II SA/Gd 1463/03

WyrokWSA w Gdańsku2004-09-13

Skład orzekający: Arkadiusz Depot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego z powodu rzekomych zaległości czynszowych jest dopuszczalne bez uprzedniego, wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego rzeczywistej wysokości należności i ich opłacania przez najemcę?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, przed podjęciem decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego z powodu nieopłacania należności za lokal, mają obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Samo oświadczenie właściciela o zaległościach nie jest wystarczające, a spory między stronami stosunku najmu dotyczące sposobu obliczania należności muszą zostać wyjaśnione. Naruszenie tych obowiązków stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora MOPS o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji wstrzymał wypłatę na podstawie informacji właściciela o zaległościach czynszowych od października 2002 r. Skarżący podnosił, że właściciele budynku nie wywiązują się z umowy najmu (brak wody, śmieci, brak remontów), a poniesione przez niego koszty powinny kompensować czynsz. Organy obu instancji uznały, że zaległości czynszowe uzasadniają wstrzymanie dodatku, ignorując argumenty skarżącego i nie weryfikując dokładnie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Depot-Mładanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2004 r. sprawy ze skarg M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 27 lutego 2003 r. nr [...]; II. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I nie mogą być wykonane; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 września 2003 r. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, mocą której na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) wstrzymano wypłatę dodatku mieszkaniowego dla M. M. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzją z dnia 17 lutego 2003 r., po otrzymaniu w dniu 12 lutego 2003 r. od właściciela budynku M. Z. informacji o datujących się od października 2002 r. zaległościach w opłatach czynszu za najmowany lokal mieszkalny organ pierwszej instancji wstrzymał wypłatę dodatku mieszkaniowego przyznaną decyzją z dnia 14 października 2002 r. Odwołanie od tej decyzji złożył M. M. W odwołaniu skarżący podnosi, że właściciele budynku M i K. Z. nie wywiązują się z obowiązków wynikających z zawartej 30 marca 2001 r. umowy najmu. W lutym 2003 r. właściciele budynku odłączyli dopływ wody, od czerwca 2002 r. nie wywożą śmieci z terenu nieruchomości przy ul. [...]. Ponadto właściciele budynku nie wykonują niezbędnych napraw, co powoduje, że skarżący, nie będąc zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania budynku, zmuszony był do wymiany głównego zasilania w budynku, założenia podlicznika, podłączenia światła na klatce schodowej i naprawy dachu. Poniesione z tego tytułu wydatki skarżący szacuje na kwotę [...]. Zdaniem skarżącego kwota poniesionych przez niego kosztów utrzymania budynku kompensuje nie uiszczony czynsz. W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, iż zgodnie z przepisem art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w przypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Organ II instancji wskazał, że w swoim odwołaniu skarżący potwierdził, że nie uiszcza należnego czynszu, albowiem wynajmujący nie wywiązują się ze swoich obowiązków, a on sam zmuszony jest do ponoszenia kosztów utrzymania budynku. Podniesione przez skarżącego zarzuty są ważkie niemniej w przedmiotowej sprawie nie mają decydującego znaczenia. Roszczenia najemcy o zwrot poniesionych kosztów utrzymania budynku, a także wykonania umowy najmu, winny być realizowane na drodze postępowania cywilnego. Najemcy nie przysługuje jednak prawo kompensowania poniesionych kosztów z kwotą należnego czynszu dlatego w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zastosowanie mieć będzie przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a jedynym elementem decydującym o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego jest sam fakt powstania zaległości w opłacaniu należności za zajmowany lokal. Decyzja o wstrzymaniu przyznanego dodatku mieszkaniowego nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, a przyczyny powstania zaległości czynszowych nie mogą mieć wpływu na jej treść. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. M. zarzucił naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez uznanie, że zalega z opłacaniem należności za zajmowany lokal. W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, iż informacja, że zalega z uiszczaniem czynszu od października 2002 r. w żaden sposób nie została zweryfikowana przez organy administracji, zobowiązane do pełnego i wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego. Skarżący podniósł, iż już w odwołaniu wskazywał, że działania właścicieli budynku noszą cechy szykany, by pozbyć się wszystkich lokatorów. Koniecznym zatem było dokładne zbadanie sprawy, co nie nastąpiło. Nadto skarżący podał, że nigdzie w odwołaniu nie stwierdził, iż nie uiszcza czynszu. Podał, że wskazał jedynie, iż właściciele budynku bezprawnie odłączyli wodę, od wielu miesięcy nie wywożą śmieci, a także nie przeprowadzają remontów, które są obowiązani przeprowadzić. Skarżący podał, iż wskazał również na poniesione koszty, które powinny obciążać właścicieli. Nie stwierdził jednak, iż nie płaci czynszu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy podał, że bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a., gdyż skarżący w odwołaniu nie podważał wiarygodności informacji przekazanej przez właścicieli budynku, na podstawie której organ I instancji wszczął postępowanie. Składając odwołanie od decyzji organu I instancji skarżący nie wskazał dowodów potwierdzających fakt opłacania czynszu w okresie od października 2002 r. do lutego 2003 r. W tym stanie rzeczy w ocenie organu odwoławczego zarzut braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i brakiem żądania strony przeciwnej przeprowadzenia rozprawy Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Niniejsze reguły dotyczą również spraw o wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego w związku z nieuiszczaniem czynszu. W przedmiotowej sprawie organy administracji nie poczyniły żadnych ustaleń zmierzających do wyjaśnienia kwestii nieuiszczania przez skarżącego czynszu i opłat eksploatacyjnych. Decyzje organów obu instancji zapadły w istocie rzeczy jedynie w oparciu o treść oświadczenia właścicielki lokalu, która stwierdziła, że skarżący nie uiszcza opłaty dodatkowej do czynszu. Jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych umowy najmu skarżący zobowiązany jest do uiszczania czynszu miesięcznego w wysokości [...] oraz ponoszenia opłat za wywóz nieczystości w kwocie [...] i opłat za zimna wodę i odprowadzanie ścieków. Odnośnie tej ostatniej opłaty w umowie najmu strony określiły, że skarżący będzie uiszczał opłatę zaliczkową w kwocie [...], zaś rozliczenie opłat za zużytą wodę następować będzie raz na kwartał na podstawie odczytu licznika i proporcjonalnego przeliczenia na osoby uprawnione do zamieszkania. Decyzją z dnia 14 października 2002 r. przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy w kwocie 208,75 zł miesięcznie, z czego kwota [...] była wypłacana zarządcy lokalu. Jak wynika z porównania obciążeń finansowych wynikających z umowy najmu kwota dodatku mieszkaniowego wypłacana bezpośrednio zarządcy lokalu pokrywa należność z tytułu czynszu [...] oraz opłaty za wywóz nieczystości [...], które w sumie wynoszą [...]. Zatem z kwoty otrzymywanej bezpośrednio przez zarządcę lokalu pozostaje jeszcze kwota [...] zł miesięcznie [...]. Wobec tego, że zgodnie z treścią umowy najmu rozliczenie opłaty za zużytą wodę miało być dokonywane raz na kwartał według stanu licznika i następnie proporcjonalnie przeliczane na osoby uprawnione do zamieszkania należy stwierdzić, iż dopiero kwota uzyskana w wynika takiego rozliczenia stanowi faktyczną należność z tytułu opłaty za wodę i odprowadzanie ścieków. Dopiero po dokonaniu takiego rozliczenia możliwym będzie ustalenie czy należności z tego tytułu przekraczają miesięcznie kwotę [...], pozostałą po odliczeniu pozostałych należności z otrzymywanej bezpośrednio przez zarządcę lokalu kwoty zasiłku mieszkaniowego. Organy obu instancji nie zajęły się w ogóle tą kwestią, bezkrytycznie przyjmując twierdzenie właścicielki lokalu o nie uiszczaniu przez skarżącego opłaty dodatkowej do dodatku mieszkaniowego. Tymczasem z treści art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) jednoznacznie wynika, iż wypłatę dodatku wstrzymuje się w przypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny. Zatem organ administracji publicznej przed wydaniem decyzji musi stwierdzić fakt nie opłacania należności za zajmowany lokal. Zatem zawiadomienie przez właściciela lokalu o fakcie zalegania z opłacaniem należności za lokal stanowi informację, na podstawie której organ wszczyna postępowanie administracyjne, w toku którego prowadzi ustalenia zmierzające do potwierdzenia treści niniejszego zawiadomienia. Na podstawie samego zawiadomienia nie można jeszcze stwierdzić, czy rzeczywiście osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy nie opłaca należność za zajmowany lokal, gdyż możliwe są różnego rodzaju spory między stronami stosunku najmu co do sposobu obliczania należności z tytułu opłat. Wystąpienie takiego sporu nie oznacza automatycznie, że to osoba pobierająca dodatek mieszkaniowy nie uiszcza należnego czynszu i opłat w pełnej wysokości. Dlatego też obowiązkiem organów administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Organy obu instancji pomijając ten istotny element postępowania administracyjnego naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę rzeczą organów administracji publicznej będzie ustalenie co składa się na część opłaty dodatkowej do dodatku mieszkaniowego, której zdaniem właścicielki lokalu nie uiszcza skarżący. Jaka jest miesięczna rzeczywista wysokość tej należności, czy nie znajduje ona pokrycia w wypłacanej do rąk właścicielki lokalu kwocie dodatku mieszkaniowego. Dopiero wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego i zebranie stosownych dowodów pozwoli na stwierdzenie, czy skarżący nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że decyzje organów obu instancji nie mogą być wykonane. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło