II SA/Gd 134/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2011r. B. M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że od wielu miesięcy jest jedyną osobą w rodzinie, która otrzymuje wynagrodzenie. Średnie zarobki wynoszą ok. 1800 zł miesięcznie. Natomiast wydatki poniesione w kwietniu 2011r. wyniosły 1271,15 zł. Na życie pozostała kwota 528,85 zł. Wnioskodawczyni wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, który według oświadczenia pozostaje bez pracy. Wnioskodawczyni załączyła do wniosku zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za okres trzech miesięcy oraz potwierdzenia dokonania opłat na wskazaną we wniosku kwotę. Na wezwanie referendarza wnioskodawczyni nadesłała oświadczenie, iż wraz z mężem zamieszkuje w mieszkaniu kwaterunkowym o pow. 28,48 m2 oraz posiadają działkę w K. B. o pow. 462 m2. Mąż skarżącej oświadczył, iż nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, korzysta z ubezpieczenia zdrowotnego żony. Skarżąca oświadczyła, że sporadycznie korzysta z pomocy rodziny, czasem jest to wsparcie finansowe a czasem pożyczka. Mąż skarżącej, wedle oświadczenia, nie podejmuje prac dorywczych. Rodzina posiada samochód osobowy marki Mazda 32F rok prod. 1999, zakupiony w 2002r. o wartości 8 tys. zł. Z zeznania podatkowego małżonków wynika, iż łączny dochód wyniósł 32 609,65 zł, w tym ze stosunku pracy 31 031,37 zł oraz z innych źródeł 1578,28 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż po stronie wpływów pojawia się wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni, wpłaty na rzecz jej męża w kwocie 551 zł w każdym miesiącu, wpłaty prywatne w kwocie 222 zł oraz wpłata gotówkowa w wysokości 1000 zł dokonana przez wnioskodawczynię w dniu 4 maja 2011r. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas referendarz może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W sprawie wszczętej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym przedmiotem oceny jest stan faktyczny wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, zaś ocena ta musi być relatywnie odnoszona do poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli, na których - w razie przyznania prawa pomocy - ciężar zwolnienia strony od kosztów zostałby przeniesiony. Badanie zasadności zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych oparte będzie na ocenie, czy stan faktyczny, na który składają się okoliczności wynikające z akt sprawy, odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Na podstawie nadesłanych na żądanie referendarza wyciągów z rachunku bankowego stwierdzić można, że mąż wnioskodawczyni osiąga dochody. Oświadczył co prawda, że nie podejmuje prac dorywczych i pozostaje osobą bezrobotną, jednak nie zostało to udokumentowane, a w świetle wpływów na rachunek bankowy środków finansowych, których jest on adresatem, powoduje, że okoliczność pozostawania przez niego osobą bez dochodów jest wysoce wątpliwa. Ponadto fakt dokonania przez wnioskodawczynię wpłaty gotówkowej także nasuwa przypuszczenie, że małżonkowie posiadają źródła dochodu, których nie ujawnili. Potwierdza to także analiza rozliczenia podatku za ubiegły rok, gdzie sami wskazali, iż osiągnęli dochód z innego tytułu, niż wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni. Na podstawie posiadanej dokumentacji nie można w żadnej mierze przyjąć, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Oświadczenia złożone przez skarżącą są tej sytuacji wysoce niewiarygodne, zaś przedstawione dokumenty nie przekonują, że skarżącej nie stać na poniesienie pełnych kosztów zainicjowanej przez siebie sprawy. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżąca nie wykazała, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstaw do przyznania jej prawa pomocy i wobec takiej konstatacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.