II SA/Gd 1521/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-07-06

Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Mariola Jaroszewska, Barbara Skrzycka-Pilch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, o charakterze letniskowym, wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę takiego obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sposób związania obiektu budowlanego z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają tego obowiązku w przypadku obiektów nietrwale związanych z gruntem. Budowa obiektu letniskowego wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, organ nadzoru budowlanego ma bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, niezależnie od przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Skarżący D. i J. L. zostali decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazani do rozbiórki domku letniskowego i ustępu, wzniesionych na działce bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc m.in. kwestie przeznaczenia działki, charakteru obiektów jako nietrwale związanych z gruntem oraz odmienną interpretację planu zagospodarowania przestrzennego przez organy. Sąd rozpoznał sprawę po przejęciu jej z NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi D. L. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 07 maja 2002r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2002r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. powołując się na art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał D. i J. L. rozbiórkę obiektu budowlanego - domku letniskowego o konstrukcji drewnianej posadowionego na stopach betonowych i wymiarach 7,50 x 3,80 m oraz rozbiórkę obiektu budowlanego - ustępu o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem, wzniesionych na działce nr [...] w K. gmina miasta W. bez pozwolenia na budowę. Powołując się na oględziny z dnia 20 listopada 2000r. stwierdził organ, że na działce nr [...] w K. gmina miasta W. wzniesiono obiekt budowlany - domek letniskowy o konstrukcji drewnianej posadowiony na stopach betonowych i wymiarach 7,50 x 3,80 m oraz obiekt budowlany - ustęp o konstrukcji drewnianej. Według oświadczenia J. L. powyższe obiekty wybudowano w 2000r., strona twierdzi również, że obiekt o wymiarach 7,50 x 3,80 m pełni funkcję gospodarczą. Według organu dokumentacja fotograficzna wskazuje jednoznacznie na letniskowy charakter zabudowy. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 29 Prawa budowlanego, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów i innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Unormowanie powyższe uzupełnia art. 30, określający rodzaje robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Analizując wymienione przepisy Prawa budowlanego organ uznał, że budowa przedmiotowych obiektów wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W toku prowadzenia postępowania administracyjnego nie okazano pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 48 Prawa budowanego organ nadzoru budowlanego obligatoryjnie nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D. i J. L., wnosząc o ponowne rozpatrzenie decyzji organu pierwszej instancji. Twierdzą, że kupując w dniu 30 czerwca 1999r. działkę nr [...] uzyskali w notariacie informację, że działka ta ma charakter rekreacyjny oraz, że na tego rodzaju działkach można bez zezwolenia postawić domek letniskowy o powierzchni nie większej niż 35 m2 pod warunkiem, że obiekt ten nie jest trwale związany z podłożem, czyli nie stoi na fundamencie. O rekreacyjnym charakterze tych działek świadczy również fakt zamieszczenia na oficjalnej stronie internetowej gminy W. mapy miejscowości K., na której zaznaczono te tereny jako działki rekreacyjne. Również na mapie turystycznej P. H. i P. K. wydanej w 1999r. teren ten figuruje jako działki rekreacyjne. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2002r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru B. G. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowanego obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym, którego budowa wymaga pozwolenia właściwego organu administracji publicznej. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i 35 m2 poza granicami miast, ale na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych. Działka skarżących nie jest pracowniczym ogrodem działkowym w rozumieniu ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1981 r. Nr 12 poz. 58 ze zm.). Dla zastosowania art. 48 Prawa budowlanego nie ma znaczenia sposób użytkowania działki, gdyż stwierdzenie samowoli budowlanej jest wyłączną przesłanką do wydania decyzji o rozbiórce obiektu. Organ stwierdził ponadto, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta W. zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej we W. nr [...] z dnia 28 lutego 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Z 1992 r. Nr 12 poz. 66 ze zm.) teren wyżej wymienionej działki przeznacza pod użytkowanie rolne. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i J. L. wnosząc o wstrzymanie jej wykonania względnie uchylenie. Skarżący podnoszą, że organ wydający decyzję nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej odmiennie interpretuje zapisy miej scowego planu zagospodarowania przestrzennego niż Wojewoda w decyzji nr [...] z 3 sierpnia 2001r. dotyczącej działki sąsiadującej z działką skarżących, w której wskazano, że uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej we W. z dnia 8 czerwca 1993r. wprowadzono do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta W. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] z dnia 28 lutego 1992r. Rady Miejskiej we W. (Dz. Urz. Woj. Gd. z 1992 r. Nr 12 poz. 66) zmiany polegające na zmianie przeznaczenia' terenu na którym położona jest działka skarżących z rolnego na mieszkaniowy, pensjonatowy i letniskowy z lokalami usługowymi i miejscami parkingowymi. Według skarżących różne interpretacje co do przeznaczenia terenu podejmowane przez organy administracji publicznej w tej samej sprawie przy tym samym stanie faktycznym i prawnym naruszają wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Skarżący podnieśli również, że wiedząc, że ich działka jest działką o przeznaczeniu rolnym wykonali na niej obiekt gospodarczy nietrwale związany z gruntem, podlegający jedynie obowiązkowi zgłoszenia, a nie pozwoleniu na budowę. Skarżący wskazali również, że zaskarżona decyzja została wydana na inne nazwisko niż to, które co powinno skutkować jej nieważnością. