II SA/Gd 1301/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.),, Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant Marta Sankiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 kwietnia 2002r., nr [...]. Prezydent Miasta decyzją z dnia 8 kwietnia 2002 r., nr [...], na podstawie art. 104 i 149 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku S. B., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zmiany decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, nr [...], z dnia 12 sierpnia 1999 r. dla budowy domu mieszkalnego przy ul. [...] w S. zakończonego decyzją ostateczną, nr [...], z dnia 17 stycznia 2000 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 12 sierpnia 1999 r. wydano decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu mieszkalnego przy ul. [...] w S. nr [...]. Dnia 17 stycznia 2000 r. termin ważności w/w decyzji został zmieniony decyzją nr [...]. W dniu 15 marca 2002 r. S. B. wszczęła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej nr [...]. W swoim wniosku powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, który wskazuje na możliwość wznowienia postępowania, jeżeli strona nie z własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu. Wnioskodawczyni nabyła udziały w nieruchomości przy ul. [...] w S. w dniu 2 czerwca 2000 r. i nie była stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 17 stycznia 2000 r. W związku z tym nie zachodzi sytuacja wskazana w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W odwołaniu od tej decyzji S. B. wskazała, iż w dacie zawarcie umowy kupna nieruchomości przy ul. [...] otrzymała od zbywców komplet dokumentów administracyjnych, wśród których nie było decyzji o przedłużeniu terminu ważności warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przy ul. [...]. Na decyzję tą nie powołano się również w wydanych decyzjach o pozwoleniu na budowę z dnia 28 marca 2001 r. i z dnia 19 listopada 2001 r. Dopiero w decyzji Wojewody z dnia 4 marca 2002 r. wskazano na istnienie decyzji o przedłużeniu terminu. Odwołująca wskazała, że ani ona, ani jej poprzednicy prawni, nie otrzymali decyzji z dnia 17 stycznia 2000 r. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 sierpnia 2003 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 30 § 4 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazując na przepis art. 30 § 4 kpa wyjaśnił, iż z jego treści wynika, że przedmiotem wstąpienia w uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym może być tylko prawo zbywalne lub dziedziczne oraz, że wstąpienie w te prawa może nastąpić tylko w toku postępowania. W ocenie organu prawo do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest prawem zbywalnym. Ponadto zbycie tego prawa musiałoby nastąpić w toku postępowania. Z akt sprawy, w tym odwołania skarżącej wynika, że nabyła ona udziały w nieruchomości po zakończeniu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tej sytuacji nie ma podstaw do uznania, że skarżąca jest uprawniona do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. B. wniosła o uchylenie wydanych decyzji podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w odwołaniu. Skarżąca wskazała, iż jej poprzednicy prawni nie otrzymali decyzji z dnia 17 stycznia 2000 r. Tym samym naruszono ich prawa jako strony postępowania administracyjnego. Skoro jednak o istnieniu i treści tej decyzji osoby te mogły się zorientować dopiero z treści innej decyzji, w czasie gdy nie byli już właścicielami nieruchomości, to wniosek o wznowienie postępowania przysługuje już nowemu właścicielowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). Zgodnie z tym przepisem sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga jest zasadna, albowiem wydane decyzje naruszają prawo. Wbrew twierdzeniom organów, skarżąca jest uprawniona do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia 17 stycznia 2000. Uprawnienie skarżącej do złożenia wniosku wynika z jej następstwa prawnego po dotychczasowych właścicielach nieruchomości położonej w S. przy [...]. Uprawnienie właścicieli nieruchomości do bycia stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również uprawnienie do bycia stroną w postępowaniu wznowieniowym w tym zakresie, wynika z faktu własności nieruchomości sąsiedniej. W postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy. Skoro właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. byli stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z dnia 12 sierpnia 1999 r. ( nr [...] ), w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego w S. przy ul. [...] a, to oczywistym jest, iż powinni być oni również stronami postępowania zakończonego decyzją z dnia 17 stycznia 2000 r. ( nr [...] ). Z akt sprawy wynika natomiast, iż ta ostatnia decyzja została doręczona wyłącznie inwestorowi, z pominięciem właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Jeżeli po wydaniu tej decyzji nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości na skarżącą, to prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, z powołaniem na treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przysługuje skarżącej. Oczywistym jest, iż skarżącej nie doręczono decyzji bowiem nie była ona wówczas właścicielką nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Gdyby decyzja została prawidłowo doręczona jej poprzednikom prawnym, skarżąca nie miałaby podstaw prawnych do złożenia wniosku o wznowienie. Problem w tym, iż skarżąca twierdzi, że decyzja ta nie została im doręczona, co zdaje się potwierdzać odpis decyzji znajdujący się w aktach sprawy. Organy administracji powyższej okoliczności nie ustaliły przyjmując, iż okoliczność ta nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Tymczasem decyzja z dnia 17 stycznia 2000 r. mogła być skutecznie doręczona poprzednikom prawnym skarżącej, pomimo iż oni o tym nie wiedzą np. w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Okoliczność ta powinna być przez organy zbadana, bowiem wbrew twierdzeniom organów ma ona wpływ na dalszy tok postępowania. Z uzasadnienia organu II instancji i dokonanej w nim wykładni art. 30 § 4 kpa wynika logiczny wniosek, iż organ ten przyjmuje, że nawet wówczas, gdyby przeniesienie własności nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] nastąpiło w toku postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nieruchomości sąsiedniej, to stronami postępowania byliby w dalszym ciągu zbywcy nieruchomości. Nic bardziej mylnego. Nie ulega wątpliwości, iż w sprawach praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni ( art. 30 § 4 kpa ). Prawo własności nieruchomości jest prawem majątkowym, zbywalnym. Prawa majątkowe właściciela nieruchomości mające charakter cywilny, znajdują także ochronę w postępowaniu administracyjnym w sytuacjach dotyczących zabudowy działki sąsiedniej. Łącznie więc z przeniesieniem tego prawa, na nabywcę przechodzą również pewne sytuacje prawne chroniące prawo własności - w tym prawo do bycia stroną postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, iż w sytuacji przeniesienia własności nieruchomości stroną postępowania administracyjnego, związanego z ochroną prawa własności, powinien być nabywca tego prawa. Gdy zbycie nieruchomości nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego uprawnionym do udziału w tzw. postępowaniach nadzwyczajnych ( m. in. w postępowaniu o wznowienie postępowania ) jest nowy właściciel nieruchomości. Analogiczna sytuacja miałaby miejsce w przypadku pominięcia w postępowaniu administracyjnym strony, która zmarła po zakończeniu sprawy decyzją ostateczną. Jej spadkobiercy mogliby domagać się wznowienia postępowania z ich udziałem na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Złożenie przez nich takiego wniosku rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, aczkolwiek w ramach sukcesji prawa, tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia ( por. wyrok NSA z dnia 15 września 1992 r., IV SA 594/92, ONSA 1993/3/64 ). Z powyższego wynika, iż w niniejszej sprawie organy administracji błędnie uznały, że skarżącej nie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż nie była ona stroną postępowania administracyjnego i nabyła nieruchomość po zakończeniu tego postępowania decyzją ostateczną z dnia 17 stycznia 2000 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji rozpozna wniosek skarżącej o wznowienie postępowania. W pierwszej kolejności organ ustali, czy poprzednikom prawnym skarżącej doręczono skutecznie decyzję z dnia 17 stycznia 2000 r., a jeżeli nie – to czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. W zależności od dokonanych tym zakresie ustaleń, organ rozstrzygnie bądź o wznowieniu postępowania bądź o odmowie wznowienia, stosownie do art. 149 kpa. W toku postępowania organ będzie miał na względzie, iż z załączonego do wniosku skarżącej zawiadomienia z Sądu Rejonowego w S. wynika, iż udziały w nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] nabyła również M. P.. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.