II SA/Gd 1412/03
WyrokWSA w Gdańsku2005-12-29
Skład orzekający: Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa polegające na braku zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Naruszenie prawa polegające na braku zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości w postępowaniu administracyjnym, w tym braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania i doręczenia decyzji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, sąd administracyjny powinien uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekając jednocześnie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący E. i W. I. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą warunków zabudowy dla budowy "magazynowo-grażowo-sprzętowego" oraz "rybakówki". W odwołaniu kwestionowali zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego i podnosili, że jeden z budynków został już wybudowany bez pozwolenia. Organ odwoławczy uchylił część decyzji organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa polegające na braku zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, orzekając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. I. oraz E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z 14 maja 2003 r., nr [...], 2/ orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Burmistrz Miasta decyzją z dnia 14 maja 2003 r. nr [...], rozpoznając wniosek M. Ch.-G., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na działce nr [...] budynku "magazynowo-grażowo-sprzętowego" oraz "rybakówki". Ustalając te warunki m.in. w punkcie trzecim decyzji, zatytułowanym "Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich", stwierdzono, iż projekt należy wykonać przy uwzględnieniu wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz wskazano obowiązki wynikające z przepisów o ochronie środowiska i o odpadach.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący E. i W. I., kwestionując zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budowy "rybakówki" i twierdząc, że drugi z obiektów budowlanych został już w 2002 r. bez wymaganego pozwolenia wybudowany.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 13 sierpnia 2003 r. nr [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej punktu trzeciego i w tym zakresie umorzyło postępowanie przed tym organem oraz utrzymało w mocy decyzję w pozostałym zakresie.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że uznał on, iż projektowane inwestycje nie są sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie do twierdzenia, iż jeden z projektowanych budynków został już w 2002 r. wybudowany organ odwoławczy ustalił, iż dwa budynki na terenie siedliska na działce nr [...] zostały wybudowane lub są budowane na podstawie pozwolenia na budowę, pozostałe zaś zostały wybudowane przed 1996 r. Wyjaśniając natomiast rozstrzygnięcie o uchyleniu części decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że treść punktu trzeciego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie znajduje uzasadnienia w art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
W skardze skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że może uwzględnić skargę uwzględniając naruszenie prawa, które w skardze nie zostało wytknięte.
Jedną z podstaw uwzględnienia skargi jest, jak wynika to z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego jest sytuacja, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Taka sytuacja miała miejsce w postępowaniu administracyjnym, w którym podjęto zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W decyzji organu pierwszej instancji, w tak zwanym rozdzielniku, napisano, że otrzymują ją "strony ustalone w toku postępowania". W toku postępowania za strony zostali uznani m.in. skarżący, którzy są, jak wynika ze znajdującego się w aktach dokumentu z rejestru gruntów, współwłaścicielami nieruchomości, dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...]. Z tego samego dokumentu wynika też, że współwłaścicielami tej samej nieruchomości są także inne osoby. Wszystkim tym osobom próbowano doręczyć decyzję organu pierwszej instancji. Wynika z tego, że te właśnie osoby zostały uznane za "strony ustalone w toku postępowania". Uznanie tych osób za stronę jest prawidłowe, gdyż skoro stroną postępowania są skarżący, to także inni współwłaściciele tej samej nieruchomości są stroną postępowania. Tak więc należy przyjąć, ze stronami postępowania w niniejszej sprawie byli m.in. współwłaściciele nieruchomości, dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...]. Skoro wszyscy współwłaściciele tej nieruchomości byli stronami postępowania, to winno im się zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), w tym powinni oni zostać zawiadomieni o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.) oraz winny im być doręczane inne pisma w tym przede wszystkim decyzje (art. 109 § 1 k.p.a.).
Obowiązku tego nie spełniono. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 5 listopada 2002 r. zostało doręczone tylko pełnomocnikowi inwestora i A. P.-P.. Decyzja organu pierwszej instancji nie została zaś doręczona takim współwłaścicielom nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...], jak P. W.-L., S. R., F. W.-L. i U. K.. Decyzja organu pierwszej instancji dla tych osób została przesłana na adres H. K., która, jak zostało to odnotowane na potwierdzeniach odbioru, miała być upoważniona do odbioru korespondencji. Ta osoba potwierdziła też odbiór decyzji. Jednakże doręczenia tego nie można uznać za skuteczne, gdyż w aktach brak pełnomocnictwa dla H. K. od wskazanych osób. W aktach znajdują się kopie pełnomocnictwa dla H. K. od S. R., F. W.-L. i U. K., są to jednakże pełnomocnictwa do doręczeń korespondencji w sprawie spadkowej i z tego powodu nie mogły stanowić podstawy uznania H. K. za pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem, wskazane osoby nie brały bez swej winy udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, gdyż ani nie zawiadomiono je o wszczęciu postępowania, ani nie doręczono im decyzji tego organu. Osoby te, a także pozostali współwłaściciele wskazanej nieruchomości, z wyjątkiem skarżących, nie brały też udziału w postępowaniu przed organem drugiej instancji. Nie zawiadomiono ich bowiem, mimo obowiązku wynikającego z art. 131 k.p.a., o wniesienie odwołania oraz nie doręczono im decyzji organu drugiej instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że podejmując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji naruszono prawo w sposób, który dawał podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarga po pierwsze podlega uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po drugie sprawa w myśl art. 119 pkt 1 tej ustawy może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji zapewnią czynny udział w postępowaniu administracyjnym wszystkim współwłaścicielom nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] a nie tylko skarżącym. W związku z tym, że podstawą uwzględnienia skargi jest fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, Sąd nie ocenia zarzutów skargi. Ocena ta może być dokonana dopiero po zapewnieniu udziału w postępowaniu administracyjnym i sądowym wszystkim współwłaścicielom wskazanej wyżej nieruchomości, oraz dania im możliwości przedstawienia swoich racji. Formułowanie w obecnym stanie sprawy wiążącej oceny prawnej, nie można wykluczyć, że na niekorzyść osób, które dotychczas nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, sprawiłoby, że ich udział w postępowaniu administracyjnym i później sądowym byłby pozorny.
Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło