II SA/Gd 1477/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 maja 2002 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2002 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia 26 marca 2002r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty zgłoszone przez L. Z. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki domku letniskowego wybudowanego na terenie działki nr [...] w M. bez pozwolenia na budowę oraz doprowadzenia terenu działki do stanu pierwotnego. Postanowienie wydano na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. nr 36 poz. 161 z późniejszymi zmianami/ oraz zgodnie z art. 83 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126/. W uzasadnieniu wskazano, że dniu 28 listopada 2001r. przesłano L. Z. pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki domku letniskowego wybudowanego na terenie działki nr [...] w M. bez pozwolenia na budowę oraz doprowadzenia terenu działki do stanu pierwotnego z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W związku z niewykonaniem przez zobowiązanego powyższego obowiązku w terminie określonym w upomnieniu organ wystawił tytuł wykonawczy oraz nałożył na L. Z. grzywnę w celu wyegzekwowania decyzji wydanej przez Wójta Gminy nr [...] z dnia 18.06.1997r. W dniu 8 lutego 2002r. L. Z. złożył zażalenie, na postanowienie nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nr [...] z dnia 25.01.2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż przedmiotowe pismo zostało mylnie zakwalifikowane ja zażalenie, ponieważ postanowienie o nałożeniu grzywny można kwestionować, pomijając stronę formalną, jedynie w części dotyczącej rozmiarów grzywny (wyrok NSA OZ w Gdańsku sygn. akt II S.A./GD 2350/98 z dn. 10.01.2001r.), czego zobowiązany nie uczynił. Dlatego też przekazał pismo L. Z. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w celu rozpatrzenia według właściwości. Rozpatrując to pismo organ wskazał, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj.: Dz.U. z 1991r. nr 36, poz. 161 z późn. zm./ podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W związku z tym, iż żadna z w/w przesłanek nie została wskazana we wniosku złożonym przez L. Z. organ uznał, że brak było podstaw do jego uwzględnienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. Z. domagając się umorzenia postępowania w części dotyczącej zmiany terminu wykonania rozbiórki pomieszczenia gospodarczego na terenie działki nr [...] w M. i kwestionując zasadność nałożonej bardzo wysokiej grzywny w celu przymuszenia przekraczającej wartość pomieszczenia gospodarczego i jego możliwości finansowe. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, iż wskutek uchylenia decyzji Wójta Gminy w części ustalającej termin wykonania rozbiórki terminu tego nie ma i nie został dotąd ustalony. Stwierdził, że obecny obiekt budowlany stoi na kołach i nie jest na stałe związany z gruntem. Wniósł o odroczenie terminu wykonania rozbiórki do dnia 31 grudnia 2004r. oraz o zmniejszenie rozmiarów grzywny w celu jej przymuszenia. Postanowieniem z dnia 9 maja 2002r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn. zm.) oraz art. 34 ustawy z dnia 17.06.1966r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. Nr 36 poz. 161 z 1991r. z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, iż wprawdzie L. Z. w swoim zażaleniu powołał się bezpośrednio na przepisy art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co dawało podstawę do rozpatrzenia tego wniosku jako zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji, jednak żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie występuje w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu zarzutów dotyczących grzywny organ odwoławczy stwierdził, ze wysokość nałożonej kary grzywny mogła być kwestionowana wyłącznie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie L. Z. wniósł o zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki pomieszczenia gospodarczego pobudowanego na terenie działki nr [...] w M. oraz umorzenie lub zmniejszenie nałożonej grzywny. Skarżący powołał się na decyzję Wojewody z dnia 5 września 1997r. uchylającą decyzję Wójta Gminy z dnia 18 czerwca 1997r. w części dotyczącej terminu rozbiórki i umarzającą postępowanie w tym zakresie. Stwierdził, że rozebrał częściowo domek letniskowy w 2000 roku stawiając pomieszczenie gospodarcze, które nie jest związane z gruntem lecz stoi na kołach. Zgodnie natomiast z prawem budowlanym pomieszczenie gospodarcze stojące na kołach i osiach nie jest obiektem budowlanym, gdyż nie jest na stałe związane z gruntem. Skarżący zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów art. 107 § 3 Kpa, a strona ma prawo znać motywy i przesłanki powziętej decyzji. Podniósł nadto, że wysokość grzywny nałożonej w celu przymuszenia jest zbyt wysoka i przekracza wartość pomieszczenia gospodarczego o pow. 27 m2 po obrysach zewnętrznych. Stwierdził także, że upomnienie o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy zostało wręczone dziecku bez żadnego dokumentu potwierdzającego jego doręczenie. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Skarżący L. Z. złożył zarzuty dotyczące poprowadzonego postępowania egzekucyjnego domagając się jego umorzenia a jednocześnie kwestionował zasadność nałożenia na niego postanowieniem z dnia 25 stycznia 2002r. nr [...] grzywny oraz jej wysokość. Wynika to z treści skargi, zażalenia na postanowienie z dnia 26 marca 2002r., a przede wszystkim pisma skarżącego z dnia 5 lutego 2002r. I tak w piśmie z dnia 5 lutego 2002r. zatytułowanym zażalenie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2002r. i 25 stycznia 2002r. skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz grzywny w celu przymuszenia. Pismo to zostało potraktowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako zażalenie na postanowienie z dnia 25 stycznia 2002r. nakładające grzywnę w celu przymuszenia i przesłane zgodnie z właściwością do organu drugiej instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził natomiast, że nie można przyjąć, że skarżący kwestionuje zasadność postanowienia o nałożeniu grzywny i pismo z dnia 5 lutego 2002r., które uznał za zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przesłał zgodnie z właściwością organowi pierwszej instancji. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które określa rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza bowiem stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy. Jeśli organ egzekucyjny, do którego wniesione zostało pismo, w tym przypadku zażalenie dotyczące decyzji z dnia 24 i 25 stycznia 2005r., miał wątpliwości co do jego zakresu, obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności zmierzających do wyjaśnienia treści żądania strony. Organ egzekucyjny nie podjął jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwienia sprawy nie był prawidłowy. Żądanie skarżącego zostało prawidłowo zinterpretowane jedynie w części dotyczącej zarzutów. Z treści pisma z dnia 5 lutego 2002r. wynika natomiast, że skarżący złożył oprócz zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego również zażalenie na postanowienie z dnia 25 stycznia 2002r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i zażaleniu temu nie został nadany prawidłowy bieg. Niezależnie od tego wydane przez organ egzekucyjny postanowienie i utrzymujące je w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie z dnia 9 maja 2002 r. nie mogą być uznane za zgodne z prawem, gdyż nie załatwiają sprawy dotyczącej zarzutów skarżącego do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sposób przewidziany w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy obu instancji ograniczyły się do zacytowania art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdzenia, że wprawdzie skarżący powołał się na przepisy tego artykułu, ale żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie występuje. Zaskarżone postanowienie nie spełnia podstawowych wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 140 Kpa i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie zawiera merytorycznego uzasadnienia, a zwłaszcza oceny zgodności z prawem postanowienia organu I instancji. Organ odwoławczy nie ustosunkował się przy tym do zawartych w piśmie z dnia 5 lutego 2002r. zarzutów, a w szczególności do zarzutu, że skarżący wykonał nałożony nakaz rozbiórki. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien podjąć rozstrzygnięcie w sprawie złożonych przez skarżącego zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym uwzględniając przy tym powyższe uwagi. Nadto winien nadać prawidłowy bieg zażaleniu skarżącego na postanowienie z dnia 25 stycznia 2002r. nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa, oraz art. 33 i art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.