II SA/Gd 1389/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 20 lutego 2002r. Nr [...] orzekającej o odmowie przyznania K. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż K. K. zarejestrowany jest jako bezrobotny w PUP w Ś. od dnia 3 grudnia 2001r., nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych dniem 11 grudnia 2001r. Wnioskiem dnia 7 stycznia 2002r. wystąpił o ustalenie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia 20 lutego 2002r. organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od w/w decyzji strona wniosła o zaliczenie okresu pracy w warunkach szkodliwych. Organ odwoławczy wskazał, że ponieważ strona nie udokumentowała okresów uprawniających do zasiłku wymaganych przez ustawodawcę, dla mężczyzny 30 lat w tym co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych, nie zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. K. K. złożył skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię poprzez uznanie, że dostarczone świadectwo pracy nie spełnia wymogów określonych w odrębnych przepisach oraz niewyjaśnieni wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to jest wydanie niekorzystnej decyzji jeszcze przed otrzymaniem przez skarżącego informacji z archiwum o swoim zatrudnieniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż okres pracy w warunkach szczególnych od 11 listopada 1974r. do 29 lutego 1992r. nie został potwierdzony świadectwem pracy przez pracodawcę, lecz przez Archiwum Wojsk Lądowych, a więc organ nieuprawniony do wydawania tego rodzaju świadectw pracy, a zaświadczenie wydane przez te Archiwum nie podaje czy strona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała tę pracę oraz rozbieżności z zapisem w świadectwie pracy z dnia 29 lutego 1992r. wystawionym przez Wojskowy Zakład Remontowo-Budowlany w G., z którego wynika, iż skarżący korzysta! z urlopu bezpłatnego w w/w okresie pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Niniejsza sprawa na wniosek skarżącego złożony w dniu 18 maja 2004r. rozpatrzona została w trybie uproszczonym - stąd też Sąd w oparciu o art. 119 § 1 pkt. 2 cytowanej ustawy rozpatrzył skargę na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż jeżeli w dniu rejestracji dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to w konsekwencji już z tą chwilą powstaje jej uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Realizacja tego prawa jednak jest zależna od woli uprawnionego, który powinien złożyć wniosek o zasiłek przedemerytalny. Przyznanie tego zasiłku zatem nie zależy od uznania organu, ale od spełnienia przez bezrobotnego ustawowych przesłanek. Niemożność: wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia. Według stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie skarżący już w dniu rejestracji (3 grudnia 2001r.) spełniał wymagania w kwestii stażu pracy do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego ( 30 lat pracy, w tym 15 lat w warunkach szczególnych), mimo że organ nie uznał stronie jednego z posiadanych świadectw pracy i odmówił jej przyznania zasiłku przedemerytalnego, K. K. mógł skutecznie dochodzić uznania go za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 4 stycznia 2002r. skarżący złożył oświadczenie, gdzie wskazał, iż świadectwo o pracy w warunkach szkodliwych może dostarczyć dopiero po około 10 miesiącach, gdyż taką odpowiedź otrzymał z archiwum. Organ I instancji w dniu 20 lutego 2002r. wydał decyzję odmawiającą przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego, zaś organ odwoławczy utrzymał przedmiotową decyzję w mocy. Skarżący w dniu 4 maja 2004r. przedłożył do akt sądowych kserokopię świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach od 17 lutego 1975r. do 29 lutego 1992r. W tej sytuacji uznać należy, iż w dniu rejestracji - w sensie materialnoprawnym -skarżący spełniał już ustawowe warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, ponieważ okres ten miał już ''wypracowany", nie mógł tylko tego udowodnić, gdyż początkowo nie mógł uzyskać prawidłowego świadectwa pracy. Przedkładając nowe świadectwo pracy, wykazał, że spełniał już wcześniej wymagania określone w art. 371 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Sąd stoi na stanowisku, że jeśli w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych osoby te spełniają warunki materialnoprawne określone w art. 37j ust. 1 ustawy, a więc mają okres zatrudnienia uprawniający do zasiłku przedemerytalnego, lecz nie mogą jedynie tego udowodnić (likwidacja zakładów pracy, ogromne trudności z uzyskaniem świadectw pracy z okresu 20 czy 30 lat, długotrwałe poszukiwania dokumentów w archiwach itp.), to są to kwestie wyłącznie dowodowe o charakterze procesowym, które nie mogą przesądzać o braku samego prawa. Stąd też w sytuacji, w której bezrobotni już w dniu pierwszej rejestracji spełniają warunki do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego ze względu na posiadany staż pracy ( czy też wykonywania tej pracy w szczególnych warunkach), lecz odmówiono im przyznania tego prawa, ponieważ z powodu trudności z uzyskaniem odpowiednich świadectw pracy nie byli w stanie udowodnić, po uzyskaniu stosownych dokumentów nie mają potrzeby składania nowego wniosku o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Przyznać należy, iż w dacie wydawania zaskarżonych decyzji były one zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Ponieważ okoliczności podnoszone w skardze mogły stanowić podstawę wznowieniową Sąd opierając się na zasadzie prawdy obiektywnej określonej w art. 7 Kpa, orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody [...]. W niniejszej sprawie zastosowanie wyżej wskazanej zasady postępowania sprowadza się do tego, iż w sytuacjach, w których w toku postępowania sądowego nastąpiły zdarzenia mogące w sposób zasadniczy wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji i uwzględnienie nowych okoliczności. Stanowisko formalistyczne, według którego decyzja winna być oceniana według stanu faktycznego istniejącego w dniu jej wydania, w przypadku zmiany tego stanu faktycznego prowadziłoby do utrzymania w mocy takich rozstrzygnięć, które w nowych okolicznościach, powstałych jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego, byłyby sprzeczne z prawem. W ocenie Sądu organ II instancji winien mieć na względzie powyżej wskazaną argumentację przy ponownym rozpatrywaniu sprawy i ustalić pozostałe przesłanki uprawniające do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sąd nie podejmował rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 wyżej powołanej ustawy z uwagi na treść zaskarżonej decyzji.