II SA/Gd 1311/03
WyrokWSA w Gdańsku2006-01-25
Skład orzekający: Janina Guść, Barbara Skrzycka-Pilch, Wanda Antończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o sprzeciwie wobec zamiaru montażu szyldu reklamowego została wydana prawidłowo, jeśli organ wniósł sprzeciw po upływie ustawowego terminu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, błędnie stosując przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził, że sprzeciw został wniesiony po upływie ustawowego terminu, co czyniło go bezskutecznym. W związku z tym, inwestor był uprawniony do wykonania prac po upływie 30 dni od daty zgłoszenia.Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zamiar montażu szyldu reklamowego. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na rozpoczęcie robót przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, wskazując na skuteczność umowy najmu jako podstawy do dysponowania nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 6 sierpnia 2003r. i zasądził od Wojewody na rzecz Z. B. M. w S. G. kwotę 265 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia WSA Wanda Antończyk /spr./ Protokolant: Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. B. M. w S. G. na decyzję Wojewody z dnia 6 sierpnia 2003r., sygn. akt [...] w przedmiocie: zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania prac polegających na montażu szyldu reklamowego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję 2/ zasądza od Wojewody na rzecz Z. B. M. w S. G. kwotę 265 zł /dwieście sześćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania
II SA/ Gd. 1311/ 03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 lutego 2003r. Starosta działając na podstawie art. 104 kpa oraz na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane / tekst jednolity: Dz. U. nr 106, poz. 1126 ze zm./ , § 1 pkt 2 zarządzenia Starosty Nr [...] z dnia 1 lutego 1999r oraz art. 98 kpa po rozpatrzeniu zgłoszenia inwestora- A. H. " K."- J. K. z siedzibą w K. , ul. [...] wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru inwestycyjnego polegającego na montażu szyldu reklamowego z blachy o wymiarach 3m x 1 m na elewacji południowej budynku położonego w S. G. przy ul. [...]/ dz. Nr [...]/ .
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 20. 02. 2003r. do Starostwa Powiatowego J. K. dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu blaszanego szyldu reklamowego o wymiarach 3mx 1m na elewacji południowej budynku usytuowanego w S. G. przy ul. [...] na terenie działki nr [...]. Ponieważ inwestor nie dołączył do przedmiotowego zgłoszenia robót aktualnego tytułu prawnego do korzystania nieruchomością na cele budowlane, organ wydał postanowienie z dnia 27. 02. 2003r. zobowiązujące inwestora do uzupełnienia zgłoszenia o przedłożenie wymienionego dowodu.
Inwestor nie uzupełnił w oznaczonym terminie zgłoszenia o brakujący dokument i w tej sytuacji organ wniósł opisany wyżej sprzeciw.
Odwołanie od decyzji złożyli J. K. oraz Z. B. M. w S. G..
J. K. wniósł o uchylenie decyzji, podając, że zgłosił zamiar zamocowania na ścianie budynku, w którym wydzierżawił sklep szyld tego sklepu. Do zgłoszenia dołączył umowę najmu miejsca pod szyld zawartą z zawartą z ZBM w S. G., jako administratorem budynku, w którym na podstawie umowy z Gminą Miejską w S. G. dzierżawi sklep. Po tym zgłoszeniu doręczono mu postanowienie z 27. 02. 2003r. zobowiązujące do przedstawienia dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością. W uzasadnieniu postanowienia , jak podniósł odwołujący się, podważono prawo ZBM do zawarcia umowy o najem miejsca pod szyld, jako wykraczające poza zarząd zwykły, ponieważ w stosunku do tej nieruchomości nie zostały uregulowane stosunki własnościowe. Na wniosek J. K. ZBM pismem z dnia 20 marca 2003r. skierowanym do Starosty [...] przedstawił uzasadnienie swojego prawa do dysponowania nieruchomością, w tym również w celu umożliwienia zamontowania szyldu reklamowego dla wydzierżawionego sklepu. Powyższe nie wpłynęło na stanowisko Starosty, który wydał decyzję wnoszącą sprzeciw powołując się na brak ze strony odwołującego się tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości.
