II SA/Gd 1424/02
WyrokWSA w Gdańsku2005-04-19
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Tamara Dziełakowska, Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc na usamodzielnienie przysługuje osobie, która była umieszczona w rodzinie zastępczej na podstawie umowy, a nie orzeczenia sądu?Ratio decidendi
Pomoc na usamodzielnienie przysługuje osobie, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, jednakże zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, warunkiem jej przyznania jest umieszczenie w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądu. Skoro skarżący był umieszczony w rodzinie zastępczej na podstawie umowy, a nie orzeczenia sądu, nie spełnił tej przesłanki, co skutkuje odmową przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący S.G. złożył wniosek o przyznanie pomocy społecznej na usamodzielnienie. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie odmówił przyznania pomocy, wskazując, że rodzina zastępcza została ustanowiona na podstawie umowy, a nie orzeczenia sądu, co jest wymogiem formalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając niesłuszność decyzji i powołując się na wcześniejsze przepisy oraz obietnicę otrzymania pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: SO Tamara Dziełakowska NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej na usamodzielnienie się oddala skargę.
Decyzją z dnia 26 lutego 2002r. nr [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, na podstawie art. 33p ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich i specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 120, poz. 1293), po rozpatrzeniu wniosku S. G. odmówił przyznania pomocy społecznej na usamodzielnienie.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 33p ust. 1 pkt 1 ustawy osoba, która osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej, zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem poprzez pracę socjalną, a także pomocą pieniężną na usamodzielnienie. Zaś według § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia przedmiotowa pomoc przysługuje w przypadku, gdy umieszczenie w rodzinie zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu.
Z akt sprawy wynika, że S. G. jest pełnoletnim wychowankiem rodziny zastępczej w osobie I. K. Rodzina zastępcza ustanowiona została jednakże na podstawie umowy o powierzeniu dziecka rodzinie zastępczej z dnia 25 marca 1994r. zawartej pomiędzy kuratorem a I. K. a nie na podstawie orzeczenia sądu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. G. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. W uzasadnieniu powołuje się na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 22.12.1986r. oraz umowę o pomocy pieniężnej z dnia 2.01.1992r.
W dniu 16 kwietnia 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji powołując się na art. 33p ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia stwierdził, że z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że rodzina zastępcza dla S. G. została ustanowiona na podstawie umowy o powierzeniu dziecka rodzinie zastępczej, a nie jak wymaga przepis prawa na podstawie orzeczenia sądu.
Kolegium wskazało, że w toku postępowania administracyjnego ustalono również, że S. G. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem J. G., który z dniem 8.11.2001r. został uznany za osobę bezrobotną. Zainteresowany posiada stałe dochody w postaci wynagrodzenia za świadczoną pracę. Od dnia 1.01.2002r. pracuje bowiem w A Spółka z o.o. Jego miesięczne dochody według zaświadczenia z 5.02.2002r. załączonego do akt sprawy, za miesiąc styczeń wynoszą 801,96 zł netto. Ponadto skarżący kontynuuje naukę w B w S.
Skargę na powyższą decyzję wniósł S. G. zarzucając, że jest ono niesłuszna, gdyż pomoc na usamodzielnienie powinien otrzymać w dniu ukończenia osiemnastu lat, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami a nie jak to ma miejsce w wieku 25 lat, kiedy to weszło w życie nowe rozporządzenie przyznające pomoc tylko na podstawie orzeczenia sądu. Podnosi on, że został wprowadzony w błąd, ponieważ przez wszystkie lata utrzymywany był w świadomości, że pomoc na usamodzielnienie otrzyma gdy ukończy szkołę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Określony w powołanym wyżej art. 1 § 1 i 2 zakres sądowej kontroli powoduje, że Sąd bada czy orzeczenie wydane zostało zgodnie z przepisami wskazanymi w podstawie prawnej decyzji, oraz czy zostały one właściwie powołane i zinterpretowane.
Zgodnie z art. 33p ust. 1 ustawy o pomocy społecznej osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem poprzez pracę socjalną, a także pomocą pieniężną na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki, w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie w formie rzeczowej.
W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie udzielenia pomocy na usamodzielnienie, przedmiotowa pomoc przysługuje tylko wtedy, gdy umieszczenie w rodzinie zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu.
Brak powyższej przesłanki powoduje odmowę przyznania żądanego świadczenia
Jak wynika z akt sprawy zainteresowany jest wychowankiem rodziny zastępczej w osobie I. K., na podstawie umowy z dnia 2.01.1992r., nr 1/92 o powierzeniu dziecka rodzinie zastępczej, a nie jak wymaga przepis prawa na podstawie orzeczenia sądu, w związku z czym nie spełnia on przesłanki z § 2 ust. 1 rozporządzenia.
Organy administracyjne orzekając w niniejszej sprawie oparły się na przepisach obowiązujących w dniu wydania decyzji. Nie mogły one uwzględnić żądania skarżącego odnośnie zastosowania przepisów wcześniejszych z uwagi na fakt, iż organy orzekają zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania decyzji przepisami prawa. Gdyby uwzględniły żądanie skarżącego wydałyby decyzję podlegająca stwierdzeniu nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło