II SA/Gd 130/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Górska WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ź. K., W. K. i A. M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie zażaleniowe, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących B. Ź. K., W. K. i A. M. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia 24 kwietnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zabudowy terenu działki nr [..] w miejscowości B., gm. Ż. altaną ogrodową, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W toku postępowania wydane zostało w dniu 25 maja 2016 r. postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymujące inwestorom B. Ż.K. i W. K. prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [..] w miejscowości B. przy budowie dwóch obiektów budowlanych pełniących funkcje szklarni oraz nakładające na inwestorów obowiązek przedstawienia PINB w terminie do 30 listopada 2016 r. określonych dokumentów. Postanowienie zawierało informację, że na postanowienie nie służy na nie zażalenie. Pismem z 21 listopada 2016 r. inwestorzy reprezentowani przez A.M. – K. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 25 maja 2016 r. Postanowieniem z 23 grudnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 25 maja 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). W sytuacji wniesienia zażalenia na postanowienie, na które zażalenie nie przysługuje, czyli w sytuacji braku możliwości wniesienia środka zaskarżenia, brak jest również podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem WINB taka sytuacja powoduje konieczność odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli B. Ż. K., W. K.i A. M. K. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienia PINB z 25 maja 2016 r. W skardze podniesiono szereg zarzutów co do prowadzonego postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W ocenie Sądu prawidłowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z uwagi na wyłączenie przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2016 r. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 maja 2016 r. wydane zostało na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w razie spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek materialnoprawnych właściwy organ wydaje postanowienie wstrzymujące wykonywanie robót budowlanych i nakładające obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów - i nie zawiera normy, która by uprawniała adresata tego postanowienia do wniesienia zażalenia. Akt wydawany na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 k.p.a., nie rozstrzyga bowiem sprawy co do istoty i jest wydawany w toku postępowania legalizacyjnego, mającego na celu doprowadzenie do zgodności z prawem samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że doszło do samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, obliguje bowiem ten organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Postanowieniem tym zostaje wszczęte postępowanie umożliwiające dokonanie legalizacji samowoli budowlanej. Postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 nie kończy postępowania w sprawie legalizacji samowolnej budowy obiektu budowlanego lub jego części, lecz przyczynia się do osiągnięcia celu postępowania, którym jest legalizacja tej samowoli budowlanej. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że jeżeli ustawa Prawo budowlane nie wskazuje środka zaskarżenia postanowienia w postaci zażalenia, to na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. Z kolei, jak wynika już z samej treści art. 48 ustawy - Prawo budowlane, ustawodawca nie przewidział wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w ust. 2 i 3 tego przepisu - możliwość zaskarżenia takiego orzeczenia znalazłaby bowiem swoje odzwierciedlenie w treści omawianej regulacji. Tym samym, nie jest możliwa kontrola prawidłowości wydania takiego postanowienia, a jego kwestionowanie możliwe będzie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie prowadzone w przedmiocie samowolnej budowy obiektu. Z art. 142 k.p.a. wynika bowiem, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 602/06, LEX nr 258270). Niedopuszczalność zażalenia powoduje zaś jego bezskuteczność i wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Idąc dalej tym tokiem wskazać należy, że skoro zażalenia nie można wnieść, to także nie rozpoczyna biegu termin do jego wniesienia. Tym samym bezprzedmiotowe jest orzekanie w przedmiocie uchybienia czy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, którego wnieść nie można. Kontrolowane postanowienie wydane zostało na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołania lub zażalenia i został on zastosowany w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 grudnia 2016 r. jest zatem wadliwe i jako takie podlega uchylenia z uwagi na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm ), a z powodu ziszczenia się okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych, Sąd zastosował dyspozycję art. 145 § 3 P.p.s.a., we własnym zakresie umarzając to postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., jak bowiem wyżej wskazano brak jest podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie przywrócenia termu, który nie rozpoczął swego biegu. O zasądzeniu zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a..