II SA/Gd 132/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: s. NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie : s. NSA Jan Jędrkowiak s. NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. i K. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2000 r. nr [...] oraz zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i K. R. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 5 października 2000r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego , na podstawie art. 67 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., nakazał D. K. rozbiórkę szopy o konstrukcji drewnianej, położonej na działce przy ulicy [...] w C., gmina W. Jednocześnie Inspektor nakazał stronie dokonanie tych czynności w terminie do 31 grudnia 2000r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 24 sierpnia 2000r. dokonano oględzin przedmiotowej szopy, podczas których stwierdzono, że obiekt wybudowano w latach 60-tych z przeznaczeniem do hodowli inwentarza żywego. Obecnie nie jest on użytkowany, nie pełni funkcji gospodarczych. Stwierdzono, że szopa ma zwisającą konstrukcję poddasza oraz odchylone od pionu ściany drewniane, jak również rozsypujące się w części obiektu ściany ceglane, które powodują bezpośrednie zagrożenie dla właścicieli. Organ wskazał, że obiekt nie nadaje się do remontu. Ponadto konstrukcja szopy nie odpowiada warunkom określonym w § 204 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 10, poz. 46). D. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazała, że podczas dokonanych oględzin przedmiotowy obiekt był w trakcie remontu, zawieszonego na czas trwania żniw. Budynek służy skarżącej jako skład drewna i kurnik oraz jest nierozerwalnym elementem gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 grudnia 2000r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie wydania nakazu rozbiórki szopy drewnianej, będącej w złym stanie technicznym, usytuowanej przy ulicy [...] w C. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, na wniosek małż. R., Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 8.06.2000r. odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego- szopy będącej w złym stanie technicznym, zlokalizowanej w C. przy ul. [...]. Z treści uzasadnienia w/w decyzji wynikało, że brak było jakichkolwiek podstaw prawnych /między innymi również w oparciu o art.67 ust.1 Prawa budowlanego- gdyż obiekt jest użytkowany/ do wydania nakazu rozbiórki. Decyzja powyższa stała się prawomocna i pozostaje w obiegu prawnym. Następnie decyzją nr [...] z dnia 21.06.2000r. organ I instancji nakazał D. K. w trybie art.62 ust.3 Prawa budowlanego dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia 9.08.2000r. uchylił w całości tę decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po otrzymaniu decyzji organu II instancji Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie wszczął postępowanie z urzędu w sprawie złego stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przyjął do wiadomości wyjaśnień właścicielki szopy D. K., że chciała obiekt wyremontować oraz że jest on użytkowany, pomimo faktu, iż małż. R. potwierdzili ten fakt. W świetle powyższych okoliczności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja nr [...] z dnia 5 października 2000r. wydana przez Inspektora Nadzoru Budowlanego jest dotknięta wadą określoną w przepisach art.156§1 pkt.3 k.p.a., gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. A. i K. R. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wskazali, że na podstawie art. 61 Prawa budowlanego właściciel jest zobowiązany między innymi użytkować obiekt w należytym stanie technicznym i estetycznym. Podnosili oni, że szopa sąsiadów jest w złym stanie technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu ich rodziny. Wskazywali także, iż obiekt ten jest użytkowany w celu wędzenia wyrobów mięsnych i rybnych, stanowi zagrożenie pożarowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z powołaniem się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kwestią podstawową w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie, czy organ administracji prawidłowo stwierdził, że przedmiotowa sprawa została zakończona ostateczną decyzją (art. 153 § 1 pkt 3 k.p.a.) i na tej podstawie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2000r., została wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. i odmawiała wydania nakazu rozbiórki szopy. Wyczerpała ona jedynie tryb postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast postępowanie zakończone zaskarżoną do Sądu decyzją oparte było o przepis art. 67 ust 1 Prawa budowlanego, a więc nie zachodziła tożsamość sprawy pod tym względem. Kwestią kolejną jest wskazanie organowi, że powinien był zbadać zasadność zastosowania przepisu art. 67 ust 1 Prawa budowlanego z 1994r. jako podstawy prawnej wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej szopy. Ponadto podkreślić należy, iż z umieszczenia tego przepisu w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" wynika, że służy on usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, a dopiero w ostateczności nakazaniu jego rozbiórki. Stosownie do tego przepisu jeżeli nie użytkowany lub nie wykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich ukończenia. Organ I instancji nie badał tych przesłanek. Zarówno właścicielka tego obiektu budowlanego, jak również skarżący w niniejszej sprawie małż. R. zgodnie twierdzą, iż budynek ten jest użytkowany. Art. 67 ustawy wyraźnie mówi o obiekcie nieużytkowanym. Obiekt taki musi znajdować się również w nieodwracalnmym złym stanie technicznym. W postępowaniu wyjaśniającym organ powinien ustalić zamiar właściciela. Jeżeli złoży on deklarację odremontowania, odbudowania lub wykończenia obiektu budowlanego, a wykonanie tych robót jest możliwe w świetle ustaleń wynikających z oględzin lub ekspertyzy technicznej, podjęte wobec niego działania mogą sprowadzić się jedynie do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Z akt sprawy wynika, iż właściciele szopy gotowość takiego remontu zgłaszali. Przydatność obiektu budowlanego do remontu winna być oceniana w kategoriach technicznych, a nie ekonomicznych. Podstawą nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego nie może zatem być także uznanie, że jego remont jest nieopłacalny. Ponadto przed wydaniem decyzji o rozbiórce na podstawie art. 67 Prawa budowlanego z 1994r. organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zbadać przyczyny powstałego stanu, dokonać oględzin i oceny stanu technicznego oraz przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem stron, a w razie potrzeby może nakazać w formie postanowienia sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego. W przedmiotowej sprawie organ nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Nie wziął pod uwagę także zeznań stron, dotyczących obiektu budowlanego – szopy. Błędnie także organ wydał decyzję nakazującą sporządzenie ekspertyzy technicznej. Jak już wyżej wskazano, czynność ta powinna być dokonana postanowieniem. W dalszym toku postępowania organ zobowiązany będzie ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne w zakresie umożliwiającym całościową ocenę zarówno stanu technicznego szopy, jak również przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem stron. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 przepisów wprowadzające ustawę. Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, gdyż w przypadku decyzji kasacyjnej, nie podlegającej w ogóle wykonaniu, jest to zbędne.