II SA/Gd 134/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2002 r. nr [...]. 2. określa, że wymienione w punkcie 1 decyzje nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 kwietnia 2002 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 66 pkt 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.(Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał J. R. i A. F. właścicielkom posesji przy ul. [...] doprowadzenie do właściwego stanu technicznego skarpy na terenie własnej działki [...] zgodnie z orzeczeniem technicznym dotyczącym stateczności skarpy położonej w G. przy ul. [...] pomiędzy budynkami Nr [...] wykonanym przez mgr inż. W. R. w październiku 2001r., pod nadzorem osoby uprawnionej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 1999 r. na działkach przy ul. [...] i przy ul. [...] w G. potwierdzono protokolarnie zły stan murów oporowych zabezpieczających w/w skarpę - liczne spękania i odchyl y od pionu. Górny mur ma wychylenie ok 30° a środkowy ok. 45° . Dolny mur oporowy jest wybrzuszony oraz oparty o żelbetowe filary, które wybudowane zostały w 1996 r. bez pozwolenia na budowę. Wykonana przez firmę A w 1997 r. ekspertyza z geotechnicznych badań podłoża gruntowego wykazała niestabilność i zagrożenie w/w skarpy. Zgodnie z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożono obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej wykazującej przyczyny zagrożenia stateczności w w/w skarpy i przedstawiającej środki techniczno-organizacyjne niezbędne do usunięcia zaistniałych niebezpieczeństw. Po złożeniu przez właścicieli w/w posesji projektu zabezpieczenia skarpy, należało zgodnie z art. 66 ust. 1 Ustawy Prawo budowlane nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości według załączonej dokumentacji. Organ Instancji wskazał, iż o zakończeniu wspomnianych robót budowlanych należy powiadomić tutejszy organ wraz z oświadczeniem kierownika budowy o wykonaniu ich zgodnie z obowiązującymi przepisami, Polskimi Normami oraz wiedzą i sztuką budowlaną. Przed rozpoczęciem robót należy zarejestrować w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w G. dziennik budowy. Od powyższej decyzji odwołała się J. R. wskazując, iż nie może wykonywać jakichkolwiek prac na górze skarpy, dopóki jej podnóże jest niestateczne. Podniosła, iż prace związane z zabezpieczeniem części górnej przedmiotowej skarpy, powinny być wykonane dopiero po zabezpieczeniu jej podnóża. Wskazała iż domaga się od niej zabezpieczenia górnej części skarpy, natomiast brak jest tego żądania w stosunku do właścicieli dolnej części skarpy, której to stan powoduje niestateczność całej skarpy. Powyższe potwierdzają liczne ekspertyzy sporządzone w przedmiotowej sprawie oraz wizje terenowe, z których wynika, iż przyczyną braku stateczności jest kąt nachylenia powyżej 45°, wcięcie się w skarpę oraz podcięcie podnóża, rozsypujące się mury oporowe oraz brak wypełnienia gruntem przestrzeni pomiędzy trasowymi murami. Zdaniem skarżącej powyższe zostało spowodowane działaniami państwa K. – sąsiadów strony skarżącej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 sierpnia 2002 r. Nr [...], wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071) oraz art. 66 pkt 1 i art. 80 ust.2 pkt ust 2 pk2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał J. R. i A. F. doprowadzenie do właściwego stanu technicznego skarpy położonej w G. przy ul. [...] pomiędzy budynkami [...] w części należącej do posesji nr [...], na podstawie orzeczenia technicznego wykonanego przez mgr inż. W. R. w październiku 2001 r. Organ II instancji wskazał, iż nakaz wykonania robót budowlanych mających na celu zabezpieczenie skarpy został wydany po wykonaniu przez strony obowiązku nakazanego wcześniejszym postanowieniem z dnia 6 lipca 2000 r. Nr [...] tzn. dostarczeniu orzeczenia technicznego zawierającego sposób zabezpieczenia części skarpy należącej do posesji nr [...]. Nieodpowiedni stan techniczny umocnień zabezpieczających skarpę pomiędzy posesją nr [...] został stwierdzony już w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 1999r., zatem wydanie w trybie art. 66 pkt 1 zaskarżonej decyzji zawierającej nakaz wykonania określonych robót budowlanych /wg załączonej dokumentacji/, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, należało uznać za uzasadniony. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że nakaz wykonania określonych robót winien odnosić się do części skarpy objętej orzeczeniem technicznym wykonanym przez mgr inż. W. R. tzn. do obszaru skarpy położonej w granicach działki nr [...], a nie jak błędnie nakazał organ I instancji w orzeczeniu zaskarżonej decyzji -do posesji nr [...]. Z tego względu należało uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie i orzec wskazując właściwy do zabezpieczenia obszar skarpy. Organ II instancji podał ponadto, iż nakaz wykonania robót objętych decyzją ciąży na właścicielkach posesji nr [...], które jak wynika z wypisu z rejestru gruntów, jako następczynie prawne dysponują również sąsiadującą posesją nr [...]/należącą do ich nieżyjących rodziców/ . Organ odwoławczy podniósł, iż w stosunku do właścicieli posesji nr [...] - dolnej części skarpy - obowiązuje nakaz wykonania określonych robót budowlanych zawarty w decyzji z dnia 16 lipca 2001 r. Nr [...] - którą odwołująca otrzymała również jako strona postępowania. Ewentualne problemy techniczne, które mogłyby wyniknąć z uwagi na konieczność skoordynowania prac przy dolnej i górnej części skarpy winny być rozwiązane na etapie wykonawstwa przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Na powyższą decyzję J. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Z uwagi na śmierć skarżącej J. R. w dniu 19 stycznia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 września 2005 r. zawiesił postępowanie. Po ustaleniu, iż następcą prawnym skarżącej został R. P.- wnuk skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 lutego 2007 r., podjął zawieszone postępowanie. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. R. P. podtrzymał skargę wskazując, iż ustalenia stanu faktycznego są niezgodne z rzeczywistością. Podał, iż rzeczoznawca dokonał błędnego ustalenia wysokości skarpy. Ponadto działka nr [...] była własnością W. – obecnie już nie żyjącego. Dodatkowo J. R. i A. F. – również nie żyjące, nie mieszkały w budynku położonym na działce Nr [...]. Spadkobiercy W. – około 15 osób, nie podjęli starań o stwierdzenie nabycia spadku. Nadto podniósł, iż organ administracji publicznej pomylił numery oraz właścicieli tych posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga podlegała uwzględnieniu, jakkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Uzasadnieniem powyższego jest art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Odesłanie do art. 5 ust. 2 oznacza, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że będące przedmiotem niniejszej sprawy umocnienia skarpy należało zakwalifikować jako "budowlę" zdefiniowaną w art. 3 pkt 1 b Prawa budowlanego, a nienależyty stan techniczny tej budowli jest oczywisty. Odnosząc się do przytoczonej wyżej treści art. 61 Prawa budowlanego, stwierdzić należy, że wymieniona tam kolejność podmiotów zobowiązanych nie jest przypadkowa. Utrzymywanie obiektu w należytym stanie technicznym obciąża więc w pierwszej kolejności właściciela. Oznacza to też, że nakaz z art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego winien być skierowany do tego podmiotu, co organ I instancji "formalnie" uczynił (nakazał "właścicielom posesji przy ul. [...]" wykonanie określonych w decyzji obowiązków). Organ II instancji zmieniając decyzję organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, wymienia w pkt 2 swojej decyzji osoby zobowiązane już tylko z imienia i nazwiska, natomiast do tytułu władania (własności) nawiązuje jedynie w końcowej części uzasadnienia decyzji. Rzecz w tym, że jedna z osób wskazanych i zobowiązanych w decyzji (A. F.), jak wynika z adnotacji poczty, nie żyła już w czasie doręczania decyzji I instancji. W przypadku drugiej zobowiązanej – J. R., w aktach administracyjnych sprawy brak jest odpowiedniego udokumentowania prawa własności tej zobowiązanej. Wątpliwości co do faktu przysługującego w/w prawa własności nieruchomości przy ul. [...] w G., wzbudzić w organie powinna już treść pisma z dnia 9 września 1999 r., skierowanego do Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przez I. A. K. (k. 19 akt adm.). Problematyczna kwestia własności w/w nieruchomości ujawniła się również na rozprawie sądowej w dniu 12 kwietnia 2007 r. Okoliczności, o których wyżej, jako istotne dla sprawy, powinny zostać wyjaśnione przez organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Należy też nadmienić, że w przypadku istnienia współwłasności nieruchomości, obowiązek z art. 61 Prawa budowlanego ciąży na wszystkich współwłaścicielach. W takim przypadku organ zobowiązany jest w/w zapewnić w trybie art. 61 § 4 kpa udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wydanego orzeczenia.