II SA/Gd 1362/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant: Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółka z o. o. w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. II SA/Gd 1362/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 lipca 2003 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), po wznowieniu postępowania w sprawie określenia stanu technicznego budynku mieszkalnego przy [...] w G.: • uchylił własną decyzję z dnia 3 stycznia 2003 r. nr [...] nakazującą Gminie Miasta wykonanie robót budowlanych w przedmiotowym budynku oraz • nakazał A Sp. z o.o. wykonanie w opisanym wyżej budynku mieszkalnym przy [...] w G. robót budowlanych wyszczególnionych w punkcie 3.0 orzeczenia technicznego wykonanego we wrześniu 2001 r. przez inżyniera M. W. (nr [...]), będącego załącznikiem do niniejszej decyzji poprzez między innymi: 1. wzmocnienie ścian fundamentowych, 2. wykonanie izolacji przeciwwilgociowej w pomieszczeniach piwnicznych, 3. zabezpieczenie studzienkami betonowymi otworów okiennych w piwnicach, 4. wykonanie opaski wokół budynku, 5. przemurowanie spękania pionowego ścian osłonowych i podłużnego w pasch okiennych oraz górnego fragmentu ściany wschodniej w miejscu oparcia murłaty, 6. wykonanie remontu konstrukcji wieźby dachowej oraz nowego pokrycia dachowego, 7. docieplenie ścian osłonowych budynku, 8. docieplenie stropów nad piwnicą i połaci dachowej nad częścią mieszkalną. W rozstrzygnięciu organ wskazał także, iż prace te należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że uchyloną decyzją nałożono na Gminę Miasta obowiązek wykonania określonych prac budowlanych mających na celu doprowadzenie stanu technicznego budynku przy [...] w G. do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta błędnie została skierowana do Gminy Miasta, która nie jest właścicielem tego obiektu. Z wypisu i wyrysuj znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, iż właścicielem przedmiotowego budynku jest A Sp. z o.o. w G. Organ podkreślił, iż przedmiotowe obowiązki zostały nałożone w oparciu o przesłane przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej orzeczenie techniczne, sporządzone przez osobę uprawnioną, w którym wskazano zalecenia i zakres robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Stosownie do treści art. 66 pkt 1 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. A Sp. z o.o. w G. wniosło odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazywano, iż wymienione w orzeczeniu prace budowlane znacznie przewyższają zakres opłacalności remontu. Jest to dla Spółki tym bardziej uciążliwe, iż miała ona zamiar przedmiotowy budynek rozebrać. Odwołująca się Spółka wskazał, iż budowa mieszkań zamiennych dla powodzian jest już znacznie zaawansowana – stoją dwa domy o 64 mieszkaniach, pokryte dachem, ze wstawionymi oknami, co tym bardziej uzasadnienia pogląd, iż remont budynku przy [...], który w terminie niespełna roku ma być opróżniony z mieszkańców i rozebrany byłby marnotrawieniem środków publicznych. Podkreślono także, iż stan budynku, zgodnie z orzeczeniem technicznym "nie stwarza zagrożenia awarią budowlaną". Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 22 sierpnia 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy podkreślił, iż organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, nie są zobowiązane do brania pod uwagę innych przesłanek, niż określone w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, w tym również aspektów ekonomicznych powoływanych przez A. Wskazano również, iż stosownie do art. 61 Prawa budowlanego właściciel budynku zobowiązany jest do jego utrzymania w naszytym stanie technicznym. A Sp. z o.o. w G. wniosło skargę na tę decyzje do Sądu zarzucając jej naruszenie art. art. 6,7 i 8 k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. w związku z art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego pominięcie i nieuwzględnienie okoliczności, że na przełomie lat 2003 i 2004, budynek którego dotyczy zaskarżona decyzja ulega rozbiórce, jako obiekt uszkodzony w wyniku powodzi, co czyni to postępowanie bezprzedmiotowym. Zarzucono także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów i dowodów, na których organ II instancji oparł swoje rozstrzygnięcie oraz powodów dla których pozostałym dowodom odmówił wiary, w tym w szczególności załączonej do odwołania opinii rzeczoznawcy budowlanego. W skardze wywodzono także, iż PWINB niewyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, jak również naruszono przepisy art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez oparcia o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że organ nie odniósł się w żaden sposób do załączonej przez nią do odwołania opinii rzeczoznawcy budowlanego. Zdaniem Spółki jest to rażące naruszenie prawa. Wskazano także, iż organ powinien był rozważyć kwestię bezprzedmiotowości postępowania, która zdaniem Spółki zachodzi w niniejszej sprawie. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie faktyczne i prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, że organy nadzoru budowlanego rozpatrzyły w niniejszej sprawie w sposób wnikliwy wszystkie dowody znajdujące się w aktach sprawy, w tym przedstawione przez poprzedniego właściciela budynku orzeczenie techniczne z września 2001 r., w którego wnioskach znajduje się stwierdzenie; "budynek w niniejszym stanie nie jest zagrożony katastrofą budowlaną." "Notatka służbowa" z dnia 23 lipca 2003 r. innego rzeczoznawcy budowlanego dopatruje się sprzeczności miedzy tym twierdzeniem a zakresem niezbędnych robót zawartych w punkcie 3.0 orzeczenia, jednakże poszerza ich zakres. Organ wskazał także, że postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe z uwagi na zamiar właściciela rozebrania obiektu w nieokreślonym czasie. Podkreślono, iż właściciele budynku od 2001 r. nie podjęli żadnych działań mających na celu opróżnienie przedmiotowego budynku w celu przystąpienia do jego rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisem art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Przepis ten stwarza organowi administracji możliwość skutecznego zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego, zgodnego z przepisami rozdziału 6 Prawa budowlanego, zwłaszcza egzekwowania art. 61 tej ustawy, stanowiącego, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (por. E. Radziszewski: Prawo budowlane – przepisy i komentarz, W-wa 2005 r., LexisNexis). Adresatem decyzji, o jakiej mowa w art. 66 Prawa budowlanego, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, ze Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. między innymi wyrok NSA 14.07.1998, IV SA 1420/96, LEX nr 43224). Z akt sprawy bezspornie wynika, iż przedmiotowy obiekt przy [...] w G. był w stanie wymagającym wykonania określonych prac w celu przywrócenia jego funkcjonalności. Skarżący tego, co do zasady nie kwestionuje. Kwestionowana jest bowiem jedynie konieczność wykonania tych prac w obliczu planowanej przez Spółkę rozbiórki tego obiektu. Wskazać jednak należy, iż decyzja organu odwoławczego, wydana w sierpniu 2003 r., i nakazująca wykonanie określonych prac w celu przewrócenia stanu zgodnego z prawem ma na celu przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa mieszkających w tym obiekcie ludzi. Samo planowanie rozbiórki tego obiektu nie może pozbawiać mieszkających w tym budynku ludzi prawa do mieszkania w obiekcie nie zagrażającym ich bezpieczeństwu. Planowana rozbiórka nie może być także podstawą do istnienia obiektu, którego stan techniczny jest niezgodny z prawem. Skarżąca jako termin rozbiórki wskazuje przełom lat 2003 i 2004, a więc co najmniej półroczny dla zamieszkujących w tym budynku osób w stosunku do daty wydania zaskarżonych rozstrzygnięć. A, powołując się na orzeczenie rzeczoznawcy budowlanego wywodzi, iż stan budynku nie grozi katastrofą budowlaną. Katastrofą budowlaną jest bowiem jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Nie każde jednak zdarzenie, którego następstwem może być zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego musi być katastrofa budowlaną. Takim zagrożeniem może być także np. grzyb znajdujący się w zamieszkanych pomieszczeniach, awaria instalacji, uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany, czy uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami, np. oderwanie się dachówki, parapetu, złamanie schodów ect. Prawo budowlane w opisanym wyżej zakresie ma również pełnić funkcję ochronną dla mieszkańców budynków, których stan techniczny jest nieodpowiedni, a których właściciele nie wypełniają obowiązków nałożonych na nich art. 61 Prawa budowlanego. Wskazać w tym miejscu również należy, iż sąd administracyjny ocenia zgodność decyzji na dzień jej wydania, a nie na przyszłość. Postępowanie w niniejszej sprawie nie było zatem bezprzedmiotowe, albowiem w dniu wydania zaskarżonych rozstrzygnięć przedmiotowy obiekt budowlany stał, był w określonym stanie technicznym, zamieszkiwali w nim ludzie, a ponadto właściciel nie podjął nawet najmniejszych kroków w celu urzeczywistnienia ich przeprowadzki, a w następstwie wykonania jego rozbiórki. Zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia w materiale znajdującym się w aktach sprawy. Organ prawidłowo prowadził postępowanie. Znajdująca się w aktach sprawy "notatka służbowa", a nie jak wskazuje skarżąca opinia rzeczoznawcy, mogła mieć dla organu mniejsze znaczenie, niż orzeczenie techniczne budynku mieszkalnego, opracowane przez osobę uprawnioną, będące dokumentem. Stan przedmiotowego budynku wynikał nie tylko jednak z tego orzeczenia, ale również z protokołu oględzin sporządzonego w dniu 21 sierpnia 2001 r. Organ dokładnie wyjaśnił skarżącej, iż wskutek stwierdzenia okoliczności wskazanych w art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego był on zobligowany do zastosowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie była to bowiem kwestia dowolnej oceny organu, ale bezwzględnego nakazu określonego działania sformułowanego przez ustawodawcę. Ponadto skarżąca była powiadamiana o każdej fazie postępowania i brała czynny w nim udział. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.