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania. Organ stwierdził, że podnoszona przez stronę argumentacja odnosząca się do ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż sankcja rozbiórkowa z art. 48 Prawa budowlanego wynika wyłącznie z faktu popełnienia samowoli budowlanej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru B. G. poinformował ponadto, że postanowieniem z 30 lipca 2002 r. sprostował oczywistą pomyłkę powstałą w nazwisku stron skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Skarżący kwestionują obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę odnośnie obiektów nietrwale związanych z gruntem. Wskazać jednakże należy, iż sposób związania budynku z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku prowadzenia robót budowlanych dotyczących obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem. Niewątpliwe jest, że przepisy powołanego wyżej Prawa budowlanego z 1994r. wymagają dla obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową uzyskania pozwolenia na budowę. W przypadku braku takiego pozwolenia zastosowanie znajduje przepis art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia przewiduje bezwzględny obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego rozbiórki. Powyższe rozważania należy odnieść do sytuacji, gdy budowa obiektu została zakończona po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, to jest po dniu 1 stycznia 1995r. W rozpoznawanej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 48 wskazanej ustawy, albowiem bezspornie przedmiotowe obiekty wybudowane zostały w roku 2000 (vide: protokół oględzin k. 4 akt administracyjnych I instancji). Zgodnie z regułą wyrażoną w przepisie art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. roboty budowlane, przez które ustawodawca rozumie budowę, a także prace polegające na remoncie, montażu lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Te zaś przepisy przewidują, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie niektórych robót budowlanych, w tym budowa, w zakresie wynikającym z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy, a rozpoczęcie wykonywania części z wymienionych robót budowlanych, w tym budowy, wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r.). Do ich wykonywania można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r.). Z treści art. 29 ust. 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wywieść należy, że opisany w decyzjach obiekt sanitarny, należący zgodnie z poglądem orzecznictwa do obiektów małej architektury, wymagał - przed realizacją - zgłoszenia budowy organowi architektoniczno - budowlanemu. Natomiast budowa opisanego w decyzji obiekt o konstrukcji drewnianej i charakterze letniskowym nie połączony trwale z gruntem nie mieści się w regulacji objętej przepisami art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego, zatem jego budowa zgodnie z art. 28 w związku z art. 3 pkt 5, 6 i 12 Prawa budowlanego wymagała pozwolenia na budowę. Jest w sprawie bezsporne, że skarżący ani nie ubiegali się o pozwolenie na budowę, ani nie dokonali zgłoszenia obiektu właściwemu organowi. Jak wynika z powyższej regulacji, rozpoczęcie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Ponieważ skarżący bezspornie nie wypełnili tego obowiązku, prawidłowo organy w rozpatrywanym przypadku uznały, że miała miejsce samowola budowlana. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidują możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczają stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalają organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki. Skarżący w skardze podnoszą, że wiedząc, iż należąca do nich działka jest działką o przeznaczeniu rolnym, wykonali na niej obiekt gospodarczy nietrwale związany z gruntem, podlegający jedynie obowiązkowi zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Twierdzeniu temu przeczy jednak treść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w którym jednoznacznie stwierdzają, że kupując działkę [...] przekonani byli o rekreacyjnym przeznaczeniu terenu na którym jest ona położona. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, co w niniejszym stanie faktycznym nie ma miejsca. Zarzut podniesiony przez skarżących dotyczący powołania się przez organ odwoławczy na plan zagospodarowania przestrzennego Miasta W. bez uwzględnienia jego zmiany dla obrębu geodezyjnego K.a, wprowadzonej uchwałą Rady Miejskiej z dnia 8 czerwca 1993r. pozostaje bez znaczenia prawnego. W ocenie Sądu takie uchybienie organu II instancji nie mogło mieć istotnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji, bowiem sankcja rozbiórki przewidziana przez art. 48 Prawa budowlanego wynika wyłącznie z faktu popełnienia samowoli budowlanej, niezależnie od przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia terenu, na którym znajduje się objęty decyzją o nakazie rozbiórki obiekt. Wydanie zaskarżonej decyzji na inne nazwisko niż to, które skarżący noszą w ocenie Sądu pozostaje bez znaczenia prawnego. Decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę skierowana została do strony o nazwisku "L.", niewątpliwie skarżący - osoby o tym nazwisku, brały udział w postępowaniu administracyjnym, im również doręczano decyzje administracyjne, państwo L. wreszcie złożyli odwołanie, które zostało rozpoznane, a zaskarżona decyzja odnosi się zarówno do decyzji organu I instancji zawierającej prawidłowe brzmienie nazwiska jak i do wszystkich okoliczności sprawy dotyczących wyłącznie skarżących. Tym samym uznać należy w okolicznościach sprawy błędną pisownię nazwiska strony skarżącej za oczywistą pomyłkę podlegającą przez organ sprostowaniu w trybie art. 113 kpa, nie zaś przesłankę dla stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa, ta bowiem stanowi konsekwencję błędnego potraktowania jakiegoś podmiotu jako strony postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło