II SA/Gd 1307/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-11-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbycia nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, dotychczasowy zobowiązany (syndyk masy upadłości) powinien być nadal stroną postępowania, czy też jego miejsce powinni zająć następcy prawni (nowi właściciele)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku zbycia nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, na miejsce dotychczasowej strony (syndyka masy upadłości) powinni wstąpić jej następcy prawni (nowi właściciele), zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro nowi właściciele nie brali udziału w postępowaniu, zachodzi podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na syndyka masy upadłości za niewyłączenie z użytkowania lokali mieszkalnych. Syndyk wniósł zażalenie, podnosząc m.in. naruszenie zasad współżycia społecznego i kwestionując możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z upadłością. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa upadłościowego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz k.p.a., w tym doręczenie postanowienia osobie fizycznej zamiast pełnomocnikowi. Okazało się, że nieruchomość została sprzedana A. K. i J. Z. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Barbara Kroczak, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2001r. nr [...] w przedmiocie nałożenie grzywny w celu przymuszenia wyłączenia z użytkowania lokali mieszkalnych 1/ uchyla zaskarżone postanowienie, 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego "A" w W. 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Decyzją z dnia 6 lipca 1999 r. nr [...], powołując się na art. 68 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nakazał skarżącemu "A" w W. wyłączyć z użytkowania 2 lokale mieszkalne w budynku przy ul. [...] w terminie do dnia 15 października 1999 r. oraz w terminie natychmiastowym umieścić na tym budynku zawiadomienie o grożącym niebezpieczeństwie i zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych wschodnią jego część.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2000 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., powołując się na art. 123 k.p.a. oraz art. 2 § I pkt 3, art. 6 § I, art. 15, art. 20 § I pkt I, art. 64, art. 116 i art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do "A" w W. oraz nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 20.000 zł. i obowiązek wniesieniu opłaty egzekucyjnej w wysokości 2.000 zł.
Syndyk masy upadłości w dwóch odrębnych pismach wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 29 listopada 2000 r. oraz zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu syndyk zarzucił naruszenie zasady stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, naruszenie zasad współżycia społecznego oraz kwestionował możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego twierdził, że te obowiązki, które mógł wykonać (umieszczenie na budynku zawiadomienia o grożącym niebezpieczeństwie, zabezpieczenie części budynku przed dostępem osób postronnych) wykonał, natomiast wykonanie obowiązku polegającego na wyłączeniu z użytkowania dwóch lokali nie jest możliwe, gdyż nie dysponuje lokalami dla lokatorów, którzy w tych lokalach mieszkają. Uzasadniając zarzut dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego powołał się na przepisy art. 60-63 Prawa upadłościowego i twierdził, że budynek, którego dotyczy decyzja z dnia 6 lipca 1999 r. wchodzi w skład masy upadłości. W związku z tym podniósł, że skoro według art. 63 § 1 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne wszczęte przed ogłoszeniem upadłości przeciwko upadłemu będzie umorzone po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości, to tym bardziej nie może być wszczęte postępowanie egzekucyjne po ogłoszeniu upadłości.
Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy postanowieniem z dnia 19 marca 200 l r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano. iż obowiązek wyłączenia z użytkowania dwóch lokali w budynku przy ul. [...] stał się wymagalny, zaś zobowiązany obowiązku tego mimo upomnienia nie wykonał. W odniesieniu do zarzutów zawartych w zażaleniu organ odwołał się do swego postanowienie z dnia 16 marca 200 I r., którym rozpoznano zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze na postanowienie z dnia 19 marca 200 l r. skarżący zarzucił naruszenie art. 33 pkt 2, 5, 6, 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 60 - 63 Prawa upadłościowego oraz art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadniając skargę skarżący zakwestionował możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodów wskazanych w uzasadnieniu zażalenia.
Twierdził też, że obowiązek wyłączenia lokali z użytkowania nie jest wymagalny, gdyż najemcom tych lokali nie zostały przydzielone lokale zamienne. Ponadto, tak jak w zażaleniu twierdził, że nie zastosowano najłagodniejsze środka egzekucyjnego oraz, że naruszono zasady współżycia społecznego. Naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji skarżący uzasadniał tym, iż mimo ustanowienia pełnomocnika postanowienie zostało doręczone mu osobiście.
Skarżący do skargi dołączył też kopię aktu notarialnego, z którego wynika, że w dniu 15 lutego 200 I r. sprzedał prawo użytkowania wieczystego części nieruchomości położonej przy ul. [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym A. K. i J. Z. wspólnikom spółki cywilnej "B" we W.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz wskazał, że aktem notarialnym z dnia 15 lutego 200l r. właścicielem obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, stało się "B" we W.
Zgodnie z art. 97 § I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem I stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
Skoro, jak podaje w odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej, i co znajduje potwierdzenie w kopii aktu notarialnego złożonego przez skarżącego, własność obiektu budowlanego. którego dotyczy sprawa, przeszła na inne podmioty, mianowicie A. K. i J. Z., to te osoby są stronami toczącego się w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego w administracji. W postępowaniu tym stosuje się bowiem, w myśl art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 36 z 1991 r., poz. 161 ze zm.), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc także art. 30 § 4, według którego w sprawach dotyczących praw zbywalnych w razie zbycia prawa w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Z tego wynika, że w postępowaniu, które zakończyło zaskarżone postanowienie, wydane w dniu 19 marca 2001 r., od dnia 15 lutego 2001 r. udział winni brać A. K. i J. Z. w miejsce skarżącego syndyka. Skoro zaś osoby te udziału w tym postępowaniu nie brały, to zachodzi podstawa wznowienia postępowania wymieniona wart. 145 § l pkt 4 k.p.a. To zaś uzasadnia uwzględnienie skargi na mocy art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że z uwagi na zbycie obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, A. K. i J. Z. a więc jego ,.wyjście" z masy upadłości, bezprzedmiotowe są zarzuty związane z naruszeniem przepisów Prawa upadłościowego. Należy jedynie zauważyć, iż obowiązek wskazany w decyzji z dnia f lipca 1999 r. został nałożony na syndyka masy upadłości, a więc na zarządcę mienia upadłego, po ogłoszeniu upadłości (upadłość ogłoszono w dniu 31 października 1995 r.). W związku z tym należy wskazać, że nie naruszono art. 60 Prawa upadłościowego, który stanowi, że postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu, gdyż postępowanie dotyczące mienia upadłego (budynku mieszkalnego grożącego zawaleniem) prowadzono przeciwko syndykowi. Nie naruszono też art. 63 Prawa upadłościowego, który jest, jak się przyjmuje, podstawą zakazu wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko upadłemu po ogłoszeniu upadłości, gdyż również postępowanie egzekucyjne prowadzono przeciwko syndykowi, a nie upadłemu.
Bezprzedmiotowe są też zarzuty dotyczące zastosowania nadmiernego środka egzekucyjnego, gdyż wobec osób fizycznych nie można jednorazowo nałożyć grzywny w celu przymuszenia w wysokości przekraczającej 5.000 zł (art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), co sprawia, że po zmianie, która zaszła w niniejszym postępowaniu. w tym zakresie postanowienie organu pierwszej instancji nie będzie się mogło ostać.
Jeżeli chodzi o zarzut braku wymagalności nałożonego obowiązku, to istotna trudność w jego wykonaniu związana z tym, że najemcy lokali, które mają być wyłączone z użytkowania, posiadają do nich tytuł prawny, a zobowiązany nie posiada lokali zamiennych, nie powoduje braku wymagalności. Okoliczności te nie sprawiają też, że nałożony obowiązek jest' niewykonalny. Zobowiązany musi w takiej sytuacji wypowiedzieć najemcom najem na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 71, poz. 733 ze zm.) i następnie, jeżeli odmówią dobrowolnego opuszczenia lokalu, wystąpić do sądu powszechnego z żądaniem opróżnienia lokalu.
Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji przepisu art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie zaskarżonego postanowienia wyłącznie stronie postępowania, to jest syndykowi, a nie jego pełnomocnikowi procesowemu.
Rozpoznając sprawę po uchyleniu zaskarżonego postanowienia organ administracyjny zapewni udział w postępowaniu A. K. i J. Z. i poprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wskazań, co do zasadności zarzutów skargi.
Uwzględniając skargę Sąd na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż uchylone postanowienie nie może być wykonane.
Wobec uwzględnienia skargi orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kosztów zastępstwa prawnego w wysokości określonej w § 2 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt I lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.u. nr 123, poz. 1059 ze zm.). Sąd przy tym uznał, iż brak podstaw, aby z uwagi na rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędnego nakładu pracy radcy prawnego, stosować stawkę wyższą niż minimalna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło