II SA/Gd 1360/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-04-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, wydana na podstawie przepisu zawierającego delegację do określenia wysokości kar w akcie wykonawczym, jest zgodna z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane w oparciu o przepis art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, który zawierał delegację do określenia wysokości kar pieniężnych w rozporządzeniu. Taka konstrukcja prawna jest sprzeczna z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że ograniczenia praw i wolności mogą być ustanowione tylko w ustawie, a podstawowe znamiona czynu zabronionego i kary muszą być określone w ustawie, a nie w akcie wykonawczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorstwo "A" za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierujący pojazdem nie posiadał wymaganego dokumentu, a organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący podnosił, że jego działalność nie obejmuje zarobkowych usług transportowych, a brak dokumentu wynikał z nieświadomości i błędnej interpretacji przepisów. Właściciel przedsiębiorstwa uzyskał następnie informację o konieczności zakupu kart drogowych (winiet) i dokonał ich zakupu.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.) NSA Anna Orłowska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. P. "A" na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wojewódzki Komendant Policji decyzją z dnia 18 sierpnia 2003 r.
nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] na przedsiębiorstwo "A". Jako podstawę prawną Komendant Wojewódzki wskazał art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 3 czerwca 2003 r. J. P. kierując pojazdem marki [...] nr rej. [...] wykonywał transport drogowy bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z tym Komendant Powiatowy Policji nałożył na przedsiębiorstwo "A", karę pieniężną w wysokości [...].
W odwołaniu od decyzji organu I instancji dyr. ds. handlowych przedsiębiorstwa A. G. oświadczył, że kontrolowany pojazd nie należy do przedsiębiorstwa i nic nie wie o protokole kontroli tego pojazdu.
Prowadząc postępowanie organ II instancji na podstawie zebranego materiału ustalił, że przedmiotowy pojazd jest wykorzystywany w przedsiębiorstwie "A" do przewozów na potrzeby własne. Przedsiębiorstwo posiada zaświadczenie nr [...] na przewozy wydane w dniu 5 maja 2003 r., w którym wykazano 4 samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz 2 ciągniki siodłowe. Do wniosku o wydanie zaświadczenia właściciel wymienionego przedsiębiorstwa C. P. dołączył wykaz numerów rejestracyjnych, na którym widnieje pojazd [...] o nr [...]. Podczas kontroli drogowej w dniu 30 czerwca 2003 r. kierujący tym pojazdem J. P. na drodze krajowej nr [...] w mieście [...] nie posiadał wymaganego dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ze zdarzenia spisano protokół kontroli
nr [...] z dnia 30 czerwca 2003 r., którego jednak właściciel przedsiębiorstwa odmówił podpisania i przyjęcia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zobowiązuje posiadanie przez kierującego pojazdem dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W przypadku braku takiego dowodu odpowiedzialność za kierującego ponosi przedsiębiorca. Kara może być wymierzona w wysokości od [...] do [...].
C. P. jako właściciel przedsiębiorstwa zaskarżył decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, że podczas kontroli był na miejscu wezwany przez pracownika. Zgodnie z informacją uzyskaną wcześniej w Urzędzie Gminy na podstawie wydanego zaświadczenia nr [...] miał prawo poruszania się po drogach krajowych dokonując przewozów własnych. Działalność prowadzona przez niego nie obejmuje swym zakresem wykonywania zarobkowych usług transportowych. Wbrew temu, kontrolujący pojazd st. sierżant J. F. stwierdził, że okazany dokument nie upoważnia do poruszania się po drogach krajowych bez dodatkowych opłat.
Skarżący podniósł, że lokalizacja jego firmy nie daje żadnych alternatywnych możliwości poruszania się jego pojazdów z pominięciem dróg zarejestrowanych jako krajowe. Poza tym podczas wskazanej kontroli policjant nie posiadał żadnych druków i nie sporządzał żadnego dokumentu z przeprowadzonej kontroli, czego świadkiem był kierowca J. P. Nieprawdziwe, zatem jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że odmówił podpisanie i przyjęcia protokołu kontroli.
Dnia 1 lipca 2003 r. skarżący uzyskał w Urzędzie Gminy interpretację, że na poruszanie się jego pojazdów po drogach krajowych powinien wykupić odpowiednie dla każdego rodzaju pojazdu karty drogowe (tzw. winiety). Natychmiast dokonał zakupu winiety i wysłał kopię do Komendy Powiatowej Policji.
C. P. stwierdził, że zaistniałe wykroczenie wynikało z jego nieświadomości i złej interpretacji posiadanych dokumentów, a wysokość kary jest nieadekwatna do przewinienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o treść art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 185, poz. 1371 z późn. zm.).
Cytowana ustawa nie określała wysokości kar pieniężnych, a w ustępie 2 art. 92 zawierała delegację ustawową dla właściwego ministra do spraw transportu w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określone w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenie o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy.
Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r. w sprawie P 10/02 (OTK-A 2003/6/62) wskazał, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, iż w gruncie przepisów konstytucyjnych obowiązujących przed 17 października 1997 r. obowiązywała zasada, że "w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn jak i karę...", a podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym.
Wprawdzie końcowa część uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wykluczyła całkowicie posługiwania się techniką blankietu zupełnego, ale tylko wtedy jeżeli w danym przypadku nie jest możliwe określenie przynajmniej niektórych znamion czynu zabronionego w samej ustawie. Takie przypadki w regulowanej materii nie zachodzą.
Jak się wydaje ustawodawca zarzucił niekonstytucyjność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i zmienił treść art. 92 zamieszczając w ust. 4 art. 92 zapis "Wykaz naruszeń obowiązków" lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ze względu na treść wyroku Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło