II SA/Gd 1486/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Agnieszka Januszewska, , po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi U. U. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 września 2003r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 lutego 2003r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana. 3 II SA/Gd 1486/03 Uzasadnienie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 13 lutego 2003 r. Nr [...] nie stwierdził u U. U. przewlekłego zapalenia oskrzeli z cechami niewydolności narządu oddechowego. Powodem nieuznania choroby za zawodową był fakt, że wyniki przeprowadzonych pomiarów nie potwierdzają w środowisku pracy ponadnormatywnego zanieczyszczenia pyłem oraz czynnikami chemicznymi. Stwierdzenie to oparte było na opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, w którym nie rozpoznano choroby zawodowej - astmy oskrzelowej z cechami niewydolności oddechowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła U. U. stwierdzając, że gdy została zatrudniona w "A" była osobą zdrową, pracę czasami musiała świadczyć po 16 godzin na dobę, co w jej przekonaniu uzasadnia stwierdzenie choroby zawodowej. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2002 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że u U. U. niestwierdzono choroby zawodowej przewlekłego zapalenia oskrzeli z cechami niewydolności oddechowej, gdyż w środowisku pracy nie występowały przekroczenia dopuszczalnych norm zanieczyszczeń, a okres zatrudnienia u ostatniego pracodawcy był krótki. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła U. U. podnosząc, że się z nią nie zgadza, gdyż wyniki badań przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym nie były prawidłowe. W odpowiedzi na powyższą skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270). Skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, iż definicję choroby zawodowej określał obowiązujący w dacie wydania decyzji przepis § l ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), stanowiąc, że: "Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Sądu Najwyższego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98 - OSNIAPiU z 1999 r. Nr 6, poz. 192, z dnia 4 marca 1998 r., III RN 11 0/98 i z dnia 18 stycznia 2002 r., III RN 188/00) przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego, objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7-9 rozporządzenia i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 niepubl.). Również w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 (ONSA 1998, z. 4, poz. 150) Sąd ten wypowiedział się o wiążącym dla organów inspekcji rozpoznaniu choroby w orzeczeniu lekarskim, stwierdzając, że organy te nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie jednakże przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego - opinii, bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przedstawione zostało w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02). Jednakże nie zmienia to zasadniczej kwestii, iż w sprawach chorób zawodowych orzeczenia wydawane są przez organ administracji publicznej. To organ administracyjny stosuje kodeks postępowania administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, chyba że powołane wyżej rozporządzenie zawiera odmienne regulacje (dotyczą one wyboru jednostek upoważnionych do diagnostyki w sprawach chorób zawodowych). Jak już wyżej wskazano, rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych określało prawną definicję choroby zawodowej. O ile zatem zachodzi związek przyczynowy pomiędzy zachorowaniem na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych a szkodliwymi warunkami pracy w środowisku pracy, to mamy do czynienia co do zasady z chorobą zawodową. Inaczej rzecz ujmując w takiej sytuacji dowód prima facie wskazuje, że jest to choroba zawodowa. Skoro jednak choroba nie daje się ustalić prawnie lecz konieczne są do tego badania i diagnostyka lekarska, to należy wskazać m.in. także na prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę spełniającą kryteria choroby zawodowej. W przedmiotowej sprawie niestwierdzono u skarżącej przewlekłego zapalenia oskrzeli z cechami niewydolności oddechowej. Nieuwzględniono jednak w tym zakresie kontaktu z czynnikiem szkodliwym, sposobu wykonywania pracy oraz zakresu kontaktu z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe. Odporność na oddziaływania czynników szkodliwych każdego organizmu jest inna. W związku z tym faktem powszechnie znanym jest to, że osoby przebywające w tym samym środowisku poddane oddziaływaniu tych samych czynników nie zachorują na taką samą chorobę w tym samym czasie. U jednych objawy ujawniają się wcześniej, u innych później. Dlatego też każdy taki przypadek wymaga indywidualnego rozważenia. W rozpatrywanej sprawie organy administracji ograniczyły się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że w środowisku pracy nie występowały przekroczenia dopuszczalnych norm zanieczyszczeń oraz że staż pracy skarżącej w tych warunkach pracy był krótki. Gdyby intencją prawodawcy było automatyczne powiązanie wystąpienia choroby zawodowej z warunkami pracy lub jej okresem to by wprowadził takie rozwiązania. Jednak tak nie jest i dlatego należy stwierdzić, że postępowanie przeprowadzone przez organy administracji w sposób istotny narusza postanowienia art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują je do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz ustalenia na tej podstawie prawdy obiektywnej. W przedmiotowej sprawie nie wzięto bowiem pod uwagę charakteru świadczonej przez skarżącą pracy, jej specyfiki, indywidualnej podatności na czynniki chorobotwórcze. Wszystkie te okoliczności mają istotny wpływ na prawidłowość ustalenia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą a świadczoną pracą. Dlatego też przy ponownym rozpoznawaniu sprawy czynniki te powinny być poddane pogłębionej analizie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na występujące naruszenia przepisów procesowych, mogące mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego, orzekł jak w sentencji. Jednocześnie z uwagi na skutki prawne jakie może wywierać zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd na podstawi art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że nie może ono podlegać wykonaniu.