II SA/Gd 1463/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie : WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz, WSA Alina Dominiak, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. 3 II SA/Gd 1463/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 15 marca 2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny powołując się na przepisy art.4 pkt 5 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. nr 90, poz.575 z późn. zm.) w zw. z § 10 ust.1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 z późn. zm.) nie stwierdził choroby zawodowej: narządu głosu u A. B. W uzasadnieniu podał, że podstawą wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową jest rozpoznanie kliniczne choroby zawodowej przez uprawnioną do tego jednostkę Służby Zdrowia. Wskazując na orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych oraz Instytut Medycyny Pracy, które nie rozpoznały u badanej choroby zawodowej narządu głosu, stwierdził brak podstaw prawnych do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. W odwołaniu od powyższej decyzji A.B. podniosła, iż wbrew diagnozom lekarzy, którzy znają historię jej choroby, obie jednostki orzecznicze ignorują je stwierdzając brak choroby zawodowej na podstawie krótkiego stażu pracy i dwukrotnego badania (akurat podczas lepszego stanu zdrowia, gdyż w tym czasie nie pracowała głosem). W dalszej części odwołania przytoczyła uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2001r. podając, iż nadal wbrew wskazaniom w nim zawartym decyzja organu I instancji opiera się na lakonicznej opinii obciążającej brak migdałków za stan jej zdrowia. Nie ma także odniesienia do zaświadczeń innych lekarzy oraz wnikliwego dochodzenia o związku choroby (a szczególnie jej nasilenia) z pracą zawodową. Decyzją z dnia 9 maja 2002r. nr 23 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powołał się na orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 12.08.1998r. oraz Instytutu Medycyny Pracy z dnia 23.08.1999r. podtrzymane i uzasadnione dodatkowo na skutek działań podjętych przez organ I instancji w celu realizacji wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.06.2001r. sygn. akt II SA/Gd 2286/99. Podkreślił, że jednostki służby zdrowia powołane do rozpoznania klinicznego choroby zawodowej, w przypadku odwołującej nie znalazły podstaw do zmiany dotychczasowych orzeczeń. Występujące u badanej zmiany nieżytowe błon śluzowych gardła i krtani, zgodnie z tymi orzeczeniami, nie wykazują związku przyczynowego z obciążeniem narządu głosu w okresie zatrudnienia w szkolnictwie, a mają natomiast podłoże zapalne (przebyte operacje migdałków podniebnych) i jako takie nie kwalifikują się do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ II instancji podkreślił, że sam związek przyczynowy między zachorowaniem na konkretną chorobę, a ewentualnymi szkodliwymi warunkami pracy, nie uzasadnia, a nawet nie pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej. Stwierdzenie takie będzie możliwe tylko wtedy, gdy związek przyczynowy dotyczy chorób wymienionych w wykazie bo tylko te są chorobami zawodowymi. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. B. zarzucając, iż nie realizuje ona wytycznych zawartych w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego gdyż brak odniesienia w decyzji do innych dowodów (chodzi o diagnozy lekarzy laryngologów i foniatry oprócz orzeczników placówek medycyny pracy). Nadto podała, że decyzja zapadła wyłącznie na podstawie poprzednich badań w B. i w Ł. podczas gdy jej dolegliwość związana jest ściśle z używaniem głosu i jej nasilenie spotęgowane jest w trakcie pracy zawodowej. Podała, że w tamtym okresie pracowała tylko od czasu do czasu podpisując umowy na czas określony i jej zdaniem nic nie można było stwierdzić po dwóch badaniach kiedy akurat była bezrobotna, czyli narząd mowy "odpoczywał". Zarzuciła, że po wyroku Sądu nie spróbowano jej zbadać aktualnie. Nie zastosowano zalecanej metody rozpoznawania chorób zawodowych nauczycieli - podając, że wykonała takie badanie we własnym zakresie i jego wynik, w jej ocenie, wskazuje na kwalifikację do chorób zawodowych. Następnie powtórnie wskazała na przebieg prowadzonego leczenia i podała, że tylko lekarze pracy nie widzą związku jej choroby z używaniem głosu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 ust.1). Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.), który z mocy § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 19.08.2002r.) - w niniejszej sprawie ma zastosowanie - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zatem, aby uznać określona chorobę za chorobę zawodową muszą zostać łącznie spełnione dwie przesłanki: po pierwsze choroba taka musi być wymieniona w wykazie chorób zawodowych, po drugie zaś musi ona zostać spowodowana czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej. W załączniku do powyższego rozporządzenia, stanowiącym wykaz chorób zawodowych pod pozycją 7 jako choroba zawodowa wymienione są "przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacze, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe). Przy czym warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby. Stanowisko to ugruntowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24.05.2001r. I SA 1801/00). W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób uznać za zasadny zarzut skarżącej w zakresie nie wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.06.2001r. Zauważyć bowiem należy, że rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w dniu 15.02.2002r. Potwierdzono wówczas średnią ekspozycję na wysiłek głosowy na stanowisku nauczyciela oraz na podstawie przedłożonej dokumentacji potwierdzono zdolność do pracy w okresie od 19.09.1997r. do września 1999r. Następnie organ ten zwrócił się ponownie do medycznych jednostek orzeczniczych, zgodnie z wymogami określonymi § 8 i § 9 rozporządzenia z urzędu z uwagi na wytyczne wyroku. W wyniku powyższego jednostki te tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy po zapoznaniu się z uzasadnieniem omawianego wyroku i ponownym przeanalizowaniu całości dokumentacji lekarskiej w dniu 22.02.2002r. i 28.02.2002r. stwierdziły zgodnie, że występujące u badanej zmiany nieżytowe błon śluzowych gardła i krtani nie wykazują związku przyczynowego z obciążeniem narządu głosu w okresie zatrudnienia w szkolnictwie i mają podłoże zapalne (przebyta operacja migdałków podniebnych) i nie mogą być uznane za chorobę zawodową. Organy wskazały jakie zmiany narządu głosu stanowią chorobę zawodową zgodnie z mającym w sprawie zastosowanie rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych. W odróżnieniu od poprzedniej opinii odniosły się do oceny lekarza foniatry w B. z dnia 25.06.1998r. zajmując jednoznaczne stanowisko, że przeprowadzone przez nich badania nie potwierdziły oceny tego lekarza gdyż nie ujawniły żadnej z wymienionych postaci choroby. Jako przyczynę choroby narządu głosu skarżącej wskazały podłoże zapalne a nie obciążenie narządu głosu w okresie zatrudnienia. Zatem nie negowały istnienia choroby narządu głosu skarżącej, czego potwierdzeniem jest zalecenie co do dalszego postępowania w leczeniu tj. urlopu dla poratowania zdrowia (k.[...] akt administracyjnych). W tym sensie rozpoznanie kliniczne zawarte w orzeczeniach nie budzi wątpliwości w świetle wymogów stawianych w uzasadnieniu opinii w tym zakresie na podstawie art.84 § 1 K.p.a. Przy czym uznać należy, że konieczność przeprowadzenia kolejnego badania zastrzeżona jest dla suwerennej decyzji medycznych jednostek orzeczniczych, które po stwierdzeniu, że będąca w ich dyspozycji dokumentacja lekarska jest wystarczająca do stwierdzenia rozpoznania klinicznego choroby zawodowej, nie muszą ponownie badać pacjenta - obowiązku takiego nie można bowiem wyprowadzić z żadnego przepisu prawa w sytuacji gdy skarżąca nie przedłożyła organom żadnych nowych dowodów w tym zakresie ani nie wnioskowała o ich przeprowadzenie (orzeczenie lekarskie z dnia 21.03.2000r. zostało dołączone dopiero do skargi z dnia 13.06.2002r.). Na marginesie jedynie dodać należy, iż spełnienie przesłanek do uzyskania renty szkoleniowej a następnie podyktowana stanem narządu głosu konieczność przekwalifikowania zawodowego nie stanowi o zasadności zarzutu skarżącej w zakresie postępowania w przedmiocie stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu. Podkreślić bowiem należy, iż w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale 7 sędziów z dnia 20.05.2002r. OPS 3/02 - chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, wymienione w pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz.294 ze zm.). Medyczne organy orzecznicze nie negując choroby narządu głosu skarżącej wykluczyły, iż choroba ta przybrała postać guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych. Jednocześnie nie potwierdzając w tym zakresie wcześniejszej diagnozy z dnia 25.06.1998r. lekarza foniatry. A zatem wszelkie niewątpliwe zmiany w narządzie głosu A. B. i nasilające się dolegliwości w czasie "operowania" głosem nie stanowią choroby zawodowej w rozumieniu powołanego wyżej przepisu prawa. Tym samym brak podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.