II SA/Gd 1318/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2004r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2002 Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1 lutego 2002r. nr [...] Prezydent Miasta decyzją z dnia 1 lutego 2002 r. na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...), (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 37k ust. 1, art. 371 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) odmówił przyznania E.S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 15 stycznia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ 1 instancji podał, że w związku z faktem, iż dzień rejestracji E.S. w Powiatowym Urzędzie Pracy przypadł na dzień 15 czerwca 2001 r., a więc przed dniem 1 stycznia 2002 r., warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego oceniono według brzmienia przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie nowelizacji zawartej w ustawie z dnia 17 grudnia 2001 r. W konsekwencji organ uznał, iż E.S. nie spełnia przesłanek niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, zawartych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. W odwołaniu od powyższej decyzji E.S. podała, że domagała się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego według kryteriów wynikających z nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zawartych w ustawie z dnia 17 grudnia 2001 r. Wojewoda decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż strona zarejestrowała się pod rządami przepisów ustawy obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. i do dnia 9 lipca 2001 r. udokumentowała okres uprawniający do zasiłku, dlatego też jej uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego zostało zbadane w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S. domagała się uchylenia powyższej decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i prawnych. W związku z tym dokonano błędnej subsumcji obowiązujących przepisów odnośnie ustalenia jej uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca podała, że ubiegała się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. W jej ocenie powoływanie się na przepisy obowiązujące do 31 grudnia 2001 r. jest chybione skoro się zważy, iż w dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu posiadała status osoby bezrobotnej z ustalonym prawem do otrzymywania zasiłku. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie w dniu orzekania przez organy obu instancji obowiązywał przepis art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i woje- wódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154. poz. 1793). Niniejsza ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. i między innymi na miejsce zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego wprowadziła jedno świadczenie przedemerytalne, zmieniając przesłanki jego nabycia. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca we wniosku złożonym w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 14 stycznia 2002 r. domagała się przyznania świadczenia przed emerytalnego na podstawie zasad obowiązujących od dnia 1 stycznia 2002 r. Zatem obowiązkiem organów zatrudnienia było rozstrzygnięcie sprawy na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji, a więc od dnia 1 stycznia 2002 r. Tymczasem organy obu instancji zastosowały przepisy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. mimo tego, że skarżąca wniosek o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego złożyła po dniu 1 stycznia 2002 r. wyraźnie domagając się przyznania niniejszego świadczenia na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada niniejsza oznacza, iż organy administracji publicznej rozpatrując sprawę muszą uwzględniać stan prawny istniejący w dacie wydawania decyzji. Decyzja, w której nie uwzględniono aktualnego stanu prawnego jest decyzja wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Obowiązku rozpatrzenia sprawy w oparciu o obowiązujący od dnia 1 stycznia 2002 r. stan prawny nie ograniczał przepis art. 11 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. W przedmiotowym przepisie określono, że osoby, które przed dniem wejścia w; życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Treść powyższego przepisu wskazuje, że dotyczy on wyłącznie osób, które przed wejściem w życie ustawy, zmieniającej w sposób zasadniczy system świadczeń dla osób, które przepracowały bardzo długie okresy czasu, a które dotknęła dezaktywacja zawodowa, zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i jednocześnie spełniały warunki do nabycia prawa do świadczeń w nim wymienionych. Przepis niniejszy stanowi wyraz respektowania zasady praw nabytych przez osoby spełniające, przed zmianą przepisów, przesłanki do nabycia prawa do określonych świadczeń. Jednocześnie z treści przedmiotowego przepisu nie można wyprowadzić wniosku, że przepisy dotychczasowe mają również zastosowanie do osób. które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. i nie spełniały warunków do nabycia jednego z wymienionych w nim świadczeń. Gdyby intencją ustawodawcy było objęcie treścią niniejszego przepisu wszystkich osób, które zarejestrowały się w powiatowych urzędach pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r. to wówczas inna byłaby jego treść. Stanowił by on wówczas, że do osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego brak jest podstaw, aby uznać za uzasadnione rozstrzyganie o uprawnieniu skarżącej do świadczenia przedemerytalnego wyłącznie na podstawie stanu prawnego, obowiązującego w dacie zarejestrowania się skarżącej w powiatowym urzędzie pracy. Zatem organy administracji publicznej rozpatrując wniosek, który wpłynął w dniu 14 stycznia 2002 r. nie mogły ograniczyć się jedynie do zbadania czy skarżąca spełniała przesłanki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego obowiązujące do 31 grudnia 2001 r. Odmowa rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji stanowi zatem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co musi skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Rzeczą organu zatrudnienia ponownie rozpatrującego sprawę będzie ustalenie czy skarżąca w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy spełniła warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, określone w przepisach obowiązujących po dniu 1 stycznia 2002 r. i wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów, uwzględniając treść art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252). Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania świadczenia przedemerytalnego nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.