II SA/Gd 1382/03
WyrokWSA w Gdańsku2004-03-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Przybielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy przymusowej, który nie obejmuje pełnego miesiąca, może być podstawą do przyznania świadczenia pieniężnego zgodnie z ustawą o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne przysługuje w wysokości 0,5% przeciętnego wynagrodzenia za każdy pełny miesiąc trwania pracy przymusowej. Okresy pracy, które nie obejmują pełnego miesiąca, nie mogą być zaliczone do podstawy wymiaru świadczenia, nawet jeśli dotyczą okresu deportacji.Stan faktyczny
Skarżący S. D. domagał się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ administracji przyznał świadczenie za 17 pełnych miesięcy pracy, odmawiając przyznania go za niepełny miesiąc marca 1945 r. Skarżący zakwestionował odmowę, twierdząc, że pracował do 10 marca 1945 r. i że jego kolega otrzymał świadczenie za 18 miesięcy. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Przybielski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi S. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 20 sierpnia 2003r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę.
II SA/Gd 1382/03
UZASADNIENIE
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją, z dnia 12 maja 2003r., na podstawie art. 1 ust 1 i art. 4 ust 1 i 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) przyzna! S. D. uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z tytułu deportacji do pracy przymusowej na teren III Rzeszy za okres od października 1943r. do lutego 1945r., tj. łącznie za okres 17 miesięcy oraz orzekł o odmowie przyznania tych uprawnień w pozostałej części.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że S. D. udokumentował okoliczności dotyczące deportacji do pracy przymusowej w okresie od października 1943r. do lutego 1945r., to jest łącznie za 17 miesięcy. Stosownie do art. 3 ust 1 ustawy świadczenie przysługuje w wysokości 0,5% przeciętnego wynagrodzenia (...) za każdy pełny miesiąc trwania pracy. W tej sytuacji żądanie obejmujące kolejny, niepełny miesiąc trwania pracy przymusowej jest nieuzasadnione.
S. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zakwestionował odmowę przyznania mu świadczenia za kolejny miesiąc pracy przymusowej oraz wyrażał wątpliwości, co do tej treści rozstrzygnięcia, która dotyczyła odmowy uwzględniania żądania w całości.
Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 29 sierpnia 2003r. utrzymał w mocy własna decyzję z dnia 12 maja 2003r. Organ administracji wskazał, że z relacji S. D. wynika, że był on deportowany pod koniec września 1943r. i pracował przy kopaniu okopów w rejonie Olsztyna do 10 marca I945r. W tej sytuacji brak było podstaw do zaliczenia do okresu pracy przymusowej miesiąca marca 1945, gdyż praca ta nie obejmowała pełnego miesiąca.
S. D. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił, że nie składał pisemnej relacji, iż przy kopaniu okopów był jeszcze w rejonie Olsztyna do 10 maca 1945r. Skarżący wywodził, że 10 marca 1945r. był już w domu, wobec czego decyzja jest bezzasadna. Skarżący powoływał się ponadto na tę okoliczność, że jego kolega K.. S. otrzymał całe odszkodowania w kwocie 6046,58 zł., gdyż zaliczono mu okres deportacji do pracy przymusowej w wymiarze 18 miesięcy. Na tę okoliczność załączył kserokopię decyzji dotyczącej K. S.. Skarżący wywodził, że Kierownik Urzędu sfałszował jego okres pracy przymusowej i świadomie odmawia mu przyznani a jednorazowego świadczenia w takiej samej wysokości.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ administracji wskazał, że S. D. zwrócił się o przyznanie mu uprawnień do świadczenia pieniężnego za pracę na terenie Prus Wschodnich w okresie od końca września 1943r do marca 1945r. Zaskarżoną decyzją nie zaliczono mu pracy po dniu 10 marca 1945r., gdyż nie obejmowała ona pełnego miesiąca i nie mogła być uznana za pracę przymusową. Skarżący potwierdza w swojej skardze, iż 10 marca 1945r. znajdował się w domu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem; 1 stycznia 2004 r, i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 ust 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym (...) świadczenie to przysługuje w wysokości 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia (...) za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2.
W świetle tego przepisu prawa jednym z niezbędnych elementów decyzji winno być ustalenie, okresu pełnych miesięcy wykonywania pracy przymusowej, która jako represja stanowi podstawę wysokości świadczenia.
Z załączonego do akt sprawy przez skarżącego zaświadczenia ZUS z dnia 11 maja 1998r wynika, że na podstawie złożonych przez S. D. dowodów zaliczono mu okres pracy przymusowej, wykonywanej na rzecz hitlerowskich Niemiec w czasie II Wojny Światowej od dnia 30 września 1943r. do 3 marca 1945r., tj. łącznie przez okres pełnych 17 miesięcy. ( k. 7). W relacji uzupełniającej S. D. z 7 maja 1998r. (k organu) wskazał on, że pod koniec września 1943r. został wysłany na przymusowe robotą
teren Prus Wschodnich. Pracę tę wykonywał do około połowy stycznia 1945r., gdy ruszyła ofensywa sowiecka. Skarżący podaje: "gdy około połowy stycznia 1945r. ruszyła ofensywa sowiecka, cofaliśmy się w kierunku Gdańska, po drodze oczyszczaliśmy szyny i koleje. Koniec stycznia 45r. zwolniono nas z Gdańska do domu".
W świetle powyższych dokumentów oraz relacji samego skarżącego oczywiste jest, że okres marca 1945r. nie mógł mu być zaliczony do okresu pracy przymusowej. Ponadto z relacji powołanych przez niego świadków jednoznacznie wynika, że prace przymusowe wykonywane były w Prusach Wschodnich do nadejścia frontu, tj. najdalej do lutego 1945r. (k. 3-4 akt).
Uwzględniając również tą okoliczność, że wywiezienie do pracy przymusowej nastąpiło pod koniec września 1943r., to brak było podstaw do zaliczenia skarżącemu, jako okresu pracy przymusowej zarówno września 1943r., jak i marca I945r.
Podstawą decyzji administracyjnej są ustalenia organu dokonane w konkretnej sprawie administracyjnej. Z akt sprawy niniejszej wynika, że maksymalny okres pracy przymusowej skarżącego nie przekraczał 17 miesięcy. Przyjęcie innego okresu w decyzji dotyczącej K. S. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż Sąd nie jest uprawniony do oceny legalności innej ostatecznej decyzji administracyjnej, nie będącej przedmiotem skargi.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Skarga w niniejszej sprawie, zgodnie z wnioskiem S. D. dnia 27 stycznia 2004r. (k. 17 akt sprawy), wobec braku sprzeciwu organu administracji została rozpatrzona w trybie uproszczonym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło