II SA/Gd 140/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2006r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2007r. skarżący M. K. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We uzasadnieniu wniosku na formularzu PPF wskazał, iż nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych, ponieważ działalność gospodarczą prowadzi od niedawna i nie przynosi mu ona dochodów. Oświadczył, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem w wieku 8 lat. Posiada jedynie lokal użytkowy, innych nieruchomości nie posiada. Nie posiada także zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. W ocenie skarżącego jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika. Pismem z dnia 1 sierpnia 2007 r. (doręczonym w dniu 6 sierpnia 2007 r.), Sąd zobowiązał skarżącego do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: odpisów wszystkich złożonych przez niego zeznań podatkowych za rok 2006, a w przypadku ich nieskładania stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, dowodów potwierdzających wysokość aktualnego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (deklaracji PIT-5/5L za luty i marzec br.), zaś jeśli aktualnie wnioskodawca działalności nie prowadzi przedłożenia stosownego dokumentu na tą okoliczność, odpisów złożonego zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, itp.) oraz dokumentów obrazujących wysokość zobowiązań wobec ZUS i innych podmiotów, oraz oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych pojazdów mechanicznych w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów. Nie złożył także dodatkowych oświadczeń we wskazanym zakresie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 września 2007 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Nie przedłożył bowiem wskazanych w piśmie z dnia 1 sierpnia 2007 r. dokumentów, jak również nie złożył wymaganych oświadczeń, które pozwoliłyby na wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej. Sam zainteresowany uniemożliwił pełną ocenę swoich możliwości płatniczych. Sąd zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów lub oświadczeń w tym przedmiocie. W sprzeciwie skarżący domagał się uchylenia powyższego postanowienia jednocześnie wskazując, iż nie posiada żadnych dochodów i w związku z tym nie mógł przedłożyć do Sądu wymaganej dokumentacji, za którą trzeba zapłacić. Uwzględniając fakt, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zatem to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Sąd bowiem przyznaje prawo pomocy tylko w sytuacji gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma prawo zażądać od strony przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego gdy stwierdzi, że samo oświadczenie strony zawarte we wniosku jest niewystarczające dla oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) dokumentami źródłowymi, które w przypadkach budzących wątpliwości mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym, mogą być w szczególności: 1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; 2) wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) wypisy z rejestrów urzędowych; 4) odpis aktualnych bilansów; 5) zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; 6) zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. W niniejszej sprawie Sąd uznał zawarte we wniosku oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zobowiązał go do przedłożenia dokumentów źródłowych (w tym oświadczeń), które nie tylko pozwoliłyby na weryfikację zawartych w nim danych, ale także potwierdzałyby podnoszoną przez stronę we wniosku trudną sytuację finansową, w jakiej się znajduje. Wnioskodawca, pomimo wezwania nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Nie złożył także żądanych oświadczeń. W sprzeciwie podkreślił jedynie, iż nie posiada żadnych dochodów a przedłożenie dokumentacji wymaga nakładów finansowych. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy przyznaje się, gdy osoba zainteresowana wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.