II SA/Gd 129/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-08
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Barbara Skrzycka-Pilch, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił ustalenia warunków zabudowy, opierając się na zakazie lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody, bez przeprowadzenia dowodu z oględzin z udziałem stron i ewentualnie biegłego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając ustalenia warunków zabudowy z uwagi na zakaz widoczności planowanej inwestycji z lustra wody, naruszył przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe zagadnienie widoczności powinno być ustalone w drodze dowodu z oględzin z udziałem stron i ewentualnie biegłego, uwzględniając czynniki takie jak zieleń przybrzeżna i pora roku.Stan faktyczny
Skarżący A. H. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy domu mieszkalnego na działce nr [...]. Wójt odmówił, powołując się na zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazujący lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody oraz ze względu na strefę ochrony konserwatorskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący kwestionował widoczność planowanego budynku z lustra wody, wskazując na istniejące i planowane nasadzenia zieleni oraz załączając zdjęcie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta z dnia 3 października 2003 r., Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Gd 129/04
UZASADNIENIE
Wójt, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 3 października 2003 r., powołując się na przepisy art. 39, art. 40 ust 1 i 3, art. 42 i art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (jedn. tekst Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wsi S. w Gminie S., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 23 marca 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...]), po rozpatrzeniu wniosku A. H. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego na działce nr [...], położonej w S., nr [...], stanowiącej własność inwestora.
Organ administracji wyjaśnił, że zgodnie z ustaleniami wskazanego wyżej planu miejscowego działka nr [...] w S. położona jest na terenie, dla którego plan ustala zakaz lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody.
Ponadto działka ta znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej, gdzie ustala się ograniczenia dla nadbudowy domów w otoczeniu obiektów objętych ochroną konserwatorską oraz pomiędzy drogą, a brzegami jezior.
W ocenie organu administracji ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji wnioskowanej przez właściciela działki byłoby sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wójt wskazał również, że przedmiotowy plan zagospodarowania przestrzennego nie utracił mocy prawnej, gdyż stosownie do art. 67 ust 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Rada Gminy w dniu 31 grudnia 2002 r. podjęła uchwałę Nr [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gminy S.
Ponadto w dniu 29 listopada 1995 r. Rada Gminy podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S.
Odwołanie od tej decyzji wniósł A. H., który wyjaśnił, że na terenie własnej działki zamierza zrealizować nowy budynek mieszkalny – parterowy z użytkowym poddaszem, który będzie odpowiadał wymaganiom art. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołujący się kwestionował istnienie zapisu planu dotyczącego zakazu lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody.
W ocenie właściciela nieruchomości dla terenu jego działki zasadnicze znaczenia mają uregulowania oznaczone symbolem "30 MR", które przewidują, że "istniejące zagrody nad brzegiem jeziora, na zboczu rynny. Należy utworzyć strefę biologiczną ochrony wód poprzez realizację pasa zieleni wzdłuż brzegu. Makroniwelacja siedlisk z ograniczeniem spływu powierzchniowego do wód."
W ocenie odwołującego się ustalenia planu nie wykluczają realizacji nowych obiektów budowlanych w otoczeniu istniejących obiektów, podlegających ochronie konserwatorskiej, wyszczególnionych w planie. Na gminie ciąży natomiast obowiązek uzgadniania z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków realizacji nowych obiektów na tym terenie.
Właściciel działki nr [...] powoływał się również na tę okoliczność, że istniejący dom mieszkalny znajduje się w złym stanie technicznym i praktycznie nie nadaje się do dalszego zamieszkiwania.
Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 8 grudnia 2003 r., podzielając w całości faktyczną i prawną podstawę jej rozstrzygnięcia.
Organ administracji wskazał dodatkowo, że przy ocenie dopuszczalności realizacji określonej inwestycji podstawowe znaczenie mają ustalenia planu miejscowego, który składa się z części tekstowej, zawierającej ogólne i szczegółowe ustalenia planu oraz z rysunku planu.
Z dokumentów tych wynika, ze teren, na którym ma być realizowana przedmiotowa inwestycja oznaczony jest symbolem "30 MR", co oznacza "istniejące zagrody nad brzegiem jeziora na zboczu rynny. Należy utworzyć strefę biologiczną ochrony wód poprzez realizację pasa zieleni wzdłuż brzegu wody. Makroniwelacje siedlisk z ograniczeniem spływu powierzchniowego do wód."
W art. 4 - "zasady i normy w zakresie kształtowania układu przestrzennego" tego planu wskazano, że ustala się zakaz lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody oraz na wierzchowinach pagórków.
W ocenie organu administracji inwestycja lokalizowana w miejscu wskazanym przez inwestora byłaby widoczna z lustra wody, co oznacza jej sprzeczność z ustaleniami planu.
Organ administracji wskazał również, że decyzja sprzeczna z planem byłaby nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 46a cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
A. H. wniósł skargę do Sądu, w której ponawiając i rozwijając zarzuty odwołania wywodził, że brak jest podstaw do jednoznacznego przyjęcia, aby planowana przez niego budowa domu mieszkalnego była sprzeczna z planem. Skarżący wywodził w szczególności, że brak było podstaw do przyjęcia, iż planowany do realizacji dom mieszkalny byłby widoczny z lustra wody.
Okoliczność ta, jako mająca podstawowe znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy winna być ustalona w toku oględzin przeprowadzonych z udziałem strony.
Skarżący akcentował tę okoliczność, że skoro plan przewiduje w symbolu 11 ZN, iż "od strony zabudowy Wsi S. do S. roślinność tej strefy wymaga nasadzeń następujących gatunków: olsza czarna, wierzba biała i krucha, a nasadzeń tych należy dokonać gęsto, a w miejscach szerszych kilkurzędowo, to należy rozumieć, że wykonanie tych nasadzeń na jego działce w strefie brzegowej spowoduje, że obiekty zlokalizowane na jego nieruchomości nie będą widoczne z lustra wody, gdyż już obecnie są trudno widoczne przy znacznie rzadszych nasadzeniach.
Okoliczność tą ma dokumentować załączone do skargi zdjęcie wykonane 25 stycznia.
Skarżący wywodził, że planowana przez niego inwestycja jest zgodna z planem, który przewiduje realizację nowych obiektów w otoczeniu obiektów podlegających ochronie konserwatorskiej.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że plan miejscowy będący podstawą rozstrzygnięcia, w świetle art. 67 ust 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ma moc wiążącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Teren, na którym skarżący zamierzał zrealizować, zgodnie z pierwotnym wnioskiem budynek mieszkalny parterowy z użytkowym poddaszem, objęty jest obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przytoczonego w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, który to plan zachował moc z uwagi na uchwalenie przez Radę Gminy S. w dniu 29 listopada 1995 r. studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego tej gminy.
W świetle tego, co wyżej przedstawiono jedyną i wyłączną podstawą odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowej inwestycji było ustalenie zawarte w art. 4 tego planu – "zasady i normy w zakresie kształtowania układu przestrzennego", w których wskazano, że cały ten obszar podlega szczególnej ochronie, ponieważ przynależy do zlewni rzeki B. i jest obszarem źródliskowym wód powierzchniowych.
Z tej też przyczyny w planie przyjęto, że teren nad przepływowym jeziorem S. musi spełniać warunki skutecznej ochrony czystości wód powierzchniowych, czemu służyć miało między innymi utrzymanie i zwiększenie zasięgu zadrzewień przybrzeżnych i pokrycia trwałą roślinnością strefy nadbrzeżnej.
Art. 4 pkt 4 postanowień ogólnych planu jednoznacznie przewiduje, że "Ustala się zakaz lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody oraz na wierzchowinach pagórków."
Taka szczegółowa regulacja planu związana jest z unikatowym charakterem tego terenu, który uzależnia możliwość zabudowy od okoliczności faktycznej, jaką jest zakaz lokalizowania nowych budynków widocznych z lustra wody oraz na wierzchowinach pagórków.
Kluczowym zagadnieniem w tej sprawie było zatem to, czy w miejscu planowanej budowy można wznieść parterowy dom mieszkalny z nadbudowanym poddaszem, który nie będzie widoczny z lustra wody. Ustalenie w tym zakresie mogło być dokonane wyłącznie w drodze przeprowadzenia dowodu z oględzin, o jakim mowa w art. 85 § 1 k.p.a. Dowód taki należało przeprowadzić z udziałem wszystkich stron, w tym skarżącego, a w razie potrzeby z udziałem biegłego, który mógłby ocenić tę okoliczność faktyczną oraz porę właściwą (zima – lato) do przeprowadzenia takiego dowodu. Oczywiste jest bowiem, że widoczność budynków z lustra wody zależy od szeregu czynników, w tym zieleni istniejącej w strefie brzegowej (tj. pomiędzy istniejącymi zabudowaniami a linią brzegową) oraz pory roku.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku, orzekając o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło