II SA/Gd 135/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi H. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. H. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 września 2013 r., nr [[...]] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), nałożył na H. H. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w związku z budową tarasu na działce nr [[...]] oraz nakazał rozbiórkę części tarasu o szerokości 2,60 m i długości 1,50 m od strony granicy z działką nr [[...]] dobudowanego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr [[...]] i [[...]] położonych w miejscowości R. w gminie S., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - w terminie do dnia 31 stycznia 2014 r. Decyzja organu pierwszej instancji, jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki, została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 20 września 2013 r. Termin do wniesienia odwołania od decyzji organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji upływał w dniu 4 października 2013 r. (w piątek, w dzień powszedni). Pismem z dnia 1 października 2013 r. pełnomocnik strony wniósł w imieniu strony odwołanie od opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 września 2013 r. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r., nr [[...]] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) stwierdził uchybienie przez radcę prawnego B. K. terminu do wniesienia w imieniu H. H. odwołania od decyzji z dnia 17 września 2013 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Pouczenie o terminie do wniesienia odwołania znajdowało się w treści decyzji organu pierwszej instancji, która została doręczona pełnomocnikowi strony skutecznie w dniu 20 września 2013 r., na adres jego kancelarii znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Ostatnim dniem do wniesienia odwołania od tej decyzji był dzień 4 październik 2013 r. Odwołanie strony opatrzone datą 1 października 2013 r. wpłynęło bezpośrednio do organu pierwszej instancji dnia 7 października 2013 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Organ odwoławczy w treści uzasadnienia wskazał też, że nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 k.p.a., a zatem na postawie art. 134 k.p.a. zaistniała konieczność orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przez organ odwoławczy. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze zakwestionowano ustalenie przez organ odwoławczy daty złożenia odwołania, formułując zarzut nieprzeprowadzenie koniecznego postępowania wyjaśniającego i naruszenie w związku z tym art. 134 k.p.a. Do skargi dołączony został oryginał potwierdzenia nadania w dniu 4 października 2013 r. w placówce pocztowej "[[...]]" przesyłki poleconej zawierającej odwołanie od wyżej opisanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 września 2013 r. na którym widnieje nadawca: "Kancelaria Prawna [[...]] Radca Prawny", adresat: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ul. S. w S." oraz data nadania, pieczątka i podpis osoby pracownika poczty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej uwzględnienie z uwagi na wniesienia przez pełnomocnika strony odwołania z zachowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując na podstawie kryterium legalności zaskarżone postanowienie sąd uznał, że narusza ono przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego skarga podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2014 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez H. H. (w imieniu której występuje pełnomocnik radca prawny B. K.) na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 września 2013 r. nakładającą na H. H. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zaskarżone postanowienie podjęte zostało na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak przewiduje art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Jest w niniejszej sprawie niesporne i zostało przez organ prawidłowo ustalone, że decyzja organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji doręczona została zawodowemu pełnomocnikowi reprezentującemu skarżącą H. H., również w postępowaniu administracyjnym, w dniu 20 września 2013 r. (zob. potwierdzenie odbioru przy decyzji pierwszoinstancyjnej). W decyzji tej zawarte zostało pouczenie o sposobie i trybie wniesienia odwołania. Następnie jak wynika z akt sprawy, do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesione zostało odwołanie (skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego), pismem datowanym dnia 1 października 2013 r., na którym znajduje się pieczęć organu pierwszej instancji z datą "2013-10-07". Do odwołania przekazanego organowi drugiej instancji nie dołączono koperty, brak też było adnotacji co do tego, czy przesyłka została złożona osobiście. Ustalenia organu odwoławczego odnośnie daty wniesienia odwołania oparte wyłącznie na treści stempla urzędowego na piśmie strony (odwołaniu) z dnia 1 października 2013 r. były przedwczesne i w rezultacie błędne, jak wynika z dowodu nadania przesyłki do organu pierwszej instancji dołączonego do skargi. Na oryginale potwierdzenia nadania przesyłki z Kancelarii Prawnej B. K. kierowanej do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego figuruje na pieczęci Urzędu Pocztowego S. data "04.10.2013". Porównanie obu dat – doręczenia decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi skarżącej w dniu 20 września 2013 r. oraz nadania odwołania w urzędzie pocztowym w dniu 4 października 2013 r. wskazuje jednoznacznie na zachowanie przez skarżącą 14-dniowego terminu do złożenia odwołania. Okoliczność ta została zresztą przyznana przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Trafnie zatem zarzuca skarżąca naruszenie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 134 k.p.a. Naruszenie tego przepisu nastąpiło wskutek błędnego ustalenia przez organ odwoławczy daty wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym organ odwoławczy naruszył zasadę praworządności wynikającą z art. 7 k.p.a. oraz obowiązki określone w art. 77 § 1 k.p.a., przez to, że niedostatecznie wyczerpująco wyjaśnił istotne okoliczności sprawy związane ze złożonym odwołaniem. Zaniechał organ drugiej instancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – poprzez zwrócenie się do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – celem ustalenia sposobu złożenia odwołania (czy dokonane zostało osobiście czy za pośrednictwem urzędu pocztowego czy innego operatora). Konsekwencją tych uchybień było też naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zebranego w tej kwestii materiału dowodowego i nieuprawnione przyjęcie jako daty złożenia odwołania datę na stemplu z prezentatą organu pierwszej instancji. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w rezultacie podjęte zostało rozstrzygnięcie wadliwe i przedwczesne w świetle art. 134 k.p.a. Zastosowanie tego ostatniego przepisu musi być bowiem poprzedzone niewątpliwym ustaleniem uchybienia terminu do złożenia środka zaskarżenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż ustalenie takie było błędne i jak wykazała to strona skarżąca sprzeczne z dowodem w postaci potwierdzenia nadania przesyłki zawierającej odwołanie do właściwego dla jej przyjęcia organu pierwszej instancji. W konsekwencji trafny jest też zarzut odnoszący się do naruszenia przez organ drugiej instancji art. 57 k.p.a., bowiem sposób liczenia terminu dla skutecznego wniesienia odwołania, według normy określonej w § 1 tego przepisu musiał uwzględniać treść § 5 pkt 2, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem odwołanie nadane zostało w urzędzie pocztowym S. (operatora publicznego) w ostatnim dniu terminu 14-dniowego. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy rozpatrzy wniesione w terminie odwołanie H. H. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 września 2013 r. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 tej ustawy, ustalając, że zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 500 zł oraz koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa, w wysokości 257 zł.