II SA/Gd 1481/01

Dnia 3 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz NSA Marek Gorski Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. Ś. na Orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej Nr [...] z dnia 2 kwietnia 2001 roku w przedmiocie kontrolnego badania inwalidy odrzuca skargę. J. Ś. wniósł skargę na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia 2 kwietnia 2001 r., mocą którego – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, 127 § 1 KPA i § 24 ust. 4, § 30 ust. 4 oraz §§ 31 i 32 rozporządzenia MON z dnia 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57 z 1992 r. poz. 278 ze zm.), organ II instancji utrzymał w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej MW z dnia 6 marca 2001 roku. Orzeczenie to w pkt. 8 określa, że skarżący J. Ś. jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kat. zdrowia "E", a w pkt. 9 ustala, że rozpoznane schorzenia skarżącego: obustronne przytępienie słuchu graniczące z głuchotą pozostaje w zw. ze służbą wojskową, natomiast nadciśnienie tętnicze i rozpoczynający się zespół psychoorganiczny nie pozostają w zw. ze służbą wojskową. W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. Ś. podniósł, że z uwagi na stan zdrowia, a w szczególności – niezdolność do pracy, powstałą w związku ze służbą wojskową chciałby być zaliczony do I grupy inwalidów. Organ I instancji stwierdził, że skarżący "posiada trwałe inwalidztwo" i jest całkowicie niezdolny do pracy ale w tym samym orzeczeniu zalicza skarżącego do II grupy inwalidów tak z ogólnego stanu zdrowia jak i wskutek choroby powstałej w związku z właściwościami służby wojskowej. Orzeczenie jest zatem sprzeczne z przepisami art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 10 z 1994 r. poz. 36) jak i § 8 rozporządzenia MON-u z dnia 2 grudnia 1994 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. Nr 131 poz. 665). W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, aczkolwiek wskazano, że orzeczenie RWKL MW z dnia 6 marca 2001 r. oparte jest na błędnym zapisie orzeczenia RWKL MW nr [...] z dnia 1.04.1994 r., niestety utrzymanym w mocy w WKL MW. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast jak wynika z art. 58 §1 pkt l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 21 ust. l ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 10, póz. 36 ze zm.) o inwalidztwie żołnierzy i związku tego inwalidztwa ze służbą wojskową orzekają wojskowe komisje lekarskie. Od orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu oraz organowi emerytalnemu odwołanie do komisji lekarskiej wyższego stopnia (art. 21 ust. 3 cyt. ustawy). Natomiast stosownie do art. 31 niniejszej ustawy prawo do zaopatrzenia emerytalnego ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny i od tej decyzji służy odwołanie według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową nie stanowi decyzji administracyjnej podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jest to jedynie orzeczenie na podstawie którego wojskowy organ emerytalny wydaje decyzję w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego w postaci wojskowej renty inwalidzkiej. Kontroli sądowej poddane zostały zatem tylko decyzje w sprawie prawa do zaopatrzenia emerytalnego z wyłączeniem odrębnej kontroli orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Kontrola prawidłowości stanowiska orzeczniczego prezentowanego w takim orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej dokonywana jest w ramach rozpoznawania odwołania od decyzji wojskowego biura emerytalnego. Zgodnie z art. 476 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczące emerytur i rent są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Stosownie zaś do art. 4778 § l k.p.c. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że ustawodawca sprawy dotyczące emerytur i rent przyznawanych przez wojskowe organy emerytalne przekazał do kognicji sądów powszechnych. W postępowaniu przed sądem powszechnym kwestionując zasadność decyzji odmawiającej przyznania prawa do wojskowej renty inwalidzkiej można jednocześnie zakwestionować wydane dla potrzeb postępowania rentowego orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej. Zatem należy stwierdzić, że sprawa ze skargi żołnierza (byłego żołnierza) na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową i ustalenia grupy inwalidztwa, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 1999 r., IIIZP 9/99 (OSNAP 2000/5/167), stwierdzając, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Niniejszy pogląd zachował swoją aktualność również na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pomimo określenia przez Wojskową Komisję Lekarską przedmiotu sprawy jako kontrolnego badania inwalidy, należało uznać, uwzględniając wniosek skarżącego jak również treść odwołania oraz skargi do sądu, w których niezmiennie domagał się ustalenia, że jest całkowicie niezdolny do pracy i przysługuje mu I grupa inwalidzka, że przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie ta część orzeczenia, która dotyczy ustalenia związku schorzenia ze służbą i grupy inwalidztwa. W takim zakresie, co wyżej wykazano, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co musiało skutkować jej odrzuceniem. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 58 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.