II SA/Gd 1391/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-06-21

Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Jolanta Górska, Krzysztof Retyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, które nastąpiło po zakończeniu budowy, organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a Prawa budowlanego, czy też zastosowanie znajdą przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczące doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, które nastąpiło po zakończeniu budowy, nie stosuje się art. 36a Prawa budowlanego w celu uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zamiast tego, właściwy organ nadzoru budowlanego powinien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Dopiero po wykonaniu tych obowiązków inwestor będzie musiał uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazała spółce A Sp. z o.o. przedłożenie projektu powykonawczego w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta była konsekwencją odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku z powodu istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. Inwestor (P. S.) wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów poprzez nie nałożenie obowiązku uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, a następnie P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Marta Went, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. II SA/Gd 1391/02 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 marca 2002 r.. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i art. 51 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał A Sp. z o.o. w Ś. przedłożenie w terminie do dnia 31 lipca 2002 r.: . projektu powykonawczego (wszystkich branż) robót budowlanych, wykonanych z odstępstwem od warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia 23 czerwca 2000 r.. zawierającego ocenę. czy wszystkie prace budowlane wykonano zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, uzgodnionego z rzeczoznawcami do spraw sanitarnych, zabezpieczeń przeciwpożarowych i rzeczoznawcą BHP w celu doprowadzenia robót wykonanych na posesji przy ul. [...] w Ś. do stanu zgodnego z przepisami prawa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że ostateczną decyzją Burmistrza z dnia 31 grudnia 2001 r.. odmówiono ww A wydania pozwolenia na użytkowanie części budynku znajdującego się na działce nr 677/6 przy ul. [...] w Ś.. Przyczyną odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie było ustalenie, że roboty budowlane przy adaptacji przedmiotowego budynku wykonano z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę. Opis oraz charakter odstępstw od tych warunków szczegółowo opisano w przywołanej decyzji Burmistrza z dnia 31 grudnia 2001 r. Powołując się na przepis art. 59 ust 5 cyt. Prawa budowlanego organ administracji wskazał, że w przypadku odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego nie spełniającego wymagań określonych wart. 57 ust 1-4 przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio. Uzasadniało to w ocenie PINB nałożenie na inwestora określonych wyżej obowiązków. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. S., zarzucając naruszenie przepisów art. 51 ust 1 pkt 2. art. 36 a ust 1 w zw. z art. 59 ust .5 Prawa budowlanego z uwagi na nie nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania odrębnej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w oparciu o przepis art. 36 a Prawa budowlanego. Odwołujący się wywodził, że w przypadku istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę inwestor zobowiązany jest do uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Skoro w sprawie jest bezsporne, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, to winien być na niego nałożony również obowiązek, w trybie art. 36 a Prawa budowlanego, uzyskania decyzji o zmianie tego pozwolenia. Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dniu 24 kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania PWINB wskazał, ze przepis art. 36a Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, gdy odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę nie zostało jeszcze dokonane. Natomiast istotne samowolne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, przy ocenie, iż może być ono zalegalizowane powoduje, iż sprawa jest w dalszym ciągu prowadzona przez właściwe organy nadzoru budowlanego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji na inwestora nakłada się obowiązki doprowadzenia samowoli do stanu zgodnego z prawem. Natomiast przepis art. 36a ust 1 ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy inwestor zamierza dokonać odstępstwa od warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez przedłożenie zamiennego projektu budowlanego. Kwestia utraty mocy prawnej pozwolenia na budowę należy do właściwości organów administracji architektoniczno - budowlanej i może być przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu. P. S. wniósł skargę do Sądu, w której ponawiając zarzuty odwołania, wywodził, że błędny jest pogląd, iż przepis art. 36a Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy inwestor nie dokonał jeszcze istotnego odstępstwa od projektu budowlanego lub innych warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze podniesiono również, że pogląd ten jest rażąco sprzeczny z przepisami art. 36a oraz 59 ust 5 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Oz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W sprawie jest bezsporne, iż w toku prowadzonych prac budowlanych inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków zawartych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Opis oraz charakter odstępstw od tych warunków szczegółowo opisano w decyzji Burmistrza z dnia 31 grudnia 2001 r., którą odmówiono A Sp. z o.o. w Ś. wydania pozwolenia na użytkowanie części budynku znajdującego się na działce nr 677/6 przy ul. [...] w Ś.. Zgodnie z art. 36a Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. 2. W przypadku naruszenia przepisu ust. 1, właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Jednakże nie jest dopuszczalne uchylenie na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na budowę w razie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, w sytuacji, w której budowa została już zakończona. (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 r., sygn. akt I S.A./Gd 13 76/99, M.Prawn. 2002/19/868). Zarzut skarżącego w tym zakresie jest w całości nieuzasadniony. Ponadto kwestia uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę pozostaje w wyłącznej kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, podczas, gdy sprawa konsekwencji odstąpienia od pozwolenia na budowę będzie zawsze kontynuowana przez organy nadzoru budowlanego (por. także uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPS 9/01, ONSA 2002/2/59). Stosownie do art. 50 ust 1 pkt 3 w przypadkach innych niż określone wart. 48 (a więc przypadkach realizacji obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Postanowienie to traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa wart. 51 ust. 1. Art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że przed upływem terminu ważności postanowienia. właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Ust. 5 art. 59 ustawy stanowi, iż właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1. wart. 57 ust. 1-4 lub wart. 58. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio. Inwestorowi nie można bowiem uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę lub do stanu zgodnego z prawem. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji i nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego). Słusznie zatem w sprawie niniejszej organ administracji, wobec ustalenia istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy realizacja obiektu została już zakończona. nałożył na inwestora obowiązek dokonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót wykonanych na posesji przy ul. [...] w Ś. do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji inwestor. po dokonaniu nałożonych na niego obowiązków będzie zobowiązany do uzyskania. w odrębnym postępowaniu, decyzji administracyjnej o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 55 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło