II SA/Gd 1430/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.),, Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 28 marca 2003 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust 2 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1a, art. 14 oraz art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 roku, nr 64, poz. 414 ze zm.), Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Rady Miasta, odmówił J. S. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów tymczasowego miejsca noclegowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż J. S. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów pobytu w noclegowni, przy czym w czasie składania wniosku J. S. przebywał w Noclegowni dla Osób Bezdomnych przy ul. [...]. Organ stwierdził także, iż ustalił, że J. S. pozostaje pod opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej od 15 października 2001 roku. Z uwagi na fakt, iż J. S. jest osobą bezdomną otrzymał on pomoc w myśl art. 14 i 16 ustawy o pomocy społecznej w postaci: schronienia w noclegowniach, całodziennego wyżywienia oraz licznych zasiłków celowych na pokrycie kosztów zakupu leków. Organ uznał także, iż J. S. nie realizował wynikającego z art. 1 ust. 3 cyt. ustawy obowiązku polegającego na współdziałaniu w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej albowiem do organu wpłynęły liczne skargi z noclegowni oraz schronisk dotyczące aroganckiego zachowania wnioskodawcy oraz nieprzestrzegania przez niego regulaminów obowiązujących w noclegowniach. Organ podał również, iż wnioskodawca był wielokrotnie pouczany o treści art. 6 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej, jednakże nadal z organami nie współdziałał, o czym świadczy także fakt świadomego uchylania się przez wnioskodawcę od pokrywania kosztów częściowej odpłatności za pobyt w schronisku z otrzymywanego zasiłku stałego wyrównawczego w kwocie 418 zł. Organ wyjaśnił nadto, iż otrzymał pismo z dnia 24 marca 2003 roku, w którym Kierownik Noclegowni dla Osób Bezdomnych przy ul. [...] poinformował go o usunięciu J. S. z przedmiotowej noclegowni za aroganckie zachowanie i wszczynanie awantur. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dnia 30 czerwca 2003 roku wydało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 3 pkt 3, art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 32 ust. 1 i 2, art. 6 ust. la, art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż J. S. pismem z dnia 27 marca 2003 roku, skierowanym do Kolegium, zatytułowanym: "wniosek", wystąpił o "rozstrzygnięcie sporu pomiędzy nim, a Noclegownią przy [...], dotyczącego pokrycia przez niego kosztów pobytu w noclegowni oraz domagał się ustalenia odszkodowania za narażenie go na utratę zdrowia poprzez usuniecie z noclegowni albowiem w jego ocenie nie było podstaw do usunięcia go z noclegowni - nie był bowiem pod wpływem alkoholu, a usunięcie go z noclegowni stanowiło naruszenie przepisów o ochronie osób niepełnosprawnych i było nadużyciem stanowiska przez Kierownika Noclegowni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, iż rozpatruje odwołania od decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego (jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej), nie stanowi natomiast organu nadzoru nad jednostkami organizacyjnymi gmin, a więc również nie stanowi organu nadzoru nad Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, czy też nad Towarzystwem Wspierania Potrzebujących "PRZYSTAŃ" - Noclegownia dla Osób Bezdomnych przy [...] w G. Z tych też przyczyn Kolegium wniosek J. S. z dnia 27 marca 2003 roku uznało za odwołanie od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 28 marca 2003 roku stwierdzając, iż decyzja ta ma bezpośredni związek z usunięciem J. S. z Noclegowni przy ul. [...] w G. Rozpoznając ww. wniosek jako odwołanie Kolegium wskazało, iż organ pomocy społecznej udzielił J. S. pomocy, prawidłowo wypełniając wobec wnioskodawcy zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej bowiem dnia 17 lutego 2003 roku przyznał mu tymczasowe miejsce noclegowe, a decyzjami z 4 marca 2003 roku i 9 kwietnia 2003 roku przyznał mu zasiłki celowe na opłacenie tymczasowego miejsca w noclegowni. Kolegium zauważyło przy tym, iż brak współdziałania J. S. z pracownikami socjalnymi w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i pouczyło go, iż jego nieodpowiednie zachowanie w stosunku do personelu i współmieszkańców noclegowni oraz łamanie zasad obowiązującego w noclegowni regulaminu może w przyszłości doprowadzić do sytuacji, w której wnioskodawca swoim zachowaniem wręcz uniemożliwi organowi pomocy społecznej prawidłowe wykonywanie swoich zadań w stosunku do jego osoby, tj. udzielenie niezbędnej pomocy. W skardze na powyższą decyzję J. S. stwierdził, iż Kolegium rozpatrzyło jego pismo z dnia 27 marca 2003 roku nieprawidłowo, zapoznając się jedynie z częścią dokumentacji dotyczącej niniejszej sprawy. Stwierdził także, iż nie wnosił żadnego pisma do Kolegium o rozstrzygniecie sporu z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, a jego sprawę "rozpatrzono pod kierunkiem, do którego nie wnosił skargi". Dodatkowo skarżący w piśmie z dnia 24 listopada 2003 roku stwierdził, iż złożył wniosek o rozstrzygnięcie kwestii bezpodstawnego usunięcia go z noclegowni, a otrzymał z Kolegium zaskarżoną decyzję, która nie jest w ogóle związana z wnioskowaną sprawą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Przepis art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowi, iż stronie służy odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Art. 128 k.p.a. stanowi zaś, iż odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy bowiem, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Mają na uwadze literalną treść ww. przepisów nie powinno budzić żadnych wątpliwości stwierdzenie, iż odwołanie nie może być wniesione przez stronę przed wydaniem kwestionowanej decyzji. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił J. S. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów tymczasowego miejsca noclegowego decyzją z dnia 28 marca 2003 roku, natomiast pismo uznane przez Kolegium za odwołanie od tej decyzji jest datowane na 27 marca 2003 roku i tego też dnia wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Co za tym idzie - wbrew stanowisku Kolegium wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę - przedmiotowe pismo nie mogło być uznane za odwołanie od decyzji, która w chwili jego wpływu do organu odwoławczego jeszcze nie została wydana. Sąd miał przy tym na uwadze, iż Kolegium nie ustaliło kiedy doręczono J. S. decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 28 marca 2003 roku, nr [...], oraz nie zbadało czy po tej dacie J. S. składał do organów pisma, które mogłyby zostać uznane za odwołanie od ww. decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 129 § 2 k.p.a. J. S. mógł zaskarżyć ww. decyzję wnosząc odwołanie w terminie czternastu dni od dnia doręczenia mu przedmiotowej decyzji. Ustalenie powyższych kwestii niewątpliwie miało kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy bowiem zgodnie z zasadą skargowości Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może działać z urzędu, charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje ono bowiem dopiero w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy art. 127 § 1, art. 128 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, rozpoznając jako odwołanie pismo skarżącego z dnia 27 marca 2003 roku, a także przepisy art. 7 i art. 77 § 1 ww. ustawy, nie podejmując wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia niniejszej sprawy i z tych przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję uchylił. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno w sposób nie budzący wątpliwości ustalić kiedy doręczono skarżącemu decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 28 marca 2003 roku oraz stwierdzić czy J. S. wniósł od niej odwołanie, a jeżeli tak – czy zrobił to w ustawowym terminie przewidzianym do jej zaskarżenia.