II SA/Gd 1397/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-09-28
Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch, Jolanta Górska, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać postanowienie o niedopuszczalności wniesienia odwołania, czy też powinien rozpoznać merytorycznie odwołanie w celu ustalenia interesu prawnego strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który ma ustalić, czy strona ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu pierwszej instancji, powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie. Jeśli po rozpoznaniu odwołania organ uzna, że strona nie ma interesu prawnego, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie postanowienie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania ogranicza możliwość jego zaskarżenia w trybie nadzwyczajnych postępowań administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, podnosząc, że nie wyrażają zgody na zmianę użytkowania części działki oraz że nie została zagwarantowana służebność drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie mają interesu prawnego. Skarżący zaskarżyli to postanowienie do sądu, argumentując, że mają interes prawny ze względu na przekształcenie działki sąsiedniej na drogę dojazdową.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska,, Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.), Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J., K. i W. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 marca 2001 r. sygn. akt [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie projektu podziału 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądzą od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 26 października 2000 r. nr [...] Prezydenta Miasta zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w S. przy ul. M. oznaczonej jako działka nr [...], kart mapy nr [...], utworzonej poprzez podział, który został zatwierdzony decyzją ostateczną nr [...] z dnia 18 września 2000 r.
J., K. i W. T. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.
W uzasadnieniu podnieśli, iż nie wyrażają zgody na zmianę rodzaju użytkowania części działki [...] z Ba na B oraz to, że nie została zagwarantowana służebność drogi dla działek [...] i [...].
Postanowieniem z dnia 1 marca 2001 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania z uwagi na to, iż odwołujący się nie mają interesu prawnego w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu Organ II instancji stwierdził, iż stroną o podział nieruchomości nie są właściciele sąsiednich nieruchomości co wynika z ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z zacytowanych tez orzeczeń.
W skardze do NSA skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzili, iż Organ II instancji nie wziął pod uwagę przekształcenia działki [...] na drogą dojazdowa do osiedla na terenie działki [...] w odległości 2 metry od okna ich domu. Ten fakt ich zdaniem uzasadnia twierdzenie, iż mają interes prawny w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisk.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż te, na które wskazują skarżący.
Organ II instancji naruszył formę rozstrzygnięcia dotyczącą ustalenia czy odwołujący ma interes prawny w zaskarżeniu orzeczenia organu pierwszej instancji, przez wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. o niedopuszczalności odwołania.
Sąd podziela pogląd wyrażony w literaturze oraz w orzecznictwie, iż dla ustalenia zasadności twierdzeń odwołującego się, że wydana decyzja narusza jego interes prawny lub obowiązek bądź też, że żąda on czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, organ powinien rozpoznać odwołanie. Jeżeli organ odwoławczy, w wyniku rozpoznania odwołania, uzna bezzasadność twierdzeń odwołującego się co do interesu prawnego, powinien decyzją umorzyć postępowanie odwoławcze na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym nie rozpoznaje samego odwołania, lecz rozpoznaje sprawę administracyjną od początku. Dla oceny, czy odwołujący się ma w sprawie przymiot strony, niezbędne jest bowiem dokonanie w postępowaniu odwoławczym analizy przymiotu strony pod kątem materialnoprawnego stosunku odwołującego się do przedmiotu sporu w oparciu o akta administracyjne Organu I instancji. Tym samym ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez Organ I instancji wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 k.p.a.
Wprawdzie sytuacja procesowa w przypadku wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania lub decyzji o umorzeniu postępowania jest taka sama, bowiem obydwa rozstrzygnięcia podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, jednakże w stosunku do postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. nie będą miały zastosowania podstawy do jego eliminacji w trybie nadzwyczajnych postępowań administracyjnych określonych w przepisach art. 145 - 152 k.p.a. oraz art. 156 - 159 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póż. zm.). O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło