II SA/Gd 1303/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-01-15
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, NSA Anna Orłowska, WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, które nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza przepisy postępowania administracyjnego i może zostać uchylone przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, podobnie jak decyzja administracyjna, musi zawierać szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA.Stan faktyczny
Skarżący K. K. został uznany przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do służby wojskowej (kategoria A) pomimo schorzeń takich jak nadciśnienie tętnicze i cerebrastenia pourazowa. W odwołaniu podniósł, że jego stan zdrowia jest wynikiem urazu głowy doznanego w wyniku pobicia. Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując prawidłowość orzeczeń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej i zasądził od Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto orzeczono, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 12 marca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 16 lutego 2001 r. [...] i zasądza od Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; I. ustala, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 16 lutego 2001 r. [...] nie mogą być wykonane.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej orzeczeniem z dnia 16 lutego 2001 r. po rozpoznaniu u K. K. nadciśnienia tętniczego I stopnia - § 39 p. 1 i cerebrastenii pourazowej - § 64 p. 1 uznała go za zdolnego do służby wojskowej - kategoria A.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia K. K. podał, że jego stan zdrowia nie pozwala mu na odbycie służby wojskowej z powodu urazu głowy doznanego w dniu 8 marca 2000 r. podczas chuligańskiego napadu i pobicia go do utraty przytomności.
Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej orzeczeniem z dnia 12 marca 2001r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie, uznając K K za zdolnego do służby wojskowej - kategoria A. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że w oparciu o dostępną dokumentację orzeczniczo-lekarską postanowił jak wyżej, ustalając rozpoznania: nadciśnienie tętnicze I stopnia - § 39 p. 1, cerebrastenia pourazowa - § 64 p. 1.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K powołał się na stan zdrowia będący wynikiem pobicia go w dniu 6 marca 2000 r., w wyniku którego doznał urazu głowy.
Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej w odpowiedzi na skargę wniosła ojej oddalenie, podając, że skarżący w dniu 13 lutego 2001 r. był konsultowany przez specjalistów [...] Szpitala Marynarki Wojennej SP ZOZ z Przychodnią oraz, iż przedstawiona przez niego dokumentacja była wielokrotnie analizowana i orzeczenie wydano w o-parciu o gruntowną wiedzę lekarską konsultantów i zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne aa podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Postępowanie przed wojskowymi komisjami lekarskimi w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej reguluje szczegółowo rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.).
Zgodnie z § 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać rozpoznanie lekarskie, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku ze zdolnością do służby wojskowej, oraz szczegółowe uzasadnienie orzeczenia i pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 140 k.p.a. powyższe wymogi formalne, w tym obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia, mają również zastosowanie do orzeczeń wydanych przez wojskowe komisje lekarskie rozpatrujące odwołania w trybie § 32 cytowanego rozporządzenia. Zarówno ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) jak również wydane na jej podstawie cytowane wyżej rozporządzenie wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Wobec tego należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, iż z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wynika obowiązek organu odwoławczego do rozpatrzenia sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ ma obowiązek dokonać merytorycznej i prawnej oceny zasadności kwestionowanej decyzji i rozpatrzyć wszystkie żądania strony, w tym podnoszone w odwołaniu, oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Na gruncie przepisów o powszechnym obowiązku obrony wyrazem powyższej zasady dwuinstancyjności postępowania jest treść § 32 ust. 3 cyt. rozporządzenia MON, zgodnie z którym wojskowa komisja lekarska rozpatrująca odwołanie może utrzymać w mocy kwestionowane orzeczenie, może uchylić to orzeczenie oraz zarządzić ponowne badanie i wydanie nowego orzeczenia przez komisję niższego szczebla albo uchylić kwestionowane odwołaniem orzeczenie i wydać nowe orzeczenie.
W przedmiotowej sprawie zaskarżone orzeczenie Wojskowej Komisji lekarskiej Marynarki Wojennej tak jak i orzeczenie organu I instancji nie zawiera w ogóle uzasadnienia, co oznacza, że doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji organy obu instancji nie wskazały w sposób prawidłowy na jakich dowodach ostatecznie się oparły oraz z jakich przyczyn innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.
Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 6. art. 7, oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 grudnia 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zra.), które to naruszenie w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 20O2 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu I instancji nie mogą być wykonane.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło