II SA/Gd 1446/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie : NSA Małgorzata Gorzeń, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi U.U. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 września 2003r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 lutego 2003r. nr [...] 2) stwierdza, ze uchylona decyzja nie może być wykonana. 3 II SA/Gd 1446/03 U z a s a d n i e n i e Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 19 lutego 2003 r. Nr [...] nie stwierdził u U. U. choroby zawodowej – zawodowego zapalenia skóry lub wyprysku z podrażnieniami. W uzasadnieniu stwierdzono, że pomiary przeprowadzone w miejscu pracy nie wskazują na ponadnormatywne stężenie czynników szkodliwych, a testy alergiczne wykazały, że schorzenie, na które cierpi U. U. ma charakter pozazawodowy. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca stwierdzając, że w momencie podejmowania pracy w "A" była osobą zdrową, okres wykonywanej pracy często dochodził do 16 godzin na dobę i dlatego uważa, że jej choroba ma charakter zawodowy. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2002 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że u U U niestwierdzono choroby zawodowej skóry, gdyż schorzenie, na które ona cierpi jest etiologii pozazawodowej, a zmiany te nie ustępują pomimo przerwy w pracy zawodowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego U. U. podniosła, że nie zgadza się z wynikami badań, które były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Na rozprawie uzupełniając stwierdziła, że przeprowadzono w stosunku do niej jedynie testy płatkowe, miało to miejsce po dłuższej kuracji kiedy to przyjmowała już leki przeciwalergiczne i dlatego uważa, że powinna być objęta również innymi badaniami. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, iż definicję choroby zawodowej określał obowiązujący w dacie wydania decyzji przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), stanowiąc, że: "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98 – OSNIAPiU z 1999 r. Nr 6, poz. 192, z dnia 4 marca 1998 r., III RN 110/98 i z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 188/00) przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego, objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 – niepubl.). Również w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 (ONSA 1998, z. 4, poz. 150) Sąd ten wypowiedział się o wiążącym dla organów inspekcji rozpoznaniu choroby w orzeczeniu lekarskim, stwierdzając, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie jednakże przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego – opinii, bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przedstawione zostało w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02). Jednakże nie zmienia to zasadniczej kwestii, iż w sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydane są przez organ administracji publicznej. To organ administracyjny stosuje kodeks postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, chyba, że powołane wyżej rozporządzenie zawiera odmienne regulacje (dotyczą one wyboru jednostek upoważnionych do diagnostyki w sprawach chorób zawodowych). Jak już wyżej wskazano, rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych określało prawną definicję choroby zawodowej. O ile zatem zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych a szkodliwymi warunkami pracy w środowisku pracy, to mamy do czynienia co do zasady z chorobą zawodową. Inaczej rzecz ujmując w takiej sytuacji dowód prima facie wskazuje, że jest to choroba zawodowa. Skoro jednak choroba nie daje się ustalić prawnie lecz konieczne są do tego badania i diagnostyka lekarska, to należy wskazać m.in. także na prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę spełniającą kryteria choroby zawodowej. W przedmiotowej sprawie niestwierdzono u skarżącego pracownika choroby zawodowej – zawodowego zapalenia skóry lub wyprysku z podrażnieniami. Nie uwzględniono jednak w tym zakresie kontaktu z czynnikiem szkodliwym, sposobu wykonywania pracy oraz zakresu kontaktu z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe. Do ustalenia wystąpienia choroby zawodowej nie wystarczy zatem stwierdzenie zachorowania na jedną z chorób wymienionych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, ale niezbędne jest również wykazanie związku przyczynowego pomiędzy jej wystąpieniem a warunkami panującymi w miejscu pracy. W rozpatrywanym przypadku organ administracji w ogóle nie rozważył jaki wpływ na rozwój choroby ma przerwa w wykonywaniu pracy oraz prowadzona kuracja alergiczna. Faktem powszechnie znanym jest to, że prowadzenie leczenia alergologicznego może mieć wpływ na wynik przeprowadzonych badań. Organ administracji ograniczył się jednak do wyników uzyskanych na podstawie najprostszych testów płatkowych, od ich wyniku uzależniając zakończenie postępowania. Takie postępowanie stanowi istotne naruszenie postanowień art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz na tej podstawie ustalenia prawdy obiektywnej. W przedmiotowej sprawie nie wzięto bowiem pod uwagę charakteru świadczonej przez skarżącą pracy, jej wymiaru oraz indywidualnej podatności na czynniki chorobotwórcze. Wszystkie te okoliczności mają istotny wpływ na prawidłowość ustalenia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą a świadczoną pracą. Dlatego też przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinny być one poddane pogłębionej analizie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na występujące naruszenia przepisów procesowych, mogące mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego, orzekł jak w sentencji. Z uwagi na skutki prawne jakie mogło wywierać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawi art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że nie może ono podlegać wykonaniu.