II SA/Gd 13/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Jarosław Skopczyński, po rozpoznaniu w dniu 04 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" w [...] na decyzję Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach pracy 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Inspektora Sanitarnego dla miasta [...] nr [...] z dnia 15 września 2000 r., 2. zasądza od Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz skarżącego "A" w [...] 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. ustala, iż wskazane wyżej decyzje nie mogą być wykonane. Inspektor Sanitarny dla miasta [...] decyzją z dnia 15 września 2000r. ustalił zakres badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia-poziomu hałasu oraz poziomu drgań na stanowiskach kierowców samochodów [...]., [...]., [...]., [...].j [...]. w "A" w [...]. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący wskazał, że Inspektor Sanitarny dla miasta [...] nie poczynił ustaleń przewidzianych w § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 09.07.1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które to przepisy powołuje zaskarżona decyzja. Rozstrzygnięcie oparł, w ocenie skarżącego, o materiały stanowiące podstawę decyzji w sprawie [...], która to decyzja została następnie uchylona przez Inspektora Sanitarnego w [...]. Skarżący podniósł, iż nie stwierdzono przekroczenia norm zanieczyszczeń, a tylko poczynienie takich ustaleń mogłoby być podstawą decyzji nakazującej dokonanie przedmiotowych badań. Nadto wskazał, że samochody wymienione w decyzji Inspektora Sanitarnego są wycofywane z eksploatacji i prawdopodobnie do końca 2001 roku zostaną całkowicie zlikwidowane. Wobec tego narażanie skarżącego na poważny wydatek w sytuacji, gdy działa on na granicy opłacalności jest ekonomicznie nieuzasadnione i podważa celowość takich badań. Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazał, że Inspektor Sanitarny dla miasta [...] wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o protokół kontroli sanitarnej z dnia 5 września 2000 r., a nie w oparciu o decyzję [...]. Podniósł, iż protokół kontroli sanitarnej zawiera informacje o ilości i markach samochodów niezbędne do ustalenia rodzaju badań i pomiarów jakie winien przeprowadzić skarżący. Fakt posiadania homologacji samochodów nie zwalnia pracodawcy z obowiązku przeprowadzania badań środowiskowych na stanowiskach pracy, gdyż samochody te są nadal w bieżącej eksploatacji, w związku z czym istnieje narażenie zawodowe pracowników na czynniki szkodliwe. Również trudności finansowe skarżącego nie zwalniają go od obowiązku wykonania ustalonych pomiarów i badań. "A" w [...] złożyło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji, której zarzuciło błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za jej podstawę poprzez nakazanie przeprowadzenia badań pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowiskach kierowców samochodów marki [...]., [...]., [...]., [...]. oraz [...] podczas, gdy samochody te zostały już prawie wycofane z eksploatacji, a do II kwartału 2001 r. wycofane zostaną całkowicie, co czyni przeprowadzenie tych kosztownych badań zbędnymi i bezcelowymi. W uzasadnieniu skarżący nadto wskazał, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę tych okoliczności i ograniczył się tylko do prawnego uzasadnienia swojej decyzji, pomijając zupełnie praktyczną potrzebę i sens tych działań. Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko. Wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania tej decyzji. Przy rozstrzyganiu sprawy organy inspekcji nie mogą bowiem opierać się na stanie faktycznym, który może nastąpić w przyszłości. Obowiązek wykonania pomiarów nie może być uzależniony od bliżej nie określonego okresu dalszego utrzymania stanowisk pracy, gdyż badania i pomiary w środowisku pracy przeprowadzane są nie tylko w celu ustalenia narażenia aktualnie zatrudnionych pracowników na czynniki szkodliwe dla zdrowia, ale także dotyczą byłych pracowników. Ma to istotne znaczenie przy rozpatrywaniu spraw z zakresu opieki profilaktycznej oraz chorób zawodowych. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona przez "A" w [...] skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 15 września 2000 roku. W szczególności należy podkreślić, że podstawy prawne wskazane w obu decyzjach organów inspekcji nie uzasadniają-w świetle ustaleń faktycznych-nałożenia na skarżącego wymienionych w nich obowiązków. W myśl bowiem § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 09.07.1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. Nr 86, poz. 394 ze zm.) - rodzaj badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia określa decyzją właściwy państwowy inspektor sanitarny (...). Natomiast art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, póz. 575 ze zm.) stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Z akt sprawy, w tym przede wszystkim z protokołu kontroli sanitarnej z dnia 5 września 2000 r. nie wynika, że nałożone na skarżącego obowiązki odpowiadają wymienionym w cytowanych wyżej przepisach dyspozycjom. W szczególności z protokołu kontroli nie wynika kiedy u skarżącego została przeprowadzona poprzednia kontrola w tym zakresie oraz jakie uchybienia stwierdzono. Zatem nie sposób stwierdzić, czy skarżący naruszył wymagania skutkujące nałożeniem obowiązku wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w terminach określonych przez ustawodawcę, który to obowiązek wynika z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Decyzja organu I instancji zawiera w swej treści zapis, że traci ona ważność po wprowadzeniu zmian technologicznych, ale uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia w żaden sposób powyższego. Z kolei zaś w odpowiedzi na skargę organ II instancji wskazał, iż przy rozstrzyganiu sprawy musi opierać się na stanie faktycznym istniejącym w chwili wydania decyzji, a nie takim, który może nastąpić w przyszłości. Obowiązek wykonania pomiarów bowiem nie może być uzależniony od bliżej nieokreślonego okresu dalszego utrzymania stanowisk pracy, gdyż pomiary te służą ocenie narażenia aktualnie zatrudnionych pracowników, a także byłych pracowników, co ma istotne znaczenie przy rozpatrywaniu spraw-z zakresu opieki profilaktycznej oraz chorób zawodowych. W świetle powyższego, zapis zawarty w decyzji organu I instancji, iż traci ona ważność po wprowadzeniu zmian technologicznych pozostaje w sprzeczności z wyżej przytoczonym wyjaśnieniem zawartym w odpowiedzi na skargę, które akcentuje skuteczność badań i pomiarów na przyszłość. Wskazuje to tym samym na brak konsekwencji w stanowiskach organów sanitarnych obu instancji. Zauważyć należy, iż w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że samochody w niej wymienione są wycofywane z eksploatacji i zostaną całkowicie zlikwidowane. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego brak jest ustosunkowania się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, mimo iż dotyczy on kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy. Już tylko ubocznie należy wskazać, iż strony powołują się na decyzję nr [...] z dnia 26 maja 2000 r. której nie ma w aktach sprawy. Zważyć nadto jeszcze należy, że zgodnie z treścią art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zatem wyjaśnienie, czy w świetle zapisu jaki znalazł się w decyzji organu I instancji zachodzi potrzeba nałożenia obowiązków dokonywania stosownych pomiarów jest konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia mniejszej sprawy. Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.