II SA/Gd 1306/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Nowakowski,, Sędzia NSA Wiesław Czerwiński, Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. i A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2001 Nr [...] w przedmiocie stanu technicznego budynku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 stycznia 2001 r., nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 6 listopada 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku usługowo-mieszkalnego na posesji przy ul. [...] w B. i postępowanie administracyjne w związku z jednoznacznymi ustaleniami ekspertyzy technicznej w sprawie nie występującego niebezpieczeństwa zagrożenia życia i mienia w budynku na posesji przy ww. ulicy. Decyzję oparto na podstawie art. 105 § 1 Kpa i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu wskazano, że na skutek przeprowadzonych oględzin w dniu 26 lipca 2000 r. stwierdzono, że na posesji przy ul. [...] w B. znajduje się budynek usługowo-mieszkalny, który został zaadaptowany ze starego magazynu zbożowego na lokale handlowo-usługowe na parterze budynku oraz lokale mieszkalne na II i III kondygnacji. Początek zasiedlenia budynku miał miejsce w 1994 r. W kwestii stanu technicznego obiektu w tym czasie odnotowano pracujące (rozszerzające się) rysy ścian wewnętrznych ( przy słupie wewnętrznym), rysy na antresoli na ścianie zewnętrznej oraz spękania na wylewce betonowej ułożonej na belkach stropowych nad parterem. Powyższe spękania i rysy występowały tylko na części schodowej na II i III kondygnacji oraz antresoli. Decyzją z dnia 27 lipca 2000 r. organ nakazał zarządcy nieruchomości - Spółdzielni Mieszkaniowej w B. dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego budynku. W przedłożonej organowi ekspertyzie zostało stwierdzone, że uszkodzenia elementów wbudowanych w obiekt budowlany nadają się do naprawy lub wymiany i nie grożą katastrofą budowlaną. Sformułowane w ekspertyzie zalecenia zabezpieczeń technicznych budynku nie pogarszają stanu konstrukcji w żadnym z zakresów sposobów jej pracy, niezależnie od tego, która z możliwych przyczyn uszkodzeń w rzeczywistości wystąpiła. Usterki w całym budynku sprowadzają się do dwóch lokali mieszkalnych - nr [...] i [...]. Lokatorzy tych lokali prowadzą cywilne postępowanie sądowe mające na celu w oparciu o usterki i wady budowlane obniżenie wkładu budowlanego do Spółdzielni Mieszkaniowej w B. W ekspertyzie podniesiono, że gdyby mieszkania były faktycznie zagrożone od strony bezpieczeństwa w użytkowaniu, to niewątpliwie lokatorzy przystąpiliby na dwukrotną propozycję ze strony Spółdzielni Mieszkaniowej na zmianę lokali mieszkalnych w nowo wybudowanych budynkach. R. J. i A. F. w odwołaniu od powyższej decyzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nadanie sprawie dalszego biegu. Zarzucili, że zaskarżona decyzja nie została doręczona ich pełnomocnikowi. Zakwestionowali wiarygodność opinii inż. Z. Z., który występował wcześniej jako biegły w sprawie sądowej, skutkiem czego sporządzona przez niego ekspertyza nie stanowi dowodu nie budzącego wątpliwości. Odwołujący się podnieśli, iż w opinii biegłego W. K. sporządzającego ekspertyzę dla postępowania sądowego, usterki zakwalifikowane zostały jako stanowiące zagrożenie dla życia i mienia. Decyzją z dnia 15 grudnia 2000r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wykonania i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku usługowo mieszkalnego na posesji przy ul. [...] w B. w związku z jednoznacznymi ustaleniami ekspertyzy technicznej w sprawie niewystępującego niebezpieczeństwa zagrożenia życia i mienia i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części umarzającej postępowanie w sprawie wykonania i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. Decyzję oparto na art. 138 § 1 pkt 2 Kpa i art. 81 ust. 1 pkt 2 i art.83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W uzasadnieniu wskazano, że nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowego budynku ekspertyza stanowiąca o braku zagrożenia podczas gdy organ nie ustosunkował się do zagrożenia pożarowego spowodowanego przez użytkownika lokalu nr [...]. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie umorzenia postępowania w zakresie sporządzenia ekspertyzy w sytuacji, gdy obowiązek przedłożenia tej ekspertyzy został wykonany. W związku bowiem z wykonaniem decyzji z dnia 27 lipca 2000 r. sprawa w zakresie wykonania ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku stała się bezprzedmiotowa zgodnie z art. 105 § 1 Kpa. Ponadto organ drugiej instancji wskazał, iż decyzja zawiera uchybienie art. 40 § 1 i 2 Kpa, tzn. nie została doręczona pełnomocnikowi stron. Przedmiotowy budynek wpisany jest do rej estru zabytków, w związku z tym Wojewódzki Konserwator Zabytków winien być informowany o podejmowanych działaniach przez organ nadzoru budowlanego, a także działanie organu nadzoru budowlanego winno odbywać się w porozumieniu ze służbami konserwatorskimi, gdyż w odniesieniu do obiektów wpisanych do rejestru zabytków Wojewódzki Konserwator Zabytków prowadzi postępowanie główne. Wykonanie robót budowlanych w obiekcie tego typu wymaga nakazu konserwatorskiego na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie dóbr kultury po uzgodnieniu z powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego. Rozpatrując ponownie sprawę stanu technicznego budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 19 stycznia 2001r., nr [...] uznał na podstawie ekspertyzy nr [...], konstrukcji budowlanej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku opracowanej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej Z. Z., że budynek w sensie konstrukcyjno - wytrzymałościowym nie stwarza zagrożenia życia i zdrowia ludzi i może być bezpiecznie eksploatowany. Organ orzekł na podstawie art.123 w związku z art. 144 i art. 106 § 5 K.p.a. oraz art.61 i art. 81 prawa budowlanego. W uzasadnienie tego postanowienia organ stwierdził, ze przedmiotowy budynek wpisany jest do rejestru zabytków. W odniesieniu do takich obiektów, zgodnie z porozumieniem z dnia 10.04.2000r., postępowanie główne prowadzi Wojewódzki Konserwator Zabytków po uzgodnieniu z PINB. Nie stosuje się natomiast procedury przewidzianej a w art. 66 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. R. J. i A. F. w zażaleniu na powyższe postanowienie wnieśli o jego uchylenie i nadanie sprawie dalszego biegu domagając się dopuszczenia dowodu z ekspertyzy innego biegłego. Postanowieniem z dnia 8 marca 2001r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnienie tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, ze obecnie przedmiotowy budynek nie stwarza zagrożenia życia i zdrowia i może być bezpiecznie eksploatowany pod względem wytrzymałościowym. R. J. i A. F. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucili, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 84 w zw. Z art. 24 Kpa oraz art. 78, 80 i 107 § 1 i 3 K.p.a. Oparte zostało bowiem na ustaleniach dokonanych na podstawie nasuwającej wątpliwości co do bezstronności i rzetelności ekspertyzy biegłego Z. Z. Zdaniem skarżących biegły ten powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, a orzekający organ powinien powołać innego biegłego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego. Z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Z 200r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Z art. 66 wynika natomiast, ze w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2001r. uznał na podstawie ekspertyzy nr [...], konstrukcji budowlanej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku opracowanej przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej Z. Z., że budynek w sensie konstrukcyjno - wytrzymałościowym nie stwarza zagrożenia życia i zdrowia ludzi i może być bezpiecznie eksploatowany. Rozstrzygnięcie to zapadło po ponownym rozpatrzeniu sprawy stanu technicznego przedmiotowego budynku. Jako jego podstawę organ wskazał art. 61 prawa budowlanego. Cytowany wyżej art. 61 prawa budowlanego nie daje jednakże podstaw do rozstrzygnięcia takiej treści. Kontrola stanu technicznego obiektów dokonywa jest przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów rozdziału 6 prawa budowlanego, dotyczącego utrzymania obiektów budowlanych, przy czym tylko niektóre z zawartych w tymże rozdziale przepisów mogą stanowić podstawę rozstrzygnięć. W szczególności może to być art. 66 służący usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazać przy tym należy, że stosownie do treści art. 104 Kpa organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Wprawdzie organ powołał się także na art. 106 § 5 K.p.a., jednakże z akt sprawy nie wynika aby inny organ administracji wystąpił do niego o zajęcie stanowiska w tym trybie. U znać tym samym należy, że uzasadnienie zarówno postanowienia organu I i jak i II instancji nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 Kpa. Skutkiem zaś tego brak jest możliwości dokonania przez Sąd kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć organów obu instancji. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Ponownie rozstrzygając sprawę organ powinien wyjaśnić wszystkie okoliczności istotne dla rozpatrzenia sprawy, dokonać stosownych ustaleń, a następnie podjąć merytoryczną decyzję w przedmiocie prowadzonego postępowania dotyczącego stanu technicznego budynku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, ze na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.