II SA/Gd 1377/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2003r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 22 maja 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 37 ust. 2, ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w sprawie samowolnej zabudowy działki nr [...] położonej w K.B. (numer mapy 3) gmina K. nakazał M.G. rozbiórkę: - obiektu budowlanego pełniącego funkcję domku letniskowego konstrukcji drewnianej o powierzchni zabudowy [...] m2 na stopach betonowych, wybudowanego w 1994r., - ustępu konstrukcji drewnianej o wym. 0.80x0.90[m] wybudowanego w 1993r., obiektów wzniesionych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K.B. (numer mapy 3) gmina K.. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z tym, że przedmiotowe obiekty zostały pobudowane na działce nr [...] w K.B. (numer mapy 3) gmina K. przed l stycznia 1995 r. do prawidłowego rozpatrzenia postępowania ma zastosowanie ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku. Organ podkreślił, że na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 3), zaś budowę obiektów budowlanych można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 §1. W ocenie organu nakaz rozbiórki lub przyjęcie na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy można zastosować wówczas, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w treści art. 37 ust l. W wyniku przeprowadzonych oględzin w terenie w dniu 04.09.2000 r. oraz o dowody zebrane w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ stwierdził, że w/w obiekty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Ponadto organ wyjaśnił, iż teren na którym położona jest przedmiotowa działka, leży na terenie [...], na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenie Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dziennik Urzędowy Województwa Nr 27, póz. 139 z późn. zmianami). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.G.. W uzasadnieniu wskazała, iż nabywając działkę nr [...] w 1993r. od Spółdzielni "A" w J. zapewniano ją, że w następnym roku działki zostaną przekwalifikowane na działki rekreacyjne. Podkreśliła także, że przy zakupie w/w działki nie było żadnej informacji o granicach P.K. Decyzją z dnia 26 sierpnia 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji podtrzymując jego argumentację. Wskazał również, że jak wynika z ustaleń wizji lokalnej dokonanej w dniu 04.09.2000r. w/wym. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową powstał na w/w działce w 1994r. a drewniany ustęp powstał w 1993r. - oba obiekty bez wymaganego prawem (art.28 prawa budowlanego z 1974r.) pozwolenia na budowę. Ponadto odnosząc się do argumentów wniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że uwzględnienie Rozporządzenia Wojewody Nr 5/1994 z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu, wbrew przekonaniu odwołującej M.G. nie stanowi "działania prawa wstecz". Wynika to wprost z przepisu art. Prawa budowlanego z 1974r., w którym jedynie pierwsza przesłanka odnosi się do przepisów obowiązujących w okresie budowy (budowa niezgodna z przepisami, czyli bez pozwolenia). Każda inna przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. W ocenie organu istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten kto się jej dopuścił ryzykował (wg. stanu prawnego sprzed 01.01.1995r.), iż druga przesłanka do nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu. Zatem wpisanie danego terenu do obiektów szczególnie chronionych powoduje, że również w przypadkach wcześniejszych samowoli budowlanych organ obowiązany jest uwzględnić wprowadzone ustalenia (zakazy i ograniczenia) wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła M.G., zarzucając jej rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego oraz zasad praworządności. W uzasadnieniu skarżąca podniosła takie same argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto wskazała, iż domek na w/w działce postawiła przed wejściem w życie nowej ustawy prawo budowlane, gdyż jak twierdzi wiedziała, że będzie ono rygorystyczne bo projekty ustawy były znane przed jej uchwaleniem. Skarżąca podniosła również, iż była pewna, że jeżeli plan zagospodarowania zostanie zmieniony to uzyska ona legalizację budynku na podstawie starych przepisów. Wskazała również, że nie miała ona możliwości wglądu do akt sprawy oraz wypowiadania się w toczącej się sprawie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 97 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, gdyż organ administracyjny nie naruszył prawa. Jest w sprawie bezsporne, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały posadowione i wybudowane na przełomie lat 1993/1994r.. Zatem zgodnie a art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.) przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). Przepis art. 37 ust.1 pkt.1 tej ostatniej ustawy przewidywał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Zatem w przypadku stwierdzenia zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek na organ nadzoru budowlanego nałożony został obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Analiza okoliczności sprawy pozwala na stwierdzenie, że obiekty budowlane wybudowane przez skarżącą na działce położonej w K.B. w gminie K. spełniają przesłankę zarówno niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy jak i znajdowania się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego przewidywało w par.44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z par. 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynikało, że pozwolenia na budowę nie wymagała: - budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, - pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie par.4 ust.1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. W okolicznościach sprawy sporne obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości skarżącej, nietrwale połączone z gruntem, mają charakter budynków tymczasowych i wymagały pozwolenia na budowę na podstawie powołanych wyżej przepisów. W tym kontekście pozostaje bez znaczenia argument skarżącej co do tego, że rozpoczęła budowę w/w obiektów gdyż została zapewniona przez Urząd Gminy w K., że przeznaczenie działki w planie zagospodarowania przestrzennego zostanie zmienione na cel rekreacyjny. Istnienie samowolnie wzniesionych przez skarżącą obiektów budowlanych narusza także ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka skarżącej o numerze geodezyjnym [...] położona w miejscowości K.B. leży na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody oraz Rozporządzenie Wojewody Gdańskiego nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego Nr 27 poz.139 z późn. zm.), zmienione Rozporządzeniem Wojewody nr 11/98 z dnia 3 września 1998r. Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 6 w/w rozporządzenia na przedmiotowym terenie zabrania się lokalizowania i budowy nowych domków letniskowych i nowych ogródków działkowych. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracyjny zobowiązany jest do zbadania istnienia ustawowych przesłanek rozbiórki. Brzmienie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974r. nie pozostawia organom administracji uznania w zakresie stosowania sankcji określonej tym przepisem, lecz przeciwnie obliguje do nakazania rozbiórki, o ile wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo organy administracyjne w rozpoznawanej sprawie stwierdziły zaistnienie przesłanek rozbiórki z art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 24 października 1974r., zastosowanego w związku z art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 7 lipca 1994r., wobec czego zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 1992r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako niezasadną oddalił.