II SA/Gd 1425/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] z dnia 25 kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji samochodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego [...] dnia 25 lutego 2002 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz M.T. kwotę 20 zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, iż wymienione w punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane. AW 3 II SA/Gd 1425/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją nr [...] z dnia 25 lutego 2002 r. Starosta Powiatowy orzekł – po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 15 stycznia 2002 r. nr [...] – o uchyleniu decyzji z dnia 16 października 1998 r. w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia [...], nr silnika[...], rok produkcji 1989 na M. i M. T.. W tej samej decyzji organ ten unieważnił dowód rejestracyjny nr [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...] oraz odmówił rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową ustalono, że ww. pojazd marki [...] zarejestrowany został w oparciu o sfałszowane dokumenty odprawy celnej. Następnie pojazd ten zakupiony został i zarejestrowany przez M. i M. T.. Z uwagi na fakt uchylenia przez Starostę decyzji o pierwszej rejestracji tegoż samochodu, tak samo należało postąpić w odniesieniu do kolejnej rejestracji. Od powyższej decyzji odwołała się M. T., wnosząc o zmianę decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż decyzja jest wadliwa z przyczyn formalnych, gdyż M. T. zmarł w dniu 13 lipca 2000 r., zatem nie może już być stroną niniejszego postępowania. Nadto, podała, iż z uwagi na fakt uprzedniej rejestracji samochodu marki [...] w Polsce, nabywając ten pojazd wraz z mężem, nie miała powodów poddawać w wątpliwość prawdziwości dokumentów wydawanych przez urzędy w Polsce lub uprzednio przez nie weryfikowanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia 25 kwietnia 2002 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż we wniosku z dnia 16 października 1998 r. M. i M. T. zwrócili się do Starosty Powiatowego o zarejestrowanie samochodu osobowego marki [...], dołączając dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy, w tym m.in. dowód odprawy celnej. Pojazd został zarejestrowany w dniu 16 października 1998 r. W trakcie później wszczętego dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu na podstawie fałszywych dokumentów, ustalono, iż przedmiotowy pojazd nie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Powołując się na treść art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ odwoławczy stwierdził, iż podstawą rejestracji pojazdu marki [...], powinien być m.in. dowód odprawy celnej. Natomiast z pisma Urzędu Celnego z dnia 23 października 2001 r. jednoznacznie wynika, iż pojazd nie został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, a zatem dokument odprawy celnej uznać należy za sfałszowany. Okoliczność ta, zdaniem organu odwoławczego, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na fakt ujawnienia się nowych okoliczności, nie znanych we wcześniej prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z kolei, jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ właściwy do wznowienia postępowania – w przedmiotowej sprawie – Starosta Powiatowy, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W tych okolicznościach, organ odwoławczy uznał za prawidłową decyzję z dnia 25 lutego 2002 r. o uchyleniu decyzji z dnia 16 października 1998 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [...], bowiem w momencie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było podstaw do rejestracji ww. samochodu. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego skarżąca M. T. podała, iż pojazd marki [...] nabyła wraz z mężem od A. M., co zostało potwierdzone sporządzoną na piśmie umową sprzedaży. Do powyższej umowy dołączona została kserokopia decyzji nr [...] z dnia 2 września 1998 r. wystawionej przez Urząd Miejski o rejestracji zakupionego samochodu na nazwisko zbywcy, tj. A. M.. Działając w zaufaniu do powyższej decyzji, skarżąca wraz z mężem nie kwestionowała prawdziwości pozostałych dokumentów, w tym dokumentu odprawy celnej zwłaszcza, że samochód zarejestrowany został na nazwisko skarżącej i jej męża w październiku 1998 r. Dopiero w 2001 r. zakwestionowana została prawdziwość dokumentu odprawy celnej i w efekcie – wydana decyzja anulująca poprzednią rejestrację. W ocenie skarżącej, nie ma podstaw, by odpowiedzialnością za brak uczciwości zbywcy samochodu oraz brak kompetencji urzędników obarczać ją, zwłaszcza po 4 latach użytkowania samochodu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nadto, skarżąca nie znajduje powodów, dla których z wątpliwościami w sprawie prawdziwości dokumentu odprawy celnej nie zwrócono się do Urzędu Celnego w 1998 r., a dopiero w 2001 r. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z kolei, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla tę decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niewątpliwym jest, że samochód marki [...], będący przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, stanowił współwłasność małżonków M. i M. T.. Nie ulega też wątpliwości, że M. T. zmarł w dniu 13 lipca 2000 r. (dowód: akt zgonu nr 19/2000). Zatem, w dacie orzekania i wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji (decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 25 lutego 2002 r.) M. T. już nie żył. W tych okolicznościach, stroną postępowania administracyjnego, oprócz skarżącej, winni być spadkobiercy M. T.. Organy administracji jednak nie dostrzegły powyższej okoliczności (pomimo, że skarżąca w odwołaniu wskazała na fakt śmierci męża), nie podjęły też żadnych kroków, by zapewnić udział w postępowaniu wszystkich osób uprawnionych. W tej sytuacji, stosownie do treści wyżej zacytowanego art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stwierdzić należy, iż spadkobiercy M. T. bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki [...]. Okoliczność ta zaś, stanowiąc podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, skutkuje koniecznością uchylenia zarówno decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji, gdyż obie te decyzje dotknięte są wskazaną wadą. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy wobec uwzględnienia skargi orzekł, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 200 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ustalą strony postępowania administracyjnego, którymi są oprócz skarżącej również następcy prawni po zmarłym M. T.. Dodatkowo rozważenia organu wymaga, czy twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a dotyczące ustalonego faktu sfałszowania dokumentu odprawy celnej – w myśl art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602) – mają znaczenie prawne przy uchyleniu decyzji z dnia 16.10.1998 r. w sprawie rejestracji samochodu marki [...] na M. i M. T. czy też jest to m.in. podstawa uchylenia decyzji w sprawie rejestracji na rzecz zbywcy tegoż samochodu A. M..