II SA/Gd 137/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. C., M. C. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 21 listopada 1996 r. nr 119/XXVI/96 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym solidarnie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczonego wpisu sądowego. Ł. C. i M. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę nr 119/XXVI/96 Rady Gminy Somonino z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie uchwalenia zmiany do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino dotyczącej działki nr [...] położonej we wsi R. (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego z 1997 r. nr 43 poz. 146). Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 7 marca 2025 r. wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, a ponadto do wskazania, czy przed wniesieniem skargi z dnia 30 stycznia 2025 r. zwracali się do Rady Gminy Somonino z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Odrębnym zarządzeniem z tej samej daty wezwano skarżących solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwania zostały doręczone każdemu ze skarżących w dniu 11 marca 2025 r. (vide: k. nr 34 i 35 akt), a zatem 7-dniowy termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął w dniu 18 marca 2025 r. Pismami z dnia 12 marca 2025 r. każde ze skarżących wskazało swój numer PESEL, poinformowało, że nie zwracało się do Rady Gminy Somonino z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą i wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto, w dniu 12 marca 2025 r. na rachunek tutejszego Sądu wpłynęła kwota 300 złotych tytułem wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Co do zasady skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu (art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a.), natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie (art. 53 § 2a p.p.s.a.). Podstawą wniesienia skargi na akt prawa miejscowego jest art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powyżej przywołane przepisy art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 u.s.g. zostały znowelizowane na mocy art. 9 pkt 2 lit. a) i b) ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) z dniem 1 czerwca 2017 r. Do 31 maja 2017 r. art. 52 p.p.s.a. stanowił bowiem, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). Natomiast zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu do 31 maja 2017 r.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. II OPS 2/07 (orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśniono, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarga taka jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Powyższe zestawienie historycznego brzmienia powołanych przepisów oraz ich obecnej wersji jest kluczowe w niniejszej sprawie z uwagi na treść przepisu przejściowego w ww. ustawie nowelizującej z 2017 r. W art. 17 ust. 2 p.p.s.a. wskazuje ona bowiem, iż przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym tą ustawą, oraz m.in. przepisy u.s.g. w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. Tymczasem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Somonino z 1996 r., a więc niewątpliwie taka, która została uchwalona, ogłoszona i weszła w życie przed 31 maja 2017 r. W konsekwencji w przypadku tego aktu należało zastosować przepisy w brzmieniu historycznym, z których wynika obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu. Jak bezspornie wynika z okoliczności niniejszej sprawy ani skarżąca ani skarżący nie wystosowali takich wezwań do Rady Gminy Somonino. Zatem oboje skarżący nie spełnili warunku wniesienia skargi po wyczerpaniu dostępnych środków zaskarżenia. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w punktach 1-5a – przyp. Sądu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skoro warunkiem sensu stricto skutecznego złożenia skargi jest jej wniesienie po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu, a przepisy nie przewidują możliwości konwalidacji takiej skargi, to jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (T. Woś, M. Romańska [w:] H. Knysiak-Sudyka, T. Woś, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 58.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie pierwszym. Natomiast stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie drugim Sąd z urzędu zwrócił skarżącym solidarnie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.