II SA/Gd 142/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-04-30

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,0m x 5,0m z dobudowanym tarasem i przydomową oczyszczalnią ścieków, wybudowany na podstawie zgłoszenia zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25m², może być uznany za obiekt wymagający pozwolenia na budowę, a w konsekwencji podlegać rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa obiektu, który nie jest budynkiem parterowym (posiada poddasze użytkowe), nawet jeśli zgłoszono budowę budynków gospodarczych o powierzchni do 25m², wymaga pozwolenia na budowę. W przypadku wykonania robót budowlanych wymagających pozwolenia na podstawie zgłoszenia, właściwe jest zastosowanie trybu postępowania z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 Prawa budowlanego (nakazującego rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu). Ponadto, budowa przydomowej oczyszczalni ścieków wymagała zgłoszenia, a jej brak uzasadnia zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25m². Organ nadzoru budowlanego uznał, że wybudowany obiekt jest obiektem rekreacji indywidualnej, który wymagał pozwolenia na budowę, i nakazał jego rozbiórkę. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, wskazując, że budynek jest budynkiem gospodarczym, a jego parametry techniczne nie pozwalają na uznanie go za budynek rekreacji indywidualnej. Sprawa dotyczyła również budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, która nie została zgłoszona.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2012r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. G. kwotę 997zł(dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem zł) tytułem kosztów postępowania. II SA/Gd.142/13 UZASADNIENIE Skarżąca M. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] dnia 7 stycznia 2013r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą nakazano skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 2008r. obiektu rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących 5,0mx5,0m wraz z dobudowanym tarasem o wymiarach (7,45x1,77+ 5,93x2,45m) i przydomową oczyszczalnią ścieków zrealizowaną w 2009r., usyt. na działce nr [...] w R., gm. S. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 17 kwietnia 208r. skarżąca zgłosiła do Starosty Powiatowego zamiar rozpoczęcia budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 25m² każdy, konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym równoległym do drogi, na terenie ww. działki. Do wniosku skarżąca załączyła oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wyrys z mapy ewidencyjnej, mapę z zaznaczonymi obiektami oraz szkice i rysunki budynków. Do powyższego zgłoszenia nie został wniesiony sprzeciw. W dniu 16 sierpnia 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obiektu rekreacji indywidualnej posadowionego na terenie działki nr [...] w R. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 27 września 2010r. ustalono, że na działce nr [...] znajdują się dwa obiekty: 1.będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt konstrukcji drewnianej wybudowany w 2008r. o wymiarach 5,0mx5,0m z dobudowanym tarasem o wymiarach 7,45mx1,77m + 5,93mx2,45m. W jego parterowej części znajduje się pokój łazienką, natomiast na poddaszu sypialnia. Do tego obiektu w 2009r. doprowadzono przydomową oczyszczalnię ścieków, 2. obiekt o wymiarach 2,24mx3,40m, pełniący funkcję drewutni wybudowany w narożniku ww. działki. Wobec uznania, że opisany obiekt o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem, pełni funkcję obiektu rekreacji indywidualnej, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę i wobec uznania, że nie jest on budynkiem gospodarczym, którego budowa została zgłoszona organ I instancji postanowieniem z dnia 13 stycznia 2011r. w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy –dotyczącej obiektu rekreacji indywidualnej wraz z tarasem i przydomową oczyszczalnią ścieków oraz w przypadku uzyskania ww. decyzji wykonanie 4 egzemplarzy projektu budowlanego opisanego wyżej obiektu wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków przez osobę uprawnioną oraz do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do 30 czerwca 2011r. W związku z niewykonaniem obowiązków nałożonych ww. postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 22 sierpnia 2012r. nr [...] działając na podstawie art. 83ust. 1, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 § 1 kpa nakazał M. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 2008r. obiektu rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej o wymiarach zabudowy wynoszących 5,0mx5,0m wraz z dobudowanym tarasem o wymiarach (7,45mx1,77m+5,93mx2,45m) i przydomową oczyszczalnią ścieków zrealizowaną w 2009r. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w myśl, którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 stanowiących o tym, które roboty podlegają jedynie zgłoszeniu - przepisy te nie wymieniają obiektu rekreacji indywidualnej. Organ wskazał, że omawiany obiekt rekreacji indywidualnej zrealizowany został w 2008r. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast oczyszczalnia ścieków, do której odprowadzane są ścieki z obiektu rekreacji indywidualnej (w ocenie organu stanowiącej urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu rekreacyjnego zgodnie z jego przeznaczeniem) wykonana została w 2009r., bez wymaganego zgłoszenia. Wobec niewykonania przez skarżącą obowiązków nałożonych ww. postanowieniem organ wydał decyzję o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, wskazując, że nie ma prawnej możliwości legalizacji robót budowlanych, w sytuacji gdy inwestor nie wykona obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym. M. G. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o dopuszczenie dowodu z całości akt sprawy Starosty Powiatowego związanych ze zgłoszeniem w dniu 14 maja 2008r. przez stronę zamiaru wybudowania dwóch budynków gospodarczych i braku zgłoszenia sprzeciwu przez Starostę oraz o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka D. M., od którego strona nabyła ten grunt na okoliczność sposobu wykorzystania budynku. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych sprawy, 2. naruszenie przepisu art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, poprzez ustalenie, że oba obiekty wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że prawo budowlane nie definiuje pojęcia "obiekt rekreacji indywidualnej". Prawo budowlane posługuje się jedynie definicją obiektu małej architektury jako obiektu użytkowego służącego rekreacji, nie wymagającego pozwolenia na budowę. Skarżąca wskazała, że przedmiotowy budynek został wzniesiony na podstawie zgłoszenia, zgodnie z załączonymi do niego rysunkami technicznymi i zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, prawidłowość dokumentów nie została zakwestionowana przez organ, który nie zgłosił sprzeciwu do zgłoszenia. Z tego powodu skarżąca rozpoczęła prace budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. budowa wolnostojących budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 25m². Budowa ta zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3 wymaga jedynie zgłoszenia i taki obowiązek strona spełniła. Organ nie wskazał natomiast w zaskarżonej decyzji na jakiej podstawie faktycznej i prawnej uznał, że jest to domek rekreacji indywidualnej. W decyzji pominięto również, że poddasze budynku ma wysokość 2m - zgodnie z rysunkami załączonymi do zgłoszenia. Natomiast minimalna wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na poddaszu w budynkach rekreacji indywidualnej powinna wynosić 2,2m, zgodnie z § 72 pkt 1, druga rubryka tabeli-rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Z uwagi na powyższą normę techniczną budynek nie może być zakwalifikowany jako budynek rekreacji indywidualnej. Skarżąca podniosła również, że od wybudowania nigdy nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu i nadal jest on wykorzystywany na składowanie narzędzi, urządzeń i materiałów, związanych z jego utrzymaniem i konserwacją - na tę okoliczność strona zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka. Skarżąca podniosła, że żadna z przesłanek z art. 71 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, określających podstawy uznania dla zmiany sposobu użytkowania obiektu w sprawie nie zaistniała, albowiem doprowadzenie wody i urządzenie kanalizacji były ujęte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W zaskarżonej decyzji nie wskazano podstawy prawnej i faktycznej konieczności zgłoszenia zbudowania oczyszczalni ścieków. Wskazana podstawa prawna, tj. art. 48 ust. 1 prawa budowlanego wprowadza wymóg uzyskania pozwolenia na budowę, nie wskazano parametrów technicznych budowli, na podstawie których można było by ustalić, że rzeczywiście zaistniała konieczność zgłoszenia tych robót budowlanych. Po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia 7 stycznia 2013r. . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego . zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz podzielił stanowisko organu I instancji, że inwestor zrealizował obiekt inny niż określony we wniosku z dnia 14 kwietnia 2008r. Zgłoszenie dotyczyło budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25m², natomiast inwestor zrealizował obiekt, który pełni funkcję rekreacyjną. Na wybudowanie budynku rekreacji indywidualnej wymagane jest pozwolenie na budowę. O powyższym świadczą , jak to wskazano w zaskarżonej decyzji, elementy wyposażenia jak łóżka, meble, sprzęt kuchenny, schody prowadzące do pokoju sypialnego, komin wraz z urządzeniem służącym do ogrzewania pomieszczeń, przydomowa oczyszczalnia ścieków, a także integralnie związany z budynkiem zadaszony i oparty na słupach taras. W konsekwencji powyższego organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 48 prawa budowlanego, albowiem w sytuacji, gdy inwestor wybudował obiekt ewidentnie różny od obiektu, którego budowa została zgłoszona, prawidłowe jest prowadzenie postępowania na podstawie przepisu art. 48 prawa budowlanego. Nadto organ II instancji wskazał, że wprawdzie Prawo budowlane nie definiuje pojęcia obiektu rekreacji indywidualnej, to definicja taka jest zawarta w § 3 pkt 7 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002r., który stanowi, że przez budynek rekreacji indywidualnej należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Natomiast § 3 pkt 8 rozporządzenia zawiera definicję budynku gospodarczego, jako budynku przeznaczonego do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia. Powołując się na powyższe organ II instancji uznał, że stanowiący przedmiot postępowania obiekt nie ma charakteru budynku gospodarczego lecz stanowi obiekt rekreacji indywidualnej. Nadto organ II instancji wskazał, że znajdująca się na działce przydomowa oczyszczalnia ścieków, jako urządzenie integralnie związane z budynkiem mieszkalnym również podlega rozbiórce. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak przeprowadzenia zawnioskowanych w odwołaniu dowodów, co miało wpływ na rozstrzygnięcie, 2.naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane, poprzez ustalenie, że przedmiotowy budynek jest obiektem rekreacji indywidualnej i że na jego budowę wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumentację zawartą w odwołaniu, podnosząc, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania. Nadto skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została oparta na ustaleniu, że przedmiotowy budynek to budynek rekreacji indywidualnej, określony w § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002r. Rozporządzenie to zostało wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 7 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, upoważniającą właściwego ministra do ustalenia: - warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, - warunków technicznych użytkowania tych obiektów. Delegacja ta, jak to zarzuciła skarżąca, nie upoważnia Ministra do prawnego ustalenia i określenia rodzaju i kategorii obiektów budowlanych, w tym budynków – innych niż ustalonych w ustawie prawo budowlane. Zawarcie w rozporządzeniu nowych kategorii obiektów budowlanych, tj. wprowadzenia kategorii "obiektów rekreacji indywidualnej" – to samowolne przekroczenie delegacji ustawowej. Z tego względu skarżąca zarzuciła niekonstytucyjność § 3 pkt 7 ww. rozporządzenia, albowiem przepis ten został wydany bez prawidłowej podstawy prawnej - poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i nie może być podstawą prawną w oparciu o którą organy administracji rozstrzygają o obowiązkach strony. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc, że została ona oparta na wadliwej podstawie prawnej i na bezzasadnych przesłankach oraz bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, co miało wpływ na rozstrzygniecie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działania administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) – zw. dalej ustawą - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. Przepisy art. 29 - 31 omawianej ustawy określają przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane i w jakich sytuacjach należy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Tym samym obowiązek posiadania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia właściwemu organowi, wynika z powołanych przepisów ustawy. W konsekwencji powyższego podkreślić należy, że na mocy przepisów art. 29-31 ustawy możliwe jest wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy zgłoszenia właściwemu organowi bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m² powierzchni działki oraz zgodnie art. 29 ust. 1 pkt 3 budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50m³ na dobę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dniu 17 kwietnia 2008r. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym o powierzchni zabudowy 25m² każdy. Do wniosku skarżąca załączyła wymagane dokumenty, w tym rysunki obiektu, mapę z zaznaczonymi obiektami Starosta Powiatowy potwierdził przyjęcie zgłoszenia. Przepisy art. 30 ust. 5, 6 i 7 ustawy regulują instytucję sprzeciwu organu do zgłoszenia i termin jego wniesienia. W rozpatrywanej sprawie w terminie określonym ustawowo, to jest w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu, zatem stosownie do art. 30 ust. 5 inwestor był uprawniony do przystąpienia do robót budowlanych. Co do zasady w orzecznictwie przyjęto pogląd, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 ustawy chyba, że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji zastosowanie ma tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 ustawy. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na dwie kwestie niezbędne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, pominięte przez organy nadzoru. Pierwszą jest ustalenie zakresu robót zgłoszonych i faktycznie wykonanych. Nakazanie rozbiórki byłoby wadliwe gdyby skarżąca wykonała obiekt wskazany w zgłoszeniu, nie przekraczając zakresu tych robót, a więc zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Skarżąca w swoim zgłoszeniu podała, że zgłasza zamiar rozpoczęcia budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m², o określonych parametrach. W toku postępowania administracyjnego skarżąca podnosiła, że wykonany przez nią obiekt jest zgodny z dokonanym zgłoszeniem. Organy wskazały jedynie, że został wykonany jeden obiekt nie będący budynkiem gospodarczym lecz budynkiem rekreacji indywidualnej. Zrealizowanie jednego obiektu nie przesądza o tym, że zakres zgłoszenia został przekroczony, niezbędnym jest w takiej sytuacji jednoznaczne ustalenie, że wykonany obiekt jest w pełni zgodny ze zgłoszeniem, co do powierzchni zabudowy i pozostałych elementów wskazanych w zgłoszeniu. Z uzasadnienia decyzji organów nadzoru wynika, że skarżąca zakresu dokonanego zgłoszenia nie przekroczyła. Jednakże powyższa okoliczność powinna być w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalona przez organ poprzez porównanie zgłoszenia z obiektem usytuowanym na działce skarżącej. Powyższe jest niezbędne dla zastosowania prawidłowej podstawy prawnej. Gdyby bowiem okazało się, że skarżąca zrealizowała obiekt odbiegający od opisanego w zgłoszeniu, przekraczający zakres zgłoszenia (pomijając sposób jego użytkowania opisany w decyzji), to wówczas możliwym byłoby zastosowanie podstawy prawnej z art. 48 ustawy, tak jak to ustaliły organy nadzoru. Drugą kwestią pominiętą przez organ nadzoru jest przedmiot zgłoszenia. Przedmiotem zgłoszenia był zamiar wykonania dwóch budynków gospodarczych. Zgodnie z powołanym przepisem art. 29 ust. 1pkt 1 lit. a) stanowiącym o parterowych budynkach gospodarczych w zabudowie siedliskowej i pkt 2 ustawy, stanowiącym o budowie wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m². W ustawie brak jest definicji budynku parterowego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 lit. a i pkt 2 ustawy, jednakże utrwalone w języku polskim oraz w budownictwie potoczne rozumienie słowa "parter" tłumaczyć trzeba jako pierwszą kondygnację nadziemną stanowiącą poziom, na którym znajduje się wejście do budynku. Natomiast ostatnie piętro położone bezpośrednio pod dachem spadzistym jest określane jako poddasze. Z kolei terminologia związana z kondygnacjami jest zdefiniowana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie § 3 pkt 16 rozporządzenia przez kondygnację należy rozumieć poziomą nadziemną lub podziemną część budynku, zawartą miedzy górną powierzchnią stropu lub warstwy wyrównawczej na gruncie a górną powierzchnią stropu lub stropodachu znajdującego się nad tą częścią, w tym poddasze użytkowe z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiąca przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą w świetle wysokość nie mniej niż 2 m, z wyjątkiem nadbudówek nad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia gazowa. Wprawdzie budynek parterowy nie wyklucza poddasza, co może być uzasadnione kształtem dachu, funkcją części nadziemnej, chyba że poddasze to będzie miało charakter użytkowy, wówczas zgłoszenie dotyczy obiektu nie będącego w istocie budynkiem parterowym. W rozpoznawanej sprawie treść wniosku dotyczącego zgłoszenia, w związku z dołączonymi do zgłoszenia rysunkami i opisem powoduje, że budowa objęta wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2008r. nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowiącego o budynkach parterowych. Przedmiotowe zgłoszenie nie dotyczyło bowiem budynku parterowego, a więc posiadającego jedną kondygnację nadziemną, lecz budynku z poddaszem, w którym nie przewidziano ww. urządzeń. Powyższe znajduje dodatkowe uzasadnienie w dokumentacji fotograficznej, z której jednoznacznie wynika, że poddasze pełni funkcję poddasza użytkowego, jest pomieszczeniem do spania, sypialną na co wskazuje jego wyposażenie (w tym łóżko). Na podkreślenie bowiem należy, że wyłączenia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są wymienione enumeratywnie i nie jest dopuszczona ich rozszerzająca interpretacja. Tym samym zarzuty skarżącej co do zastosowania przez organ definicji budynku rekreacji, czy też budynku gospodarczego są w sprawie bezprzedmiotowe. Istotą sprawy jest bowiem przedmiot zgłoszenia, a mianowicie czy obejmował on budowę budynku parterowego zwolnionego od uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym również ustalenia organu, co do przeznaczenia budynku nie mają w sprawie decydującego znaczenia, w sytuacji, gdy przedmiotem zgłoszenia nie był parterowy budynek gospodarczy. W konsekwencji stwierdzić należy, że przedmiotowy obiekt podlegał reżimowi określonemu z art. 28 i wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. W takiej sytuacji przyjmuje się, że zastosowanie ma przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy, który dotyczy prowadzenia robót budowlanych zgodnie z dokonanym, ale nieprawidłowym zgłoszeniem, czyli wykonywania robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę na podstawie zgłoszenia. Inwestor wobec braku sprzeciwu był uprawniony do rozpoczęcia zgłoszonych robót. Zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 ustawy. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. Przy czym zgodnie z art. 51 ust. 7 ustawy, zakres regulacji art. 51 nie dotyczy tylko postępowania, w którym wcześniej wydano postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1, lecz także przypadków, kiedy roboty budowlane zostały już wykonane, tzn. gdy budowa została ukończona i nie wydano postanowienia o wstrzymaniu wykonywaniu robót budowlanych, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Kontynuację przepisu art. 50 ust. 1 stanowi przepis art. 51 ustawy Zgodnie z art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1/ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2/ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepisy te stosuje się odpowiednio do robót już wykonanych. Zatem jeżeli roboty budowlane wykonywane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 zostały zakończone zanim organ nadzoru wydał decyzję o wstrzymaniu ich prowadzenia to cytowane przepisy, tak jak to wyżej wskazano, z pominięciem postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Natomiast odnośnie oczyszczalni ścieków to zgodnie z powołanym przepisem art. 29 ust. 1pkt 3 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę, natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga ona zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie budowa oczyszczalni ścieków zrealizowana w 2009r. nie została zgłoszona właściwemu organowi. W toku postępowania organ nadzoru nie ustalił, czy podlegała ona obowiązkowi zgłoszenia na podstawie ww. przepisu. Istnienie takiego obowiązku i brak zgłoszenia powoduje również konieczność zastosowania przepisu art. 49b, który dotyczy obiektów budowlanych, które są w budowie albo zostały wybudowane bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten odnosi się do tych obiektów budowlanych, które zostały objęte regulacją art. 29 ust. 1, a wiec m.in. do przydomowych oczyszczalni ścieków, nie dotyczy zaś robót innych niż budowa wymienionych w art. 29 ust. 2, nawet jeśli wymagają zgłoszenia, czyli do robót innych niż budowa. Wobec przytoczonych wyżej okoliczności wyjaśnienia wymagał stan faktyczny sprawy i stosownie do treści art. 7 k.p.a. ustalenie okoliczności faktycznych związanych ze sprawą. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego i winno korespondować z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania i wynikami jego analizy. Stosownie bowiem do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Reasumując ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego winien mieć na uwadze poczynione wyżej ustalenia i ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy zachodzą w sprawie podstawy do zastosowania cytowanych powyżej przepisów art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz czy dopuszczalne jest zastosowanie trybu postępowania z art. 48 ustawy i art. 49b ustawy. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Nadto na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził na rzecz skarżącej na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową w kwocie 497 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło