II SA/Gd 1361/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-04-06
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Marek Gorski, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie rozporządzenia, które zostało wydane na podstawie niekonstytucyjnego przepisu ustawy, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że zostały one wydane w oparciu o przepisy, które pozostają w sprzeczności z Konstytucją RP. Wskazano, że ograniczenia praw i wolności mogą być ustanowione jedynie w ustawie, a nie w akcie wykonawczym, który został wydany na podstawie blankietowego przepisu ustawowego. Kara pieniężna została nałożona na podstawie rozporządzenia, które opierało się na niekonstytucyjnym przepisie ustawy o transporcie drogowym.Stan faktyczny
Komendant Powiatowy Policji nałożył na spółkę karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz za przejazd bez wymaganego wypisu z licencji. Organ odwoławczy uchylił część kary dotyczącą braku wypisu z licencji, utrzymując w mocy karę za brak dowodu uiszczenia opłaty. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując wysokość kary i sposób jej ustalenia, a także zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieorzeknięcie co do istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.) NSA Anna Orłowska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] L. T. Spółka Jawna w M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 3 czerwca 2003 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego 775 zł (siedemset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
3 II SA/Gd 1361/03
U z a s a d n i e n i e
Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 3 czerwca 2003 r. nr [...] nałożył na przedsiębiorstwo [...] L. T. Spółka Jawna w M. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – w kwocie 4.000 zł oraz wykonywanie przejazdu bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji – w kwocie 200 zł.
Ukarane przedsiębiorstwo działając przez swego pełnomocnika, złożyło odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji prosząc o obniżenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia.
Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia 18 sierpnia 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł. [...] Komendant Wojewódzki Policji powołał się na art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i art. 138 K.p.a. Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania ustalił, że w dniu 3 czerwca 2003 r. kierujący pojazdem marki Mercedes nr rej. [...] G. R. wykonywał na drodze krajowej nr [...] w S. transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne przedsiębiorstwa bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bez wymaganego wypisu z licencji. Obowiązek zaopatrzenia kierującego w dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych wynika z art. 87 ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym i obciąża przedsiębiorcę. W tym przypadku przedmiotowy samochód należał do [...] L. T. Spółka Jawna w M. i ono zostało ukarane.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) i pkt 6 załącznika do rozporządzenia kara pieniężna za opisane wyżej przewinienie wynosi 4.000 zł i decyzja organu I instancji w tym zakresie była zgodna z prawem.
Natomiast nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji tj. naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym, zostało dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem ponieważ przedsiębiorstwo nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z zarobkowym wykonywanie transportu drogowego (w myśl art. 5 ustawy).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] i obciążenie organu kosztami procesu. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy wypowiedział się tylko, co do części decyzji organu I instancji nie stwierdzając czy utrzymuje decyzję w pozostałej części. W związku z tym nie orzekł, co do istoty sprawy naruszając art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Skarżąca zaznaczyła, że w dniu 3 czerwca 2003 r. samochód ciężarowy Mercedes [...] był dopuszczony do jednorazowego przewozu towarów po drogach krajowych.
W tym czasie załatwiano stosowne opłaty, które zostały uiszczone po przerejestrowaniu samochodu w dniu 5 czerwca 2003 r.
W przekonaniu skarżącej zastosowana kara w wysokości 4.000 zł jest niewspółmiernie wysoka do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Nadto przepisy wskazanego przez organ rozporządzenia Ministra Infrastruktury powinny być interpretowane w odniesieniu do konkretnych sytuacji i w oparciu o przepisy nadrzędne.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że przy częściowym uchyleniu decyzji organu I instancji, pomimo braku zapisu o utrzymaniu w pozostałej części decyzji, oczywistym jest, że w pozostałej części pozostaje ona w mocy. Dlatego nawet przy braku zapisu o utrzymaniu w mocy decyzji w pozostałej części, nie naruszono art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o treść art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 185, poz. 1371 z późn. zm.).
Cytowana ustawa nie określała wysokości kar pieniężnych, a w ustępie 2 art. 92 zawierała delegację ustawową dla właściwego ministra do spraw transportu w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określone w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenie o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy.
Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r. w sprawie P 10/02 (OTK-A 2003/6/62) wskazał, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, iż w gruncie przepisów konstytucyjnych obowiązujących przed 17 października 1997 r. obowiązywała zasada, że "w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn jak i karę...", a podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym.
Wprawdzie końcowa część uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wykluczyła całkowicie posługiwania się techniką blankietu zupełnego, ale tylko wtedy jeżeli w danym przypadku nie jest możliwe określenie przynajmniej niektórych znamion czynu zabronionego w samej ustawie. Takie przypadki w regulowanej materii nie zachodzą.
Jak się wydaje ustawodawca zarzucił niekonstytucyjność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i zmienił treść art. 92 zamieszczając w ust. 4 art. 92 zapis "Wykaz naruszeń obowiązków" lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ze względu na treść wyroku Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy.
AW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło