II SA/Gd 140/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2006 r. Nr [...] w przedmiocie przeglądu ekologicznego postanawia odmówić M. K. przyznania prawa pomocy. M. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych, gdyż jego sytuacja materialna jest trudna. Komornik prowadzi egzekucję z jego majątku za zadłużenie w kwocie 15 000 zł w opłacie lokalu w B. W oświadczeniu co do stanu rodziny wskazał, iż ma na utrzymaniu syna w wieku 9 lat oraz roczną córkę. Posiada jedynie dwa lokale użytkowe, innych nieruchomości nie posiada. Zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 Euro skarżący nie posiada. W ocenie skarżącego jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych, gdyż nie posiada środków na bieżące utrzymanie siebie i dzieci. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy Sąd, pismem z dnia 14 maja 2008 r. (doręczonym stronie w dniu 3 czerwca 2008 r.), zobowiązał go do przedłożenia następujących dokumentów źródłowych: odpisów wszystkich złożonych przez niego zeznań podatkowych za rok 2006, a w przypadku ich nieskładania stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów z ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, dowodów potwierdzających wysokość aktualnego dochodu (poniesionej straty) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (deklaracji PIT-5/5L za marzec i kwiecień 2008 r.), zaś jeśli aktualnie wnioskodawca działalności nie prowadzi przedłożenia stosownego dokumentu na tą okoliczność, przedłożenia nakazu płatniczego dotyczącego należących do wnioskodawcy lokali użytkowych ze wskazaniem w jaki sposób obecnie te lokale są wykorzystywane, dokumentów obrazujących wysokość zadłużeń w odniesieniu do których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, wskazanie kto jest matką dzieci zamieszkujących razem ze skarżącym oraz podanie osiąganych przez nią zarobków, wskazanie czy od matki dziecka zasądzone zostały alimenty, czy też dobrowolnie łoży na utrzymanie dzieci, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżący w wyznaczonym terminie w/w dokumentów nie przedłożył. Nie złożył także dodatkowych oświadczeń we wskazanym zakresie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Z uwagi na fakt, że wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W niniejszej sprawie Sąd uznał zawarte we wniosku oświadczenie skarżącego za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych i zobowiązał go do przedłożenia dokumentów źródłowych (w tym oświadczeń), które nie tylko pozwoliłyby na weryfikację zawartych w nim danych, ale także potwierdzałyby okoliczności podnoszone przez stronę we wniosku, dotyczące trudnej sytuacji finansowej, w jakiej się znajduje. Pomimo zobowiązania skarżącego przez Sąd do przedłożenia dokumentacji źródłowej uchylił się on od jej doręczenia, nie uzasadniając też w żaden sposób powodów tej odmowy. Stwierdzić zatem należy, że sam zainteresowany uniemożliwili Sądowi pełną ocenę jego możliwości płatniczych. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezależnie od tego wskazać należy, że zaoferowane w treści formularza PPF dane nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Tym bardziej, że jak wynika z jego oświadczenia – skarżący jest właścicielem dwóch lokali użytkowych, z których czerpie pożytki. Skarżący jednak uchylił się od wykazania wysokości tych pożytków oraz pozostałych dochodów, jakie ewentualnie osiąga. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów, oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.