II SA/Gd 1329/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-10-07
Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Górska, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo braku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 138 § 2 k.p.a., stosując go w sposób rozszerzający. Organ odwoławczy mógł uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Skoro organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny i prawny nie budzą wątpliwości, powinien był orzec co do istoty sprawy, a nie przekazywać jej do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę terminu eksploatacji stacji paliw, który został odmówiony przez Prezydenta Miasta z powodu braku zgody jednego ze stron postępowania (A Sp. z o.o.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że A Sp. z o.o. nie jest stroną postępowania. A Sp. z o.o. wniosło skargę do sądu, argumentując, że jest stroną ze względu na lokalizację stacji w strefie ochronnej ujęcia wody i zagrożenie dla wód podziemnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 320 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółka z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zdnia21 marca 2001 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie eksploatacji stacji paliw 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A Spółka z o.o. z siedzibą we W. kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27 lipca 1994 r. Wojewoda zobowiązał B we W. z siedzibą w N. do zmodernizowania lub zlikwidowania w przeciągu pięciu lat stacji paliw. Decyzję tę otrzymał również Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz A we W.
W dniu 12 grudnia 2000 r. C Spółka z o.o. z siedzibą w N. (następca prawny B we W. z siedzibą w N.) wystąpiło do Prezydenta Miasta o zmianę terminu zakończenia eksploatacji stacji paliw określonej w powyższej decyzji po przez wydłużenie jej o cztery lata tj., do 31 grudnia 2004 r.
Decyzją z dnia 16 stycznia 2001 r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił wnioskodawcy zmiany decyzji Wojewody z dnia 27 lipca 1994 r. dotyczącej terminu eksploatacji paliw. Organ I instancji w uzasadnieniu wywiódł, iż aby zmienić ostateczną decyzję, na podstawie której strona nabyła prawo (art. 155 k.p.a.) musi być zgoda wszystkich stron postępowania. Natomiast A Spółka z o.o. z siedzibą we W. nie wyraziło zgody na zmianę decyzji dotyczącej czasu eksploatacji przedmiotowej stacji benzynowej. Zdaniem tego Przedsiębiorstwa eksploatacja stacji paliw w obrębie strefy ochrony pośredniej ujęcia wody "K." zagrażała oraz nadal zagraża zanieczyszczeniem wód podziemnych związkami ropopochodnymi. Z uwagi na to, iż nie został spełniony warunek art. 155 k.p.a. to znaczy wszystkie strony nie wyraziły zgody na jej zmianę Organ I instancji odmówił zmiany decyzji dotyczącej terminu eksploatacji stacji pali.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik C Spółka z o.o. z siedzibą w N. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał czynnik ekonomiczny związany z wysokimi kosztami modernizacji stacji oraz stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta odnosi się tylko do przesłanek formalnych określonych w art. 155 k.p.a. a nie merytorycznych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 marca 2001 r. Sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia 16 stycznia. 2001 r. Prezydenta Miasta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Podstawą prawną przyjętego przez Organ II instancji rozstrzygnięcia był art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji wywiódł, iż skoro jego zdaniem A Spółka z o.o. z siedzibą we W. nie jest strona postępowania administracyjnego w sprawie wydłużenia czasu eksploatacji stacji benzynowej, to jego brak zgody na zmianę decyzji nie może być wiążący dla Organu I instancji.
Organ II instancji wskazał, iż Organ I instancji rozpatrując sprawę ponownie powinien dokonać oceny czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji i czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron.
W skardze do NSA A Spółka z o.o. z siedzibą we W. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazało, iż od samego początku było stroną postępowania z racji tego, iż stacja paliw mieści się w strefie ochronnej komunalnego ujęcia wody "K.", a w interesie skarżącego jako podmiotu powołanego do realizacji zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w wodę leżało zmodernizowanie istniejącej stacji benzynowej. Zdaniem skarżącego nie zmodernizowania stacja stwarza bezpośrednie zagrożenie wód podziemnych związkami ropochodnymi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoją argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna jednakże z innych względów niż te na które wskazuje skarżąca.
Organ II instancji wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a.
Z przepisu art. 138 k.p.a. wynika, iż dopuszczenie w trybie § 2 do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania stanowi wyjątek od zasady przyjętej w § 1 przepisu, a wiec zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Organ II instancji mógł wydać zaskarżona decyzję tylko wówczas gdy rozstrzygniecie sprawy wymagało uprzedniego postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Oznacza to, iż aby dokonać oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego niezbędne byłoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości przez organ I instancji lub przeprowadzenie go w znacznej części. Przepisu tego nie można interpretować w sposób rozszerzający lecz ściśle, co oznacza, że decyzja uchylająca decyzje organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z powyższym przepisem tylko i wyłącznie gdy rozstrzygniecie sprawy uzależnione jest od uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Skoro Organ II instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie stan faktyczny oraz prawny w sprawie nie budzą wątpliwości tym samym nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. A zatem Organ II instancji działając w trybie odwoławczym miał obowiązek orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wskazane przez Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wytyczne aby dokonać oceny czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji i czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes stron nie mieszczą się w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ I instancji ponieważ powyższej oceny mógł dokonać sam Organ II instancji.
Mając powyższe na względzie należy uznać, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 138 § 2 k.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Z tych też względów Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póz. zm.). O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło