II SA/Gd 1417/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-11-10

Skład orzekający: Marek Gorski, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zawarcia w dokumencie – wtórniku prawa jazdy treści w zakresie kategorii E do C, pomimo wcześniejszego uchylenia przez sąd decyzji odmawiającej wydania takiego dokumentu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji istotnie naruszyły zasady postępowania administracyjnego. W szczególności, nie wykonały one zaleceń zawartych w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nakazywał rozważenie, czy wydane w 1990 r. prawo jazdy może dokumentować jakiekolwiek uprawnienia, oraz nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy nie mógł zastępować postępowania przed organem I instancji.
Stan faktyczny
J. W. domagał się wydania wtórnika prawa jazdy kategorii E do C. Po odmowie wydania dokumentu przez Starostę i utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił te decyzje, wskazując, że czynność wydania dokumentu ma charakter materialno-techniczny. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta ponownie odmówił zawarcia żądanej treści we wtórniku, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. J. W. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i wytycznych NSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od SKO na rzecz J. W. zwrot kosztów postępowania. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może podlegać wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 11 marca 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia w dokumencie – wtórniku prawa jazdy treści w zakresie kategorii 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty[...] z dnia 21 stycznia 2002r. nr [...] i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz J. W. 20 zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może podlegać wykonaniu. 3 II SA/Gd 1417/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 19 maja 1999r. Nr [...] Starosta odmówił wydania J.W. prawa jazdy kategorii E do C, stwierdzając, że nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających te uprawnienia. Od powyższej decyzji jej adresat wniósł odwołanie stwierdzając, że posiadał już takie prawo jazdy, w związku z czym powinno mu być ono wydane ponownie. Rozpatrując ten środek zaskarżenia Samorządowe Kolegium decyzją z dnia 29 czerwca 1999r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że J. W. nie odbył wymaganego przepisami szkolenia zakończonego egzaminem kat. E-C i nigdy nie nabył tego uprawnienia, co znajduje potwierdzenie w materialne dowodowym. Stąd też brak jest podstaw do wydania prawa jazdy kat. E do C. Na powyższe orzeczenie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. W. domagając się jej uchylenia. Rozpatrując ten środek zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 listopada 2001r., sygn. akt II SA/Gd 2410/99 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że czynność wydania dokumentu "Prawa jazdy" ma charakter materialno techniczny i jest wyłącznie potwierdzeniem decyzji organu o przyznaniu uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii. Sam zaś dokument (zgubienie, zniszczenie) nie może zatem decydować o istnieniu bądź nie istnieniu uprawnień. W związku z tym przedmiotem postępowania powinna być odmowa zawarcia w tym dokumencie (wtórniku) żądanej treści. Orzekając w sprawie po raz kolejny Starosta decyzją z dnia 21 stycznia 2002r. Nr [...] odmówił zawarcia w dokumencie wtórnika prawa jazdy żądanej treści w zakresie kategorii E do C. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że J. W. nie odbył wymaganego przepisami szkolenia i nie zdał egzaminu uprawniającego do prawa jazdy kategorii E do C, w związku z czym nie nabył uprawnienia do kierowania pojazdami tej kategorii. Od powyższej decyzji odwołał się J. W. zarzucając jej naruszenie art.6, 7, 9, 10 i 81 K.p.a. między innymi przez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Rozpatrując to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 marca 2002r. Nr[...]utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że przy ponownym rozpoznaniu wniosku J. W.o wydanie wtórnika prawa jazdy odpowiadającego w treści prawu jazdy wydanemu mu w 1990r. organy administracji publicznej winny kierować się wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Gd 2410/99 z dnia 7 listopada 2001r. wydanego w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia tego wyroku wynikało, że należy przede wszystkim ustalić, czy z uwagi na stopień zniszczenia prawa jazdy wydanego w 1990r. dokument ten może w ogóle dokumentować jakiekolwiek uprawnienia. Aczkolwiek zaskarżona decyzja nie zawiera w tym zakresie ustalenia, to jednak stan dokumentu i jego stopień zniszczenia nie pozwalają w ocenie Kolegium Odwoławczego na jego wykorzystanie jako dowodu w sprawie. Wobec takiego stanu prawa jazdy, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonał analizy źródłowych dokumentów potwierdzających uzyskanie przez J. W. uprawnień do kierowania pojazdami. Analiza tych źródłowych dokumentów wskazuje, że odwołujący się nie uzyskał dotychczas uprawnień w zakresie kategorii E do C. Dokumentacja ta, zdaniem organu II instancji, jest w pełni wiarygodna i nie została w sposób przekonujący zakwestionowana. W tej sytuacji rozstrzygnięcie organu I instancji uznano za prawidłowe. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł J.W., zarzucając jej: - powierzchowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dowodowego w kwestii ustalenia, czy zdane prawo jazdy z dnia 10.04.1990r. Nr [...] w świetle art.88 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz.602 ze zm.) w związku z art.76 § 1 K.p.a. można traktować jako dokument urzędowy z określonymi konsekwencjami prawnymi; - naruszenie art.52 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U.Nr 74, poz.368 ze zm.), gdyż postępowania nie przeprowadzono zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 07.11.2001r. sygn. akt. II SA/Gd 2410/99; - zastosowanie w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Nr [...] art.90 ust.1 i art.98 ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest błędne, gdyż w dniu 30.04.1999r. skarżący wystąpił o wydanie wtórnika prawa jazdy (a nie prawa jazdy); - niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy przez ograniczenie do minimum postępowania dowodowego, jak też uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w ponownym postępowaniu, czym naruszone zostały uprawnienia skarżącego jako strony określone m.in. w art.6-10, 75, 76 § 1, 77 § 1, 79 § 2, 81, 86 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270). Art. 1 § 1 oraz art.2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Dla oceny jej zasadności zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie zarówno Sąd, jak i organy administracji są więc związane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2001r., sygn. akt II SA/Gd 2410/99. W związku z tym organy administracji zgodnie z zaleceniami zawartymi w tym orzeczeniu powinny rozważyć czy wydane w 1990r. J. W. prawo jazdy może dokumentować jakiekolwiek uprawnienia. W tym ponownym postępowaniu powinien on móc uczestniczyć, zgodnie z regułami określonymi w art.10 K.p.a., zagwarantowany czynny udział strony. W rozpatrywanej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący w sprawie wpłynął do organu I instancji 18 stycznia 2002r. Natomiast decyzja zawierająca merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie zastała wydana 21 stycznia 2002r. W okresie pomiędzy wpłynięciem orzeczenia sądowego a wydaniem decyzji nie była podjęta żadna czynność procesowa. Dlatego też nie można przyjąć aby organ administracji wykonał zalecenia zawarte w wyroku sądowym. Brak jest również rozważenia zagadnień związanych z możliwością dokumentowania uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie prawa jazdy posiadanego przez J. W.. Organ odwoławczy w swoim orzeczeniu dokonał co prawda oceny tych zagadnień, jednak postępowanie administracyjne zgodnie z postanowieniami art.15 K.p.a. jest dwuinstancyjne. W związku z tym postępowanie przed organem odwoławczym nie może zastępować postępowania przed organem I instancji. Może co najwyżej je uzupełniać. Wskazują na to postanowienia art.138 § 2 K.p.a., który pozwala organowi odwoławczemu podjąć rozstrzygnięcie kasacyjne jedynie w przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinny wykonać zalecenia z wydanego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym należy przyjąć, że rozpatrując przedmiotową sprawę organy administracji w sposób istotny naruszyły zasady postępowania administracyjnego w zakresie mogącym mieć istoty wpływ na wynik postępowania. Za nieuzasadniony należy natomiast uznać zarzut naruszenia przez organy administracji postanowień art.90 ust.1 i art.98 ust.2 ustawy Prawo o ruchu drogowym Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzeczeniu przesądził bowiem jaki powinien być kierunek prowadzonego postępowania. Dlatego też na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Sąd na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja z uwagi na skutki prawne nie może podlegać wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło