zaparkowany na terenie działki skarżącej, czy posiada niezbędne i wymagane instalacje i cechy, które umożliwiają wykorzystywanie go na cele rekreacji indywidualnej, w sytuacji w której jego główną cechą wynikającą z konstrukcji przyczepy jest poruszanie się w ciągach komunikacyjnych jako pojazd. Wskazała, że PWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, pomimo że ustalił, że będąca przedmiotem postępowania przyczepa kempingowa jest trwale połączona z gruntem, odmiennie od ustaleń organu I instancji, a co za tym idzie brak było podstaw do utrzymania w mocy takiego postanowienia. Zdaniem skarżącej PWINB błędnie ustalił, że przyczepa kempingowa jest trwale połączona z gruntem z uwagi na to, że obiekt jest ustabilizowany i opiera się czynnikom zewnętrznym, jednocześnie ustalając, że obiekt nie posiada fundamentów oraz że fakt "transportu co parę miesięcy" nie wyklucza jego trwałego połączenia z gruntem.
Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości, w sytuacji, w której zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że przyczepa kempingowa stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega reglamentacji przepisom tej ustawy.
Niezależnie od powyższego wskazała na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 i 3 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego - poprzez jego błędne zastosowanie i objęcie obiektu skarżącej postępowaniem legalizacyjnym, jako obiekt budowlany wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji w której organ nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, czy w sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym spełniającym wszystkie przesłanki przewidziane w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca w niniejszej sprawie powinna uiścić opłatę legalizacyjną, której stawka ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, podczas gdy obiekt skarżącej objęty postępowaniem nie kwalifikuje się jako obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazała także na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że obiekt objęty postępowaniem stanowi obiekt budowlany (budowlę) w rozumieniu Prawa budowlanego. Pod pojęciem obiektu budowlanego stanowiącego budowlę należy rozumieć obiekt wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, a w przedmiotowej sprawie organ II instancji nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie tego, czy obiekt znajdujący się na działce skarżącej został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, co skutkowało błędnym zastosowaniem przepisów dot. samowoli budowlanej w niniejszej sprawie. W jej ocenie zaskarżone rozstrzygnięcie narusza także prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 ustanawiającym zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.
Końcowo podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego, poprzez jego błędnie niezastosowanie, w sytuacji, w której ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obiekt będący przedmiotem postępowania nosi cechy tymczasowości, co potwierdził również organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a jednocześnie nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, że obiekt ten znajdował się na działce skarżącej dłużej niż 180 dni jednorazowo od chwili, w której został zaparkowany na działce skarżącej. Miało to bezpośredni wpływ na ustalenie, czy do jego posadowienia wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, czy zgłoszenie.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m. in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 października 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych przy posadowieniu obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej parterowej ustawionej pod wiatą, nietrwale związanej z gruntem. Przyczepa kempingowa stoi na kołach i stalowych podporach ustawionych na wylewce betonowej o wymiarach 2,40 m x 5,40 m, pełniąc funkcję rekreacji indywidualnej na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.
Oceniając wydane w sprawie postanowienie w oparciu o kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydany w sprawie akt jest zgodny z prawem.
Materialnoprawną podstawę prawną wydanego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej jako: "Prawo budowlane").
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Z samowolą budowlaną w rozumieniu powyższego przepisu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
W poddanej sądowej kontroli sprawie podstawową kwestią sporną jest to, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym, czy też pojazdem mechanicznym oraz jaką pełni funkcję - rekreacyjną, czy transportową. Ustalenie to determinuje ocenę czy zastosowanie powinny mieć przepisy Prawa budowlanego czy też sprawa ta nie podlega regulacji tej ustawy.
Sąd ocenia jako prawidłowe ustalenia organów odnośnie kwalifikacji analizowanej zabudowy jako tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, pełniący funkcję rekreacyjną. Zgodnie z przywołanym przepisem, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Tym samym uznać należy, że także przyczepa kempingowa, przystosowana do pełnienia funkcji obiektu mieszkalnego, czy rekreacyjnego stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Okoliczność, że taki obiekt jest przystosowany do tego, aby przemieszczać go po drogach, jako przyczepa kampingowa, nie przesądza o tym, że nie może być uznany równocześnie za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany (również jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) po ustawieniu go na gruncie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2022 r., II OSK 1247/19; z 9 października 2019 r., II OSK 2779/17; z 5 kwietnia 2019 r., II OSK 1256/17; z 10 września 2019 r., II OSK 1941/17). Jak to wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych "(...) nawet w sytuacji gdyby uznać, że przedmiotem niniejszego postępowania jest przyczepa/pojazd, jak domaga się tego strona skarżąca, to okoliczność posadowienia tego obiektu na gruncie (...) i tak byłaby przesądzająca o kwalifikacji przedmiotu postępowania, jako "tymczasowego obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego". Tym samym, Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, który wobec upływu okresu 180 dni jego funkcjonowania na gruncie, wymagał pozwolenia na budowę.
Zawarte w przywołanym przepisie wyliczenie obiektów budowlanych ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wymienione w tym przepisie, a więc np. przyczep, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres jego funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki NSA: z 13 marca 2009 r., II OSK 348/08; z 29 maja 2012 r.,II OSK 423/11 oraz z 10 maja 2013 r., II OSK 39/12).
Odnośnie zatem funkcji tego obiektu, czy celu jaki realizuje – wskazać należy, co wynika z akt sprawy, że realizuje on cel rekreacyjny. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje zatem kwestia, czy jest on zarejestrowany jako pojazd mechaniczny, jest sprawny technicznie, a także, czy posiada ubezpieczenie OC. O celu, który realizuje sporny obiekt wbrew stanowisku skarżącej, świadczy sposób jego posadowienia na gruncie. Przyczepa ustawiona jest na kołach i stalowych podporach ustawionych na wylewce betonowej. Obiekt postawiony jest pod wiatą. Powyższe nie przeczy to faktowi, że przyczepa może być wykorzystana jako pojazd, lecz niewątpliwie – będąc na działce i stojąc pod wiatą - służy do celów rekreacyjnych. Wszystkie te okoliczności zostały w sposób prawidłowy udowodnione na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym dokumentacji zdjęciowej. Skarżąca nie kwestionowała tych ustaleń w toku sporządzania protokołu oględzin z 6 maja 2024 r., który został przez nią podpisany, a z którego wynika jednoznacznie rekreacyjna funkcja przyczepy.
Posadowienie przyczepy kempingowej w określonym miejscu w sposób zapewniający jest stabilność (w okolicznościach sprawy na kołach oraz stalowych podporach i wylewce betonowej) z przeznaczeniem na cele mieszkalne, czy rekreacyjne właścicieli lub osób trzecich na określonej nieruchomości jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy budowa jest dopuszczalna jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej ustawy, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Tym samym a contrario, budowa z jaką mamy do czynienia w sprawie niniejszej – a więc posadowienie przyczepy w określonym miejscu w sposób stały i niewskazujący na zamiar jej przemieszczenia w okresie 180 dni lub rozbiórki we wskazanym okresie (licząc od posadowienia obiektu na działce w 2020 r.) – wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co trafnie stwierdził organ II instancji.
Zdaniem Sądu, w takich okolicznościach, bez znaczenia, w świetle brzmienia przywołanego przepisu jest to, czy obiekt ten jest trwale związany z gruntem, czy też nie. Niemniej jednak wyjaśnić należy, że pojęcie trwałego połączenia z gruntem było już wielokrotnie przedmiotem analiz w orzecznictwie sądów administracyjnych. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, czy też technologia wykonania fundamentu (którego niewątpliwie nie ma w odniesieniu do spornej przyczepy), która w aktualnym stanie wiedzy technicznej może być różna oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Trwałość związania obiektu z gruntem nie musi oznaczać stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Co istotne, trwałości takiego związania z gruntem obiektu budowlanego nie przeczy to, że można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest zatem to, czy posadowiony jest on na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (wyrok NSA z 15 października 2019 r., II OSK 2836/17). W takim znaczeniu zatem sporna przyczepa stanowi obiekt trwale związany z gruntem, na co wskazuje analiza akt sprawy, w tym zwłaszcza protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną i co przemawia za tym, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił tą cechę spornego obiektu. Jest on stabilnie powiązany z gruntem, stojąc na wylewce betonowej i stalowych podporach, dzięki czemu opiera się czynnikom zewnętrznym. Odnośnie zaś do czasu istnienia obiektu na gruncie, zważyć należy o czym już mowa była powyżej, że w dacie oględzin na działce skarżących obiekt już istniał i stan ten trwał w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Dlatego uznać należało, że obiekt ten w bieżącej lokalizacji istnieje dłużej niż 180 dni i dotychczas nie został rozebrany, ani przeniesiony w inne miejsce przed upływem tego terminu. Pozostawanie tego obiektu na nieruchomości przez czas przekraczający 180 dni oznacza, że nie mógł on zgodnie z prawem – art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego - być zrealizowany w oparciu o zgłoszenie, lecz wymagał pozwolenia na budowę. To właśnie w ramach czasowych przypisanych dla obiektów tymczasowych ogniskuje się istota tych obiektów, nazywanych właśnie tymczasowymi.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał niezasadność skargi i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło