II SA/Gd 1478/03

Dnia 13 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 10 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę. Wojewódzki Komendant Policji decyzją z dnia 10 września 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53 poz. 214 ze zm.) w związku z art. 88, art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jednolity tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz.58 ze zm.) oraz § 14 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr [...]31 poz. 1469) - po rozpoznaniu odwołania P.Sz. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia 22 maja 2003 r. w przedmiocie odmowy opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego. Wnioskiem z dnia 12 marca 2003 r. P. Sz. - współwłaściciel w 2/20 części budynku położonego , przy ul. ul. [...], powołując się na § 7 ust.1 pkt 11 lit. b i ust. 4 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji o wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu nr [...] w ww. budynku. Lokal ten zajmuje B. K., wdowa po zmarłym funkcjonariuszu Milicji Obywatelskiej - T. K.. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I wskazał, że B. K., w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługuje policyjna renta rodzinna. Prawo do renty uzyskała po śmierci męża w 1982 r. W związku powyższym, na podstawie art.20 ust.1 pkt 2 i art.32 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr [...]2 poz.70 ze zm.) zachowała również prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...]. Uprawnienia te posiada również pod rządami ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53 poz. 214 ze zm.) - art. 29 ust.2 i 3 - do czasu posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Uwzględniwszy, iż Komenda Miejska Policji nie posiada wolnych lokali mieszkalnych, brak jest możliwości przydzielenia B.K. zastępczego lokalu mieszkalnego. Nadto nie zachodzą przesłanki wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, określone w art. 95 ust. 3 ustawy o Policji i § 7 ust.1 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Nie uwzględniając odwołania wniesionego przez P.Sz., organ II instancji uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji , powtórzył argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji, oraz wskazał, iż w myśl art. 90 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, właścicielowi domu wielomieszkaniowego przysługuje prawo zamieszkania w opróżnionym lokalu mieszkalnym w tym domu. Ponieważ B. K. nie zamierza opuszczać lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...], nie ma podstawy prawnej do wydania tego mieszkania właścicielowi. W ocenie organu II instancji, odwołujący nie może żądać uwzględnienia roszczenia w trybie art. 222 kodeksu cywilnego. Komendant Miejski Policji , jako organ ustawowo uprawniony do dysponowania przedmiotowym lokalem, posiada bowiem skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania nim - do czasu opróżnienia lokalu w całości lub w części. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. Sz. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, i uwzględnienie wniosku o opróżnienie i zwrot lokalu nr [...] przy ul. [...] z zakresie zajmowanym przez Komendę Miejską Policji . W ocenie skarżącego, decyzja ego Wojewódzkiego Komendanta Policji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jednolity tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr [...]31 poz. 1469), poprzez nie opróżnienie - na żądanie skarżącego - lokalu zajmowanego przez B. K.. Obowiązkiem Policji z mocy powołanych przepisów jest opróżnienie lokalu mieszkalnego m.in. przez dostarczenie B.K. lokalu zamiennego z zasobów, którymi dysponuje Policja (§ 10 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r.), aby umożliwić zgodnie z uprawnieniem z art. 90 ustawy o Policji realizację prawa do zamieszkania przez właściciela w opróżnionym lokalu mieszkalnym w tym domu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie faktem bezspornym jest, że lokal mieszkalny nr [...] położony przy ul. [...], znajduje się w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że minister właściwy do spraw wewnętrznych lub podległe mu organy policji są właściwe do orzekania w sprawach przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych pozostających w ich dyspozycji (por. uchwała SN z dnia 11 stycznia 1996 r. III CZP 189/95, OSNC 1996/7-8/93). Okolicznością bezsporną jest również to, iż B.K. przysługuje policyjna renta rodzinna. Prawo do renty uzyskała po śmierci męża w 1982 r. W związku powyższym, na podstawie art. 20 ust.1 pkt 2 i art. 32 ust.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 12 poz.70 ze zm.) zachowała również prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...]. Uprawnienia te posiada również pod rządami ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53 poz. 214 ze zm.). W myśl art. 29 ust.1 tej ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio Ministra Spraw Wewnętrznych lub Ministra Sprawiedliwości albo podległych im organów, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach - (art. 29 ust. 2 ustawy). Prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. (art. 29 ust. 3 ustawy). Skoro zatem B. K. zachowała uprawnienia do przedmiotowego lokalu, należy więc rozważyć istnienie w niniejszej sprawie materialnoprawnych przesłanek do wydania decyzji w sprawie opróżnienia lokalu. Z treści art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jednolity tekst Dz.U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się: 1) jeżeli policjantowi lub jego małżonkowi przysługuje tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1; w takim przypadku osobom tym przysługuje prawo wyboru jednego z zajmowanych lokali, 2) gdy policjant zwolniony ze służby lub pozostali po policjancie członkowie rodziny zajmują lokal mieszkalny położony w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, a osobom tym przydzielono lokal mieszkalny w tej samej lub pobliskiej miejscowości, o powierzchni odpowiadającej przysługującym normom zaludnienia, 3) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Natomiast z § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 131 poz. 1469), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wynika, że opróżnienie lokalu mieszkalnego następuje w przypadkach: 1) podnajmowania lub oddawania do bezpłatnego używania tego lokalu mieszkalnego lub jego części, 2) zajmowania przez policjanta zwolnionego ze służby lub członków rodziny uprawnionych do renty rodzinnej po policjancie, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty, lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku przeznaczonym na cele służbowe lub na terenie obiektu zamkniętego, 3) gdy policjant otrzymał przydział lokalu mieszkalnego i nie zwolnił wcześniej przydzielonego lokalu, 4) używania tego lokalu mieszkalnego niezgodnie z jego przeznaczeniem, w szczególności gdy policjant lub członkowie jego rodziny w sposób rażący lub uporczywy wykraczają przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali, 5) uzyskania przez policjanta lub jego małżonka w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej innego lokalu mieszkalnego (domu) o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym policjantowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia, 6) jeżeli lokal mieszkalny nie jest zamieszkiwany przez policjanta przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, chyba że zachodzą okoliczności uzasadniające czasowy pobyt policjanta poza miejscem stałego zamieszkania, 7) zwłoki z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją tego lokalu mieszkalnego przez co najmniej dwa pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności, 8) zajmowania tego lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego, 9) zrzeczenia się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego, 10) zamiany tego lokalu mieszkalnego, 11) zajmowania lokalu mieszkalnego przez: a) policjantów zwolnionych ze służby, którzy nie nabyli prawa do lokalu mieszkalnego na warunkach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym, b) inne osoby zajmujące lokale mieszkalne przeznaczone dla Policji, do których zostały wprowadzone za zgodą dysponenta lokalu albo jako osoby uwzględnione w decyzji o przydziale lokalu, 12) uzyskania przez policjanta pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości. Z akt administracyjnych nie wynika, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w powołanych wyżej przepisach. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd zauważa, że zgodnie z art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o Policji, właściciele domów jednorodzinnych, domów mieszkalno-pensjonatowych i lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości mają prawo do zamieszkania w swych domach i lokalach opróżnionych w całości lub części. Właścicielowi domu wielomieszkaniowego przysługuje prawo zamieszkania w opróżnionym lokalu mieszkalnym w tym domu. Trafnie zatem organy policji wskazały, iż skarżącemu przysługiwałby prawo do zamieszkania w spornym lokalu tylko w przypadku jego opróżnienia przez dysponenta zgodnie z przepisami ustawy o Policji i aktami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie. Z uwagi na powszechnie znaną trudną sytuację mieszkaniową, organ I instancji nie jest w stanie zrealizować wynikającego z art. 88 ustawy o policji obowiązku zapewnienia lokali mieszkalnych policjantom pełniącym służbę. Z tych też względów, nie posiadając jakichkolwiek wolnych lokali, nie jest w stanie przekwaterować B. K. do zastępczego lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu niezrozumiałym jest żądanie skarżącego w zakresie zmiany zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, i uwzględnienia wniosku o opróżnienie i zwrot lokalu. Trzeba bowiem podkreślić, iż uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych mają w zasadzie charakter kasacyjny. Nie mogą więc one rozstrzygnąć co do istoty sprawy, stanowiącej przedmiot zaskarżonego aktu. Mogą jedynie utrzymać zaskarżony akt w mocy albo wyeliminować go z obrotu prawnego, jeżeli jest on sprzeczny z prawem. Sądy administracyjne - w myśl art. 184 Konstytucji RP - sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli administracji publicznej. Biorąc pod uwagę, iż w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz oceniły materiał dowodowy w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., uznać należy, że zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.