II SA/Gd 145/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. i M. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 27 marca 2012 r. M. L. i M. L. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z dwoma dorosłymi synami, jeden studiuje a drugi jest niepełnosprawny i pobiera rentę socjalną. Wnioskodawcy posiadają dom o pow. 150 m2 oraz grunty rolne o pow. 6,5 ha. Wedle oświadczenia dochodem rodziny jest emerytura M. L. (około 1300 zł ) i renta socjalna syna (600 zł miesięcznie). Jako uzasadnienie złożonego wniosku skarżący wskazali, iż nie posiadają środków na uiszczenie kwoty wpisu sądowego. Podkreślili, że prowadzenie działalności rolniczej polega na zaspokajaniu jedynie potrzeb konsumpcyjnych rodziny. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawców pismem z dnia 29 marca 2012 r., zobowiązano ich do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie skarżący odebrali w dniu 4 kwietnia 2012r. Wezwanie dotyczyło przedłożenia: dokumentu potwierdzającego wysokość osiągniętych dochodów (przychodów) lub poniesionej straty z tytułu prowadzonej przez skarżącą działalności rolnej z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia, jakiego rodzaju działalność rolną prowadzi i jakie faktycznie dochody z tego tytułu osiąga, wyciągów z wszystkich posiadanych przez wnioskodawców osobistych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ze szczególnym uwzględnieniem aktualnych sald rachunków i wysokości środków zgromadzonych na lokatach lub oświadczenia o ich nieposiadaniu oraz rachunku bankowego dla prowadzonej działalności rolniczej z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia, na co i w jaki sposób wydatkowane zostały kwoty pieniężne pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, stanowiących podstawę do naliczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tj. kwota ponad 384 000 zł, - ostatniego odcinka emerytury wnioskodawcy lub innego dokumentu, potwierdzającego jej aktualną wysokość, - oświadczenia w przedmiocie wysokości przysługujących wnioskodawcom dopłat bezpośrednich przekazywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i daty ich przekazania na rachunek bankowy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (odpisów decyzji przyznających dopłaty), oświadczenia, czy skarżący lub członkowie ich rodziny korzystają w jakimkolwiek zakresie z pomocy społecznej, jeśli tak – to do przedłożenia stosownych decyzji w tym zakresie, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawców miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłata za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości itp.), oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżących pojazdów mechanicznych i maszyn rolniczych (podania marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości rynkowej). Skarżący nadesłali: wykaz ponoszonych wydatków (bez kopii odpowiednich rachunków), oświadczyli, że przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczyli na budowę domu (decyzji o pozwoleniu na budowę nie przedstawili), poświadczyli, iż posiadają dwa samochody: Mercedes 220 CDI rok prod. 2001 o wartości 12 tys. zł i VW Golf III rok prod. 1993 o wartości 2,5 tys. zł; oświadczyli, że gospodarstwo rolne o pow. 5 ha jest uprawiane wyłącznie w celach konsumpcyjnych rodziny; przedstawili pismo ARiMR o braku uprawnień do pobierania płatności bezpośrednich i innych; przedstawili wyciągi z banku Nordea Polska S.A. oraz Banku Spółdzielczego w T., załączyli odcinek renty socjalnej syna M. na kwotę 592,23 zł oraz zeznanie podatkowe M. L. za rok 2010. Miesięczne koszty utrzymania zostały określone w wysokościach: energia elektryczna 565 zł; gaz 74 zł; wywóz nieczystości 47 zł; telefon 143,60 zł; telewizja 69 zł; ubezpieczenie KRUS 115 zł; woda 100 zł; opał 700 zł; leki 100 zł. Rozpatrując przedmiotowy wniosek referendarz zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano, to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący jednak nie przedstawili wskazanych w wezwaniu dokumentów dotyczących wysokości kosztów utrzymania domu i rodziny (bez kosztów zakupu żywności, ubrań, rozrywki). Po zliczeniu wskazanych kosztów referendarz ustalił, że jest to miesięcznie kwota 1913 zł, podczas gdy regularne dochody rodziny wynoszą około 1900 zł miesięcznie, Dokonując analizy wyciągów rachunków bankowych to w banku Nordea w okresie od 1 stycznia do 4 kwietnia 2012 r. saldo pozostaje na poziomie 2700 zł i żadne operacje na tym rachunku nie były dokonywane. Natomiast na rachunku w Banku Spółdzielczym w T. na dzień 5 stycznia 2012 r. skarżący dysponowali kwotą 10859 zł, natomiast na dzień 30 marca 2012 r. pozostał tam kwota 336 zł. Skarżący oświadczyli, iż kwotę 384 tys. zł uzyskaną ze sprzedaży w 2009 i 2010 roku gruntów przeznaczyli na budowę domu, jednak w żaden sposób to oświadczenie nie zostało nawet uprawdopodobnione. Bezspornie jednak bieżące dochody nie pokrywają miesięcznych koniecznych wydatków. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Kolejno podkreślenia wymaga, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi, a zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia - w sytuacji, gdy są one dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 292 zł, w dwóch pozostałych sprawach odpowiednio 244 zł i 338 zł). Skarżący posiada zgromadzone środki na rachunku bankowym na kwotę ponad 2 tys. zł. Referendarz wyraża przekonanie, iż skarżących stać na poniesienie wszelkich kosztów, które wynikną w trakcie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego choćby ze zgromadzonych środków . Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.