II SA/Gd 1399/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Marta Went po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2001 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 kwietnia 2000 r., nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. K. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania II SA/Gd 1399/01 UZASADNIENIE Prezydent Miasta decyzją z dnia 28 kwietnia 2000 r., na podstawie art. 142 w związku z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) oraz art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. K., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr (k.m. 51), stanowiącej obecnie własność Gminy Miasta. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w G. od 1988 r. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z tej przyczyny zwrot przedmiotowej nieruchomości nie jest zdaniem organu możliwy. Odwołanie od tej decyzji wniosła K. K., wskazując, że rozpatrując jej sprawę naruszono art. 7 k.p.a., jak również przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca akcentowała tę okoliczność, że odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z tej przyczyny, że jest na niej ustanowione wieczyste użytkowanie może nastąpić dopiero wtedy, gdy "w drodze dostępnych środków prawnych przeszkoda ta nie została usunięta". Odwołująca się wskazywała, iż ustanawiając na przedmiotowej nieruchomości wieczyste użytkowanie na rzecz Spółdzielni organy administracji naruszyły art. 47 ust 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Wojewoda decyzją z dnia 16 marca 2001 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 9a i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jego podjęcia. Skargę na tę decyzję wniosła K. K., ponawiając zarzuty odwołania. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz, 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W sprawie niniejszej jest bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość, położona w G. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr (k.m. 51), po komunalizacji mienia Skarbu Państwa, stanowiła własność Gminy Miejskie, co potwierdza wpis w KW nr, prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. Powstaje zatem zagadnienie prawne, czy Prezydent Miasta, wykonujący zadanie Starosty Powiatu był uprawniony do rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej aktualnie własność Gminy Miejskiej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 stwierdził, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielając w pełni powyższe stanowisko oraz mając na uwadze okoliczność, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. nr 103, poz. 652), miasto G. jest miastem na prawach powiatu stwierdza, że istnieją podstawy do uwzględnienia skarg na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do przedstawionej wyżej wykładni przepisów prawa oraz zacytowanej wyżej uchwały NSA, Prezydent Miasta podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., zaś art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego zachodzi, gdy decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a. Uwzględniając skargę ze wskazanego wyżej powodu należy wyjaśnić na potrzeby dalszego postępowania przed organem administracji publicznej, że w uzasadnieniu powoływanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wyłączenie osoby prezydenta miasta od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy gminy niewładnym do działania i jako organ administracji publicznej staje się on niezdolny do załatwienia sprawy ( art. 26 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, jak wskazano w uzasadnieniu, będzie miał odpowiednie zastosowanie art. 26 § 2 k.p.a., czyli sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad prezydentem miasta (w tym przypadku przez wojewodę), z tym że organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na wskazanej wyżej podstawie prawnej, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.