II SA/Gd 1299/03

Dnia 7 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący WSA: Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: NSA: Marek Górski WSA: Arkadiusz Despot -Mladanowicz Protokolant: Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 lutego 2003 r. nr [...] Decyzją z dnia 10 maja 2003 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny , powołując się na przepisy art 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 § 1 pkt 1 kpa i § 10 ust.l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych , utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 13.02.2003 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu H. P.. W uzasadnieniu podano, że Inspektor Sanitarny wydając decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u pana P. oparł się na wywiadach środowiskowych z dnia 31 maja i 11 lipca 2001 r. oraz na orzeczeniach lekarskich Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 19.09.2001 r. i Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej z dnia 14.12.2001 r. Z wywiadów wynika, że H. P. był zatrudniony w kilku zakładach pracy, ostatnio w Przedsiębiorstwie Budowy Elektrowni i Przemysłu "E" jako operator sprzętu ciężkiego. W środowisku pracy był narażony na hałas. Z orzeczeń lekarskich jednostek upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych wynika, że rozpoznano u niego obustronny niedosłuch typu mieszanego (przewodzeniowo - odbiorczy) - schorzenie nie wymienione w wykazie chorób zawodowych , a zatem nie związane z narażeniem obecnym w środowisku pracy. Kierując się tym Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u pana P.. Wojewódzki Inspektor Sanitarny , rozpatrując odwołanie od tej decyzji, zwrócił się do IMMiT o uzupełnienie wydanego orzeczenia w zakresie wyjaśnienia przyczyn braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. IMMiT pismem z dnia 26.03.2003 r. podtrzymał swoje orzeczenie, uzasadniając to tym, że u skarżącego badaniem fizykalnym rozpoznano cechy przebytego zapalenia ucha , lewego , w badaniu audiometrycznym stwierdzono obustronny niedosłuch typu mieszanego ( przewodzeniowo - odbiorczy), natomiast za zawodowe uszkodzenie słuchu uważany jest tylko niedosłuch typu odbiorczego, stwierdzone uszkodzenie ucha środkowego, niedosłuch przewodzeniowo - odbiorczy wykluczają możliwość rozpoznania zawodowego niedosłuchu, orzeczenie IMMiT jest zgodne z orzeczeniem WOMP . Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że wywiady środowiskowe zostały przeprowadzone przez instytucje upoważnione i nie budzą zastrzeżeń, z wywiadów wynika, że skarżący był zatrudniony w kilku miejscach pracy jako operator sprzętu ciężkiego, w środowisku pracy był narażony na hałas, orzeczenia lekarskie i ich uzupełnienia zostały wydane przez jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i nie budzą zastrzeżeń, w sprawie wydano orzeczenia w I i II instancji orzeczniczej, obie jednostki orzekające zgodnie rozpoznały u zainteresowanego schorzenie narządu słuchu, które nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych , a zatem nie ma nic wspólnego z narażeniem występującym w środowisku pracy, w toku postępowania odwoławczego WIS uzyskał od jednostki orzeczniczej II stopnia uzupełnienie orzeczenia, w którym wyjaśniono, że przyczyną choroby narządu słuchu rozpoznanej u pana P. nie jest narażenie na hałas, ale czynnik pozazawodowy - zapalenie uszu. Podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie takiej choroby, a ten warunek nie został spełniony. W tej sytuacji Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymał ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniósł H. P., przy czym została ona złożona w dniu 4 czerwca 2003 r. w Sądzie Okręgowym VII Wydziale Ubezpieczeń Społecznych , który postanowieniem z dnia 23 czerwca 2003 r. uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazał ją do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Ośrodkowi Zamiejscowemu w Gdańsku. Skarżący uzupełniając skargę pismem z dnia 16 lutego 2004 r. zarzucił, że niesłusznie nie uznano w zaskarżonej decyzji związku choroby z wykonywaną przez niego pracą, bowiem jego choroba wynikła z powodu wykonywania przez niego pracy przez 20 lat w warunkach szkodliwych - czyli w hałasie, gdyż pracował jako monter kadłubowy oraz przy obsłudze silników spalinowych dużej mocy , czyli operator sprzętu ciężkiego, bez żadnych zabezpieczeń na uszy. Stwierdził, że leczący go lekarz laryngolog stwierdził związek choroby z wykonywaną pracą oraz że w jego ocenie- jako skarżącego- orzeczenia komisji lekarskich nie są uczciwe. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie stwierdzając, że jego decyzja została wydana w dniu 20 maja 2003 r. a doręczona skarżącemu w dniu 23 maja 2003 r., wobec czego odwołanie skarżącego, złożone do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych , zarejestrowane w Sądzie w dniu 9 grudnia 2002 r. nie mogło w żaden sposób dotyczyć w/w decyzji, która w dacie sporządzenia odwołania jeszcze nie istniała, z tego więc powodu fakt przekazania powyższego odwołania według właściwości przez sąd powszechny do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 9 września 2003 r. nie stwarza możliwości potraktowania powyższego pisma jako skargi złożonej w terminie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że na wypadek nie uwzględnienia przez Sąd powyższej argumentacji wnosi o oddalenie skargi z powodów , o których mowa w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 maja 2003 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za złożoną w terminie - wobec treści orzeczenia Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 czerwca 2003 r. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych( Dz. U. Nr 65, poz.294) w § 1 ust. 1 stanowiło, że za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia stanowił natomiast, że przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe. Zgodnie z treścią § 10 ust.l rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydawał właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny - na podstawie orzeczenia jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Punkt 15 wykazu chorób zawodowych - załącznika do rozporządzenia - brzmiał: "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjęto, że choroba skarżącego nie jest chorobą zawodową, bowiem rozpoznane u skarżącego schorzenie narządu słuchu nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych - u skarżącego rozpoznano obustronny niedosłuch przewodzeniowo - odbiorczy. Stwierdzono w nim również, że przyczyną choroby narządu słuchu nie jest narażenie na hałas, lecz czynnik pozazawodowy - zapalenie uszu. Należy jednak wskazać, że ze zgromadzonego materiału, w tym z treści orzeczenia Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej z dnia 14.12.2001 r. wynika, że przewlekły nieżyt ucha środkowego stwierdzono jedynie w uchu lewym skarżącego. Co prawda w orzeczeniach zarówno Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w z dnia 14.12.2001 r. jak i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 19.09.2001 r. mowa jest o tym, że u skarżącego rozpoznano niedosłuch typu mieszanego w obu uszach, lecz orzeczenia te są lakoniczne, zawierają jedynie wyniki badań, samo rozstrzygnięcie oraz stwierdzenie, że wskazana choroba nie występuje w wykazie chorób zawodowych . Mimo to na tak skonstruowanych orzeczeniach oparł się organ I instancji wydając decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r. sygn. akt I SA 1200/98 stwierdził, że "orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone." Pogląd ten Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela. Stwierdzić trzeba, że potrzebę uzupełnienia opinii widział organ II instancji - bowiem zwrócił się do Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej o szczegółowe uzasadnienie opinii i uzyskał uzupełnienie opinii w dniu 26.03.2003 r., to jednak, w ocenie Sądu, naruszył on zasadę swobodnej oceny dowodów, unormowaną w art. 80 kpa. Jak już wyżej wskazano, u skarżącego rozpoznano obustronny niedosłuch typu mieszanego, przy czym w uchu lewym - cechy przebytego zapalenia ucha. Opinia uzupełniająca w istocie jedynie potwierdza stwierdzone rozpoznanie i wskazuje zastosowane metody badania skarżącego, co zostało zawarte już w opinii, którą opinia uzupełniająca miała właśnie uzupełnić. W tej sytuacji nie sposób rzeczowo odnieść się do ich treści, bowiem opinia uzupełniająca to właściwie bardziej rozbudowana słownie forma poprzedniej opinii. Brak przede wszystkim szczegółowego wypowiedzenia się w kwestii dotyczącej niedosłuchu typu mieszanego, a to właśnie rozpoznanie legło u podstaw zaskarżonej decyzji. Mimo to organ II instancji uznał opinie za nie budzące zastrzeżeń. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na mocy art.145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) . Rzeczą organów administracji będzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, prawidłowe zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jak też prawa materialnego. Wskazać też trzeba, że organy obu instancji błędnie wskazywały nazwisko skarżącego. Ze względu na rodzaj decyzji Sąd nie dokonywał w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenia, czy i w jakim zakresie decyzje nie mogą być wykonane.