II SA/Gd 1361/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z dnia 25 lutego 2002 r. Nr PNB [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. K., aby przedłożył w terminie do dnia 30 kwietnia 2002 r.: 1. plan zagospodarowania działki opracowany na aktualnych podkładach geodezyjnych, 2. inwentaryzację budowlaną wraz z orzeczeniem konstrukcyjnym na wbudowane elementy, wykonane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, 3. aktualny dokument uprawniający do władania nieruchomością, 4. opinię rzeczoznawcy ppoż., 5. opinię Sanepidu, 6. protokół skuteczności zerowania instalacji elektrycznej, 7. opinię kominiarską. Decyzja została wydana na podstawie art. 104 Kpa i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 1 lutego 2002 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. przeprowadzono oględziny, podczas których zapoznano się z aktualnym stopniem zaawansowania robót samowolnie rozbudowanego tarasu oraz usytuowanego pod nim pomieszczenia. Obiekt ten nie był w całości zakończony. Stwierdzono brak tynków wewnętrznych oraz właściwego zamurowania otworów okiennych (obecnie wypełnionych styropianem i wyprawą tynkową). Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2001 r. wstrzymano prowadzone prace budowlane. W dniu 19.02.2002 r. A. R. zapoznała się z dokumentacją dotyczącą tej sprawy i złożyła oświadczenie /wpis do protokółu/, w którym podtrzymała swoje stanowisko w sprawie zawarte w składanych pismach. W związku z tym, że utracił moc par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity Dz. U. Nr 15 z 1999 roku, poz. 139/, a więc nie istnieje wymóg uzyskania pisemnej zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku lub jego części bezpośrednio przy granicy tej działki oraz biorąc powyższe okoliczności, organ podjął decyzję jak w sentencji. Wskazał przy tym, że stosowna decyzja administracyjna zostanie podjęta po uprzednim wykonaniu niniejszego nakazu. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania rozbiórki samowoli budowlanej dotyczącej robót budowlanych związanych z rozbudową tarasu budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w B. i wykonanym pod tym tarasem pomieszczeniem gospodarczym oraz ścian stanowiących integralną część tych robót, podłużną północną i prostopadłą do podłużnej zachodnią, pobudowaną przy granicy jej działki. Odwołująca się wskazała, że protokół oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego z dnia 1 lutego 2002 r. był nieczytelny. Nie podano w nim stanu faktycznego realizowanej samowoli budowlanej. Nie wspomniano nic na temat muru o wysokości 2,5 mb i długości 2,68 mb postawionego przy granicy działki, co dokumentuje załączona fotografia. Nie podano, że na stropie obiektu - tarasie wystawiono metrowe słupki, w konsekwencji czego obiekt osiągnął 3,5 m wysokości, a więc odległość obiektu od działki odwołującej się podana w protokole jest niewłaściwa. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy, w tym protokół oględzin z dnia 12.04.2002 r. spisany w obecności stron oraz informację dodatkową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25.04.2002 r. znak: [...] ustalono, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B., inwestor - właściciel nieruchomości K. K., dokonał samowolnej rozbudowy balkonu na taras. Balkon o wymiarach 1,25 x5,00 m został rozbudowany do funkcji tarasu, wymiary płyty balkonowej zwiększono do 2,68 x6,99 m, a powiększona przestrzeń pod balkonem została zabudowana murem i wrotami, z przeznaczeniem na pomieszczenie gospodarcze. W związku z wykonaniem takiego zakresu robót, powstała przybudowana do obiektu zasadniczego, samodzielna część obiektu budowlanego, tj. pomieszczenie gospodarcze (aktualnie jeszcze w budowie). Ze względu na przystąpienie inwestora do budowy pomieszczenia gospodarczego (jako części obiektu budowlanego), bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nastąpiło uchybienie art. 28 Prawa budowlanego. Konsekwencją takiego działania inwestora, winno być wydanie przez właściwy w sprawie organ nadzoru budowlanego decyzji, w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, nakazującej rozbiórkę rzeczonej części obiektu budowlanego. Niewłaściwym jest usankcjonowanie takiego stanu rzeczy, poprzez doprowadzanie samowolnie wykonanej części obiektu budowlanego, w oparciu o art.51 Prawa budowlanego, do stanu zgodnego z przepisami. Nadto w prowadzonym postępowaniu, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie odniósł się do muru przy granicy działki o długości 2,68 m i wysokości 2,5 m. Mając na względzie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie organ odwoławczy orzekł jak w sentencji. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. K. wskazując, iż w roku 1982 uzyskał pozwolenie budowlane na wybudowanie segmentu bliźniaczego. W tym samym roku rozpoczął budowę wraz z rozbudową tarasu do obecnych wymiarów. Na rozszerzenie i wydłużenie tarasu uzyskał zgodę od Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zgoda i obliczenia techniczne wraz z rysunkiem były dołączone do dziennika budowy. Taras w nowym zarysie został wybudowany do roku 1987. Nadto 21 sierpnia 1986 r. miała miejsce inspekcja z Urzędu Miejskiego, w wyniku której ukarano skarżącego mandatem karnym w wysokości 1 000 zł za niezgodną z projektem rozbudowę tarasu, lecz przyjęto wyjaśnienie i wpis do dziennika budowy wprowadzającą korektę dotyczącą zmian w zabudowie tarasu. Tym samym sprawę rozbudowy domu o taras i pomieszczenie gospodarcze, należy uznać za rozpatrzoną prawomocnie i w związku z upływem terminów na wniesienie zwyczajnych i nadzwyczajnych środków odwoławczych, nie powinna być ona więcej przedmiotem postępowania. Skarżący podniósł też, że w tym samym dniu A. R. otrzymała również mandat karny za niezgodną z projektem zabudowę muru na dachu dzielącą segmenty bliźniacze na dwie części i w tym przypadku skończyło się na karze grzywny, bez konieczności rozbiórki nielegalnego muru. W 1988 r. segment bliźniaka oddany został do użytku i skarżący uzyskał pozwolenie na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 138 § 1 i 2, organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Istota skargi sprowadza się do zakwestionowania podstaw do wydania przez organ II instancji decyzji uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. W opinii skarżącego, decyzja organu II instancji jest sprzeczne z przepisami i ze stanem faktycznym, zaś dokonana przez ten organ ocena materiału dowodowego i ocena prawna stanu faktycznego jest wadliwa. W ocenie skarżącego sprawa rozbudowania balkonu, wykonania pod balkonem pomieszczenia gospodarczego została już zakończona i nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu przed organem I instancji nie wyjaśniono okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. W szczególności zaś organ ten nie wyjaśnił jakie roboty budowlane i kiedy zostały wykonane, pomijając w ogóle kwestię wykonania przez skarżącego przy granicy działki muru o długości 2,68m i wysokości 2,5m. Organ I instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i zaniechał oceny wykonanych robót pod kątem spełnienia przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego, stanowiącego o obowiązku nakazania rozbiórki w przypadku robót budowlanych wykonanych w ramach samowoli budowlanej. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia w znacznym zakresie postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż postępowanie przed organem I instancji posiada istotne braki, wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.