Powołując się na powyższe J. K. wskazał, że z ZBM zawarł 2 umowy: dzierżawy lokalu w budynku administrowanym przez ZBM oraz miejsca na szyld na tym budynku i opłaca czynsz z tytułu obydwu umów.
W tej sytuacji po upływie 30 dni od daty zgłoszenia zamiaru zamocowania szyldu odwołujący wywiesił szyld, podając, że w przypadku jego niewywieszenia musiałby zrezygnować z prowadzenia anonimowego sklepu, a nadto estetyczny szyld przykrył znaczną część obskurnego muru.
Odwołanie od decyzji Starosty wniósł również Z. B. M. w S. G., wnosząc o uchylenie decyzji o wniesieniu sprzeciwu.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że decyzja jest wadliwa co do kwestionowania dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż J. K. do zgłoszenia załączył umowę najmu lokalu zawartą między stronami w dniu 3 lutego 2003r. Wskazany w postanowieniu Starosty właściciel działki położonej przy ul. [...]" U. S. " nie istnieje i do dnia złożenia odwołania żaden następca prawny " U. S. " nie wystąpił z propozycją przejęcia nieruchomości lub zawarcia umowy o administrowanie.
Z. B. M. w S. G. jako następca prawny poprzednich administratorów sprawował administrację w/ wym. nieruchomością przez cały powojenny okres, w celu zachowania nieruchomości dokonywał remontów, w tym kapitalnego oraz bieżącej eksploatacji, zawierał umowy najmu. Dokonywane czynność miały charakter zachowawczy i wobec braku możliwości zawarcia umowy z właścicielem mieściły się w zakresie zwykłego zarządu i nie mogą być kwestionowane przez podmiot, który w przyszłości nabędzie własność nieruchomości. Odwołujący podniósł, że nie widzi możliwości innego prowadzenia spraw, gdyż nastąpiłoby to z nieuzasadnioną szkodą interesu społecznego, interesu właściciela, jak i prowadzącego cudze sprawy bez zlecenia administratora.
Powołując się na powyższe wniósł o uznanie, że wynajmujący ma prawo dysponowania nieruchomością w celu zainstalowania szyldu reklamowego na elewacji budynku, gdyż takie działanie mieści się w zakresie zwykłego zarządu.
Rozpoznając wniesione odwołania Wojewoda decyzją z dnia 6 sierpnia 2003r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.
W ocenie organu II instancji negatywne stanowisko organu I instancji wobec opisanego zgłoszenia zostało wyrażone ze względu na zaistniałe w zebranym materiale dowodowym nieścisłości dotyczące formalnego stanu własności przedmiotowej nieruchomości. Nadto wobec budynku toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w S. G. w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Powołując się na powyższe organ II instancji ustalił, że brak aktualnego , jednoznacznego określenia statusu własności przedmiotowego budynku , stanowi naruszenie przepisu art. 30 ust. 1a prawa budowlanego z 1994r. obligującego inwestora do przedłożenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponadto zgodnie z art. 30 ust. 2 prawa budowlanego do wykonania robót budowlanych można przystąpić , jeżeli w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu wobec wnioskowanego zamiaru. Dopiero brak reakcji wobec zgłoszenia jest jednoznaczny z akceptacją i wyrażeniem przez organ zgody na zakres zgłoszenia , co skutkuje możliwością wykonania czynności w nim określonych. W niniejszej sprawie, jak wynika z odwołania , skarżący przyznaje, że zgłaszany szyld reklamowy został zamontowany na elewacji budynku przed upływem w/ wym. 30 dniowego terminu.
W tym stanie rzeczy, gdy zgłoszone roboty zostały rozpoczęte przed terminem dla skutecznego zgłoszenia, postępowanie uznano za bezprzedmiotowe i podlegające w myśl art. 105 § 1 kpa umorzeniu.
Nadto ustosunkowując się do złożonego odwołania organ podał, że przez pojęcie czynności zwykłego zarządu należy rozumieć załatwienie bieżących spraw związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej i jej administracją. Przedmiotowa inwestycja przekracza w/ wym. zakres czynności zwykłego zarządu. Zatem umowa najmu zawarta przez Z. B. M. w S. G. - zarządcą budynku przy ul. [...] a i J. K. z w/ wym. powodów jest nieskuteczna. Jak podał organ II instancji z powodu nieskuteczności tej umowy inwestor może dochodzić swych racji jedynie na drodze cywilno- prawnej.
W związku z powyższymi ustaleniami organ II instancji orzekł jak w sentencji i akta sprawy przekazał do organu właściwego, jakim jest w sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku wniósł Z. B. M. w S. G.
Skarżący zarzucił decyzji naruszenie prawa materialnego- art. 32 ust. 4 prawa budowlanego / t. j. Dz. U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm./ w związku z art. 659 i nast. oraz art. 752 i nast. kc, polegające na przyjęciu, że zarządzając nieruchomością położoną w S. G. przy ul. [...] w ramach prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia nie może zawrzeć skutecznej umowy najmu lokalu użytkowego usytuowanego w tym budynku.
Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Starosty Powiatowego z dnia 13 maja 2003r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że jest zakładem budżetowym Gminy Miejskiej w S. G., który po przekształceniu P. G. K. M. przejął zadanie zarządzania budynkami stanowiącymi zasób gminy oraz nieruchomościami przekazanymi poprzednikowi prawnemu w zarząd przymusowy. Zarząd przymusowy dotyczył nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym lub będących własnością osób fizycznych, które nie utrzymywały budynków w należytym stanie technicznym. Administrowanie nieruchomościami przejętymi od poprzednika w ramach "zarządu przymusowego’’ wykonywane jest obecnie w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego dotyczące prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Takie działanie pozwoliło na uchronienie przed zrujnowaniem wielu budynków położonych na terenie S. G. Przedmiotowy budynek przy ul. [...] był przez skarżącego jedynie utrzymywany w należytym stanie poprzez remonty bieżące i konserwacje, chociaż w latach osiemdziesiątych skarżący przeprowadził remont kapitalny domu mieszkalnego. Środki niezbędne do bieżącego utrzymania pochodzą z wpływów uzyskiwanych od najemców lokali. Umowy najmu nie były nigdy kwestionowane przez żaden urząd ani sądy powszechne. Skarżący pozostawał w przekonaniu, że jego działanie ma oparcie w obowiązujących przepisach prawnych i że jest społecznie użyteczne.
Skarżący podniósł, że bezpośredni związek z wynajmowaniem lokali użytkowych wykonywanych w zakresie zwykłego zarządu ma uprawnienie najemcy do wywieszenia na wynajmowanym lokalu szyldu reklamowego, informującego o zakresie działania firmy najemcy. Skarżący zarzucił, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji organu II instancji umieszczenie na budynku szyldu nie stanowi zmiany użytkowania lub naruszenia konstrukcji, które mogłoby zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia lub doprowadzić do naruszenia ładu architektonicznego. W tej sytuacji, jak podniósł skarżący działanie administracji nie prowadzi do ochrony jakichkolwiek dóbr, a przeciwnie uniemożliwia uzyskanie dochodów pozwalających na pokrycie kosztów utrzymania nieruchomości. Zawarte umowy najmu pozwalają na ich rozwiązanie przez każdą ze stron i przewidują przywrócenie budynku do stanu pierwotnego / obowiązek usunięcia szyldu przez najemcę/.
Skarżący zarzucił, że organy administracji błędnie przyjęły, że w każdym przypadku niezbędne do podejmowania wszelkich robót budowlanych / nawet tak drobnych jak wywieszenie szyldu/ wymaga uregulowania stanu prawnego nieruchomości i pisemnej zgody właściciela.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Organ w szczególności podkreślił, że rozstrzygnięcie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż inwestor zrealizował roboty / wywiesił szyld reklamowy/ przed upływem 30 dniowego ustawowego terminu określonego w art. 30 ust. 2 prawa budowlanego dla skutecznego wniesienia sprzeciwu, tj. wywiesił szyld reklamowy przed upływem 30 dni. Już powyższe naruszenie przepisów prawa powoduje, że wydane decyzje były prawidłowe.
Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących wykonywanego przez niego zarządu przymusowego organ wskazał, że przepisy art. 611- 616 kc regulujące zarząd przymusowy obligują zarządcę do niezwłocznego zgłoszenia wniosku o ujawnienie zarządu w księdze wieczystej, co stanowiłoby potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ podał, że przywołane przepisy art. 752 i nast. kc nie znajdują zastosowania do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Trudno bowiem jednoznacznie stwierdzić czy podjęte działania montażu szyldu reklamowego mogą być "zgodne z prawdopodobną wolą ‘’ jednostki, w imieniu której skarżący prowadzi cudzą sprawę bez zlecenia.
W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że w świetle stanu faktycznego i prawnego, znajdującego potwierdzenie w materiale dowodowym , żaden z zarzutów skargi nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie , w których nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organ II instancji.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone na skutek złożenia w dniu 20 lutego 2003r przez J. K. w Starostwie Powiatowym pisemnego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. W zgłoszeniu tym J. K. prowadzący A. H. " K.’, w tym sklep nr [...] przy ul. [...] w S. G. oświadczył, że zgłasza zamiar wykonania robót budowlanych na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 1a prawa budowlanego . Zgłoszenie obejmuje zamontowanie szyldu firmowego sklepu na elewacji budynku przy ul. [...] a zakres prac to nawiercenie 4 otworów pod kołki Ø 12 i przykręcenie szyldu. Jako rozpoczęcie wykonywania prac podano 23.03. 2003r. Do zgłoszenia zgłaszający załączył umowę nr 120202- 1 o najem miejsca pod ogłoszenia na obiektach Gminy Miejskiej S. G. jako dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz szkic szyldu wraz z opisem określającym wymiary szyldu / 3m x 1 m/, materiał, z którego został wykonany i sposób jego zamontowania. W załączonej do zgłoszenia umowie o najem miejsca pod umieszczenie ogłoszenia jej strony postanowiły, że wynajmujący Z. B. M. w S. G. jako administrator nieruchomości oddał, a najemca J. K. przyjął w użytkowanie uzgodnione miejsce na nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w S. G. pod umieszczenie tablicy reklamowej o powierzchni 3 m². Najemca zobowiązany został do utrzymania tablicy w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz do ponoszenia odpowiedzialności za wszelkiego rodzaju następstwa mogące wyniknąć z zamontowania tablicy. Umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony, a po jej rozwiązaniu w trybie określonym w umowie najemca zobowiązał się w terminie 3 dni dokonać przywrócenia użytkowania miejsca do stanu pierwotnego. Na mocy postanowień umowy najemca został zobowiązany do zgłoszenia w Starostwie Powiatowym rodzaju, sposobu i terminu rozpoczęcia robót związanych z umieszczeniem tablicy na nieruchomości.
Po dokonanym w dniu 20. 02. 2003r. zgłoszeniu Starosta wydał postanowienie z dnia 27.02. 2003r . na mocy, którego postanowił zobowiązać inwestora J. K. do uzupełnienia dokonanego zgłoszenia robót budowlanych. W postanowieniu organ podał, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczą braku w zgłoszeniu zamiaru wykonywania robót budowlanych dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania w/ wym. nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu wskazano termin na uzupełnienie do dnia 31.03. 2003r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podano, że z posiadanych danych ewidencyjnych dotyczących nieruchomości położonych w Powiecie S. wynika, że działka budowlana oznaczona geodezyjnie nr [...] usytuowana w S. G. przy ul. [...] należy do U. S. w S. G., nie zaś do Gminy Miejskiej S. G. Wskazano, że wobec powyższego Z. B. M. W S. G., będąc administratorem przedmiotowego budynku nie powinien zawierać tego typu umów cywilno- prawnych z osobami fizycznymi czy też prawnymi, gdyż wykracza tym samym poza zarząd zwykły. Nadto podano, że w Starostwie Powiatowym toczy się obecnie postępowanie administracyjne w sprawie przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie zawarte w postanowieniu z dnia27 lutego 2003r. skierowane do inwestora Z. B. M. w S. G. w piśmie z dnia 20 marca 2003r. złożył wyjaśnienia skierowane do inwestora i S. S. / pismo do Starosty wpłynęło w dniu 25 marca 2003r./ . W piśmie tym ZBM poinformował, że jako następca prawny poprzednich administratorów sprawował administrację w/ wym. nieruchomością przez cały powojenny okres. Wpisany w księdze wieczystej właściciel " U. S." nie istniał. W tej sytuacji administrator w celu zachowania nieruchomości dokonywał jej napraw i bieżącej eksploatacji. W przypadku zwolnienia lokalu, celem zapobieżenia dewastacji zawierano nowe umowy najmu. Do dnia zawarcia umowy z A. H. " K." nie wystąpił żaden następca prawny "U. S." z propozycją przejęcia nieruchomości lub zawarcia umowy o administrowanie. Dokonywane czynności miały charakter czynności zachowawczych i wobec braku umowy z właścicielem mieściły się w zakresie zwykłego zarządu. Nie mogą one być kwestionowane przez podmiot, który w przyszłości nabędzie własność nieruchomości. ZBM podał, że do czasu formalnego przejęcia zarządu nieruchomością przez jej właściciela nie widzi możliwości innego prowadzenia spraw, gdyż nastąpiłoby to z nieuzasadnioną szkodą interesu społecznego, interesu właściciela, jak i prowadzącego cudze sprawy bez zlecenia administratora. Z chwilą przejęcia nieruchomości ZBM przekaże ją wraz ze wszystkimi wierzytelnościami i zobowiązaniami w tym z możliwością pobierania pożytków, czynszów najmu, kontynuacją lub rozwiązaniem zawartych umów.
Powołując się na powyższe ZBM wniósł o uwzględnienie wyjaśnienia i uznanie , że dotychczasowy wynajmujący, tj. ZBM ma prawo dysponowania nieruchomością w celu zainstalowania szyldu reklamowego, gdyż takie działanie mieści się w zakresie zwykłego zarządu.
Organ administracji nie uwzględnił stanowiska ZBM i w dniu 13 maja 2003r wydał opisaną wyżej decyzję na mocy której wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru inwestycyjnego polegającego na montażu szyldu reklamowego.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca prawo budowlane Dz. U. nr 80 z 2003r., poz. 718/ obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ II instancji w zgłoszeniu do właściwego organu zamiaru wykonania prac budowlanych należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie , o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie , brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia- wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Zgodnie z art. 30 ust. 5 zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót można przystąpić , jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia . Powołany zaś art. 32 ust. 4 pkt prawa budowlanego stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto : złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej , o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W świetle powyższego uregulowania wskazać należy, że niewniesienie sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia w praktyce oznacza udzielenie zgody na realizację zamierzenia inwestycyjnego określonego w zgłoszeniu.
Odnosząc powyższe uregulowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia27 lutego 2003r. na inwestora został nałożony obowiązek usunięcia braków zgłoszenia w wyznaczonym przez organ terminie , tj. do dnia 31 marca 2003r. W sytuacji gdy inwestor był wzywany do usunięcia braków zgłoszenia udzielenie zgody na realizację zamierzenia następuje w sytuacji niewniesienia sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 30 dni od dnia usunięcia braków zgłoszenia. Pismo zawierające uzupełnienie braków sprzeciwu wpłynęło w niniejszej sprawie do organu administracji w dniu 25 marca 2003r., lecz organ uznał, że nie stanowi ono wykonania nałożonego postanowieniem obowiązku, gdyż nadal brak jest dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Termin ostateczny wyznaczony postanowieniem na uzupełnienie zgłoszenia upływał z dniem 31 marca 2003.
Zatem ostateczny 30 dniowy termin na wniesienie sprzeciwu upływał w niniejszej sprawie z dniem 30 kwietnia 2003r. Natomiast decyzja wnosząca sprzeciw została wydana w dniu 13 maja 2003r., a więc po upływie terminu ustalonego w przepisie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego w treści obowiązującej w dacie wydania postanowienia przez organ I instancji
/ art. 30 ust. 5 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ II instancji/ .
W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego przepisu prawa materialnego.
Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że zgłoszony sprzeciw nie mógł wywrzeć żadnych skutków, jakie ustawa prawo budowlane wiąże z przystąpieniem do robót budowlanych po zgłoszeniu zamiaru ich prowadzenia a przed upływem 30 dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu.
Skoro w okolicznościach sprawy wydanie decyzji z dnia 13 maja 2003r. o zgłoszeniu sprzeciwu nastąpiło po terminie wynikającym z ustawy a więc naruszało prawo to nie mogło wywrzeć żadnych negatywnych skutków dla inwestora, mimo że jak wynika z treści jego odwołania od decyzji organu I instancji wywiesił on szyld reklamowy po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia. Wobec braku skutecznego wniesienia sprzeciwu był do tego uprawniony po upływie 30 dni od daty zgłoszenia.
Organ II instancji uchylając w całości zaskarżoną decyzję i umarzając postępowanie I instancji podał, że w przypadku kiedy zgłoszone roboty zostały rozpoczęte przed terminem dla skutecznego zgłoszenia , postępowanie uznaje się za bezprzedmiotowe i podlegające umorzeniu. Natomiast akta sprawy organ przekazuje do organu właściwego w sprawie , jakim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt.2 organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie przed organem I instancji, jeżeli postępowanie przed organem I instancji stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu II instancji , organ ten uznał, że nastąpiła taka zmiana okoliczności faktycznych, która sprawiła, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, a mianowicie zgłoszone roboty zostały rozpoczęte przed terminem dla skutecznego zgłoszenia .
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, zatem Sąd Administracyjny ocenił również merytoryczne motywy rozstrzygnięcia podane w uzasadnieniu decyzji i jak to wyżej wskazano ustalił, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z przedstawionego w uzasadnieniu przez organ II instancji stanu faktycznego sprawy i zastosowanych podstaw prawnych ostateczne rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ prowadzi do skierowania sprawy według właściwości do organu nadzoru budowlanego. Takie ustalenie było konsekwencją błędnego zastosowania przepisu art.30 ust. 5 prawa budowlanego.
Skoro zatem w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ n a wynik sprawy , przy uwzględnieniu iż uzasadnienie stanowi integralną część decyzji administracyjnej , a jego motywy podlegają ocenie przez Sąd, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 ust. lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję .
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien ponownie przedstawić stan faktyczny i prawny z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd ustaleń wskazujących na naruszenie prawa popełnione przez organ I instancji. Wprawdzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić, że postępowanie prowadzone przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe co winno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania z uwagi zmianę okoliczności faktycznych jednakże z innych przyczyn / wywieszenie szyldu reklamowego nastąpiło wobec braku skutecznego złożenia sprzeciwu do zgłoszenia w terminie ustalonym w ustawie prawo budowlane a zatem dalsze prowadzenie postępowania co do zgłoszenia sprzeciwu jest bezprzedmiotowe/ .
W tym stanie rzeczy pozostałe argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w skardze skarżącego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie choć Sąd uznał je za niezasadne z następujących przyczyn.
Zgodnie z przywoływanymi przepisami prawa budowlanego do zgłoszenia zamiaru wykonywania obiektu lub robót budowlanych należy dołączyć między innymi oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane / art. 30 ust. 2 w związku z art. 32ust. 4 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ II instancji/. Ustawodawca odstąpił zatem od wcześniejszego sformułowania obowiązującego w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, w myśl którego do zgłoszenia należało dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W rozpatrywanej sprawie dokonujący zgłoszenia J. K. dołączył umowę o najem miejsca pod umieszczenie ogłoszenia zawartą ze skarżącym. Skarżący zaś złożył do akt uchwałę nr [...] Rady Miejskiej z dnia 30 kwietnia 1992r w sprawie utworzenia z dniem 1 lipca 1992r. zakładu budżetowego pod nazwą Z. B. M. w S. G. oraz uchwałę nr [...] Rady Miejskiej z dnia 27 sierpnia 1992r. wraz z jednolitym tekstem statutu Z. W myśl powyższej uchwały przedmiotem działania Zakład jest zarząd budynkami komunalnymi stanowiącymi własność Gminy Miejskiej lub innymi budynkami będącymi w posiadaniu Gminy Miejskiej. Źródłem przychodów dla Zakładu są wpływy z tytułu czynszów i opłat za lokale mieszkalne i użytkowe oraz dotacje, a źródłem rozchodu koszty utrzymania Zakładu oraz koszty związane z utrzymaniem i remontami budynków. Również statut stanowi, że przedmiotem działania Zakładu jest między innymi zarząd nieruchomościami będącymi w posiadaniu Gminy.
W związku z zarzutami, że zawarta umowa najmu jest nieskuteczna, gdyż przekracza zakres zwykłego zarządu, a Z. B. M. nie posiada uprawnień do zawierania umów cywilno- prawnych na wykonywanie robót budowlanych podkreślić należy, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego. W związku z tymi zarzutami należy przede wszystkim wyjaśnić charakter prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 3 pkt 11 prawa budowlanego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego , przewidującego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższe świadczy , że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z różnych tytułów prawnych, które zawierają element korzystania z nieruchomości. Powstanie i ustanie tego prawa należy zatem oceniać stosownie do rodzaju stosunku prawnego, z którego prawo do dysponowania nieruchomością wynika. Stanowisko organów administracji jest błędne, gdyż uprawnienie inwestora do władania rzeczą / powierzchnią lokalu użytkowego czy też miejscem na umieszczenie reklamy/ wynika z załączonej do zgłoszenia umowa najmu i to właśnie ona jest źródłem tego uprawnienia. Na podstawie tej umowy powstał stosunek zobowiązaniowy, który nie został w żaden sposób unieważniony. Z tego stosunku wynika istniejący po stronie inwestora status najemcy miejsca pod szyld reklamowy i w konsekwencji jego uprawnienie do korzystania z tego miejsca. Wskazać należy , że przepisy prawa cywilnego regulujące umowę najmu nie ustalają , że wynajmujący ma być właścicielem przedmiotu najmu ma on natomiast jako wynajmujący obowiązek oddać rzecz do używania i zapewnić najemcy aby przedmiot najmu był w stanie przydatnym do umówionego użytku / art.659 kc , art. 662,663 kc/ . Dopóki nie nastąpi stwierdzenie nieważności umowy najmu albo jej skuteczne rozwiązanie, najemca czyli w niniejszej sprawie J. K. dysponuje uprawnieniem do władania przedmiotem najmu. Skarżący na mocy przywołanych uchwał Rady Miejskiej pełni zaś zarząd nad nieruchomością, której sprawa dotyczy i nie istnieją przeszkody powoływane przez organy administracji uniemożliwiające mu zawieranie umów najmu z których wynika prawo do dysponowania nieruchomością w tym również w celu zamieszczenia reklamy na budynku będącym w zarządzie skarżącego. W związku ze statutową działalnością ZBM , której celem jest m.inn. uzyskiwanie środków finansowych z umów najmu dla utrzymywania nieruchomości w należytym stanie zawarcie przedmiotowej umowy najmu nie wykraczało poza zakres zwykłego zarządu nad nieruchomością. Jak to podnosi zasadnie skarżący takie działanie nie stanowiło zmiany użytkowania , naruszenia konstrukcji budynku , nie prowadziło też do innych zmian związanych np. z rozbudową, nadbudową budynku, które to uprawniały by organy administracji do działania. W okolicznościach niniejszej sprawy organy administracji nie miały zatem podstaw aby kwestionować zawartą przez strony umowę, z której to umowy wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i podnosić, że jest ona nieważna.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 §2 i art.205 § 2 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane przepisy
art. 104 kpart. 80 ust. 1 pkt 2art. 82 ust. 1art. 30 ust. 2 ustawyart. 98 kpart. 30 ust. 1aart. 30 ust. 2art. 105 § 1 kpart. 32 ust. 4art. 659art. 752art. 611
